Ahmet Şık'tan, TPAO'nun Antalya'daki petrol ve doğal gaz faaliyetlerine ilişkin soru önergesi

Türkiye İşçi Partisi (TİP) İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, Antalya'nın Kaş, Demre, Finike, Kumluca, Elmalı ve Korkuteli ilçelerinde Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığının (TPAO) petrol ve doğal gaz faaliyetleri kapsamında başlatılan acele kamulaştırma sürecine ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması istemitle soru önergesi verdi.

Türkiye İşçi Partisi (TİP) İstanbul Milletvekili Ahmet Şık, Antalya'nın Kaş, Demre, Finike, Kumluca, Elmalı ve Korkuteli ilçelerini kapsayan TPAO petrol ve doğal gaz faaliyetlerine dair Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına soru önergesi sundu. Önergede, acele kamulaştırma sürecinin yürütüldüğü belirtildi. Proje kapsamında boru hatları, enerji nakil hatları, üretim kampları ve depolama alanları gibi tesislerin kurulmasının planlandığı kaydedildi.

Bölgedeki yurttaşlar ve kurumlar tarafından bu faaliyetlerin tarım alanları, su kaynakları, ormanlar, doğal yaşam, turizm ve bölge halkının geçim kaynakları üzerinde olumsuzluklar yaratacağının ifade edildiği aktarıldı.

Önergede, Türkiye'nin 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da düzenlenecek Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31'e ev sahipliği yapacağı hatırlatıldı. İklim krizine karşı uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesinin hedeflendiği zirveye ev sahipliği yapılırken aynı bölgede fosil yakıt arama ve çıkarma faaliyetlerinin planlanmasının, Türkiye'nin iklim politikalarının tutarlılığı bakımından sorular doğurduğu belirtildi.

KURUM'A YÖNELTİLEN SORULAR

Şık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum'a şu soruları yöneltti:

-Antalya'nın Kaş, Demre, Finike, Kumluca, Elmalı ve Korkuteli ilçelerinde TPAO'nun petrol ve doğal gaz faaliyetleri kapsamında başlatılan acele kamulaştırma kararının hukuki ve teknik gerekçeleri nelerdir? Olağan kamulaştırma usulü yerine acele kamulaştırmaya başvurulmasını zorunlu kılan koşullar nelerdir?

-Acele kamulaştırma kapsamında kaç taşınmaz, toplam kaç hektar alan ve kaç yurttaşın mülkiyet hakkı etkilenmektedir? Kamulaştırılacak alanların konumları ve proje güzergahları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?

-Projenin tarım alanları, seracılık, narenciye üretimi, su kaynakları, ormanlar, kıyı ekosistemleri ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki olası etkileri araştırılmış mıdır? Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) süreci hangi aşamadadır ve ilgili raporlar kamuoyunun erişimine açılacak mıdır?

-Petrol ve doğal gaz arama ve çıkarma faaliyetlerinin bölge halkının geçim kaynakları üzerindeki olası etkilerine ilişkin bir ekonomik değerlendirme yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçları nelerdir?

-Acele kamulaştırmadan etkilenecek yurttaşların, çiftçilerin ve diğer hak sahiplerinin bilgilendirilmesi, karar süreçlerine katılımı, mülkiyet haklarının korunması ve uğrayabilecekleri ekonomik kayıpların karşılanması için hangi mekanizmalar oluşturulmuştur?

-Türkiye'nin 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da ev sahipliği yapacağı COP31'in iklim hedefleri ile aynı bölgede yürütülmesi planlanan petrol ve doğal gaz arama faaliyetleri arasındaki uyum nasıl değerlendirilmektedir? Bakanlığınız bu faaliyetlerin Türkiye'nin iklim politikaları ve uluslararası iklim taahhütleri üzerindeki etkilerine ilişkin bir değerlendirme yapmış mıdır?

-COP31'in ev sahibi ülkesinin iklim değişikliğiyle mücadele konusundaki sorumlulukları dikkate alındığında, fosil yakıt arama ve çıkarma faaliyetlerinin genişletilmesi ile sera gazı emisyonlarının azaltılması hedefleri arasındaki çelişki nasıl giderilecektir? Bu konuda ilgili kurumlarla ortak bir çalışma yürütülmekte midir?

-Projenin beklenen ekonomik getirisi, toplam yatırım maliyeti ve Türkiye'nin enerji ithalatına bağımlılığını azaltmaya sağlayacağı öngörülen katkı nedir? Bu hesaplamalarda olası çevresel zararların, tarımsal üretim kayıplarının ve turizm gelirlerindeki değişimin maliyeti dikkate alınmış mıdır?

-Proje kapsamında meydana gelebilecek petrol sızıntısı, su ve toprak kirliliği, yangın ve diğer çevresel risklere karşı hangi önlemler alınacaktır? Olası zararların giderilmesi ve sorumluların hesap vermesini sağlayacak denetim ve yaptırım mekanizmaları nelerdir?

-Bakanlığınız, COP31 öncesinde projenin çevresel, ekonomik ve toplumsal etkilerine ilişkin bağımsız bilimsel değerlendirmeleri kamuoyuyla paylaşmayı ve sonuçlar doğrultusunda acele kamulaştırma ile uygulama süreçlerini yeniden değerlendirmeyi planlamakta mıdır?