Alara Han’ın konumu, kitabesi, mimari özellikleri ve yapının bölümlerine ilişkin bilgiler bu haberde yer alıyor.
Alara Han, Antalya-Alanya güzergâhında, Okurcalar beldesinde ve Çakallar köyü sınırları içerisinde yer alıyor. Yapının, kuzeydoğu cephesindeki kitabesine göre Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad tarafından 1231-1232 yıllarında inşa ettirildiği belirtiliyor.
ALARA HAN NEREDE?
Alara Han, Antalya-Alanya yolu üzerinde, Okurcalar beldesinde ve Çakallar köyü sınırları içinde bulunuyor. Han, Alara Çayı kenarına kurulmuş yapılardan biri olarak tanımlanıyor.
Yapının, kuzeydoğu-güneybatı yönünde uzanan dikdörtgen planlı bir oturum alanına sahip olduğu aktarılıyor.
ALARA HAN NE ZAMAN YAPILDI?
Alara Han’ın kuzeydoğu cephesindeki basık kemerli kapı açıklığının üzerinde yer alan altı satırlık kitabeye göre yapı, Selçuklu Sultanı I. Alâeddin Keykubad tarafından 1231-1232 yıllarında inşa ettirilmiştir.
Yapının, Sultan’ın Alanya, Antalya ya da Konya güzergâhlarındaki seyahatleri sırasında ordusunun konaklaması amacıyla yapılmış bir ribat olduğu düşünülmektedir.
ALARA HAN’IN MİMARİ ÖZELLİKLERİ NELER?
Hanın ana cephe dışında kuzeybatı ve güneybatı cephelerinde, belirli aralıklarla yerleştirilmiş üçgen prizmal formlu payandalar bulunuyor. Güneydoğu cephesi ise yükselen toprak tepenin yamacına yakın inşa edildiği için istinat duvarı işlevi görecek şekilde kaba yonu ve moloz taşlarla örülmüştür.
Yapının saçak kotunda yükselen dendanların, payandalar dahil olmak üzere mazgal dişleri halinde bütün çatıyı dolaştığı belirtiliyor.
ALARA HAN’IN GİRİŞ KAPISI NASILDIR?
Hana, kuzeydoğu cephesinin ortasında yer alan ve dikdörtgen planlı iki kulenin arasındaki basık kemerli kapı açıklığından giriliyor. Basık kemerin üzerinde, simetrik yerleştirilmiş aslan başı biçimli taş konsollara oturan yuvarlak kemerli ve profilli bir çerçeve içinde inşa kitabesi bulunuyor.
Kitabede Sultan Keykubad’ın unvanları arasında “Arab ve Acem Sultanlarının Efendisi” ile “Rum’un, Şam’ın, Ermenilerin ve Frankların Sultanı” ifadelerinin yer aldığı belirtiliyor.
ALARA HAN’DA ÇEŞME VAR MI?
Hanın giriş bölümü kare planlı küçük bir avlu şeklinde tasarlanmıştır. Avlunun doğu kanadında, yıldız tonozla örtülü çeşme eyvanı yer alıyor.
Doğu duvarındaki çeşmenin yekpare taştan oyma istiridye formlu kavsarayla örtülü dikdörtgen bir niş içinde bulunduğu, nişin alt kısmında ise yekpare taştan oyulmuş su haznesi ve iki lüle deliğinin yer aldığı aktarılıyor.
ALARA HAN’DA HANGİ BÖLÜMLER BULUNUYOR?
Avlunun doğu ucunda sivri beşik tonoz örtülü bir oda, batı kanadına bitişik iki oda bulunuyor. Batı kanadına bitişik ilk odanın mescit olduğu, diğer iki odanın ise servis mekânı olarak kullanılmış olabileceği belirtiliyor.
Avlunun güney kanadındaki basık kemerli bir kapı açıklığından, handa konaklayanlara ayrılmış orta bölüme geçiliyor. Bu bölümün merkezinde kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda uzanan derin bir koridor yer alıyor. Koridor boyunca oda ve eyvanlardan oluşan yarı açık ve kapalı mekânların bulunduğu ifade ediliyor.
ALARA HAN’DA GALERİLER NE İŞE YARIYORDU?
Hanın orta bölümünü, çift sıralı bir galerinin üç yönden çevrelediği belirtiliyor. Sivri beşik tonozla örtülü galerilerin, handa konaklayanların ve hizmetkârların dinlenmesi ile kervan yüklerinin indirilmesi amacıyla kullanıldığı düşünülüyor.
Dış kenarlar boyunca uzanan diğer galerilerin ise ahır işlevi gördüğü ileri sürülmektedir.
ALARA HAN’DA DİKKAT ÇEKEN DİĞER UNSURLAR NELER?
Galerilerin kemer ayaklarına yerleştirilmiş aslan başlı taş konsolların, yapının aydınlatılmasında kullanılan kandiller için taşıyıcı elemanlar olduğu belirtiliyor.
Ayrıca yapının inşasında kullanılan düzgün kesme taşların bazılarında taşçı işaretleri bulunduğu, duvar örgüsü arasında ise sıva üzerine yapılmış kırmızı boyalı zikzak desenlere rastlandığı aktarılıyor.
