Antalya Barosu, Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından dile getirilen “Yargıda Yapay Zekâ Kullanımı” ve “Vatandaşların Hukukî Süreçlere Erişiminde Yapay Zekâ Desteği” başlıklı projelere ilişkin açıklama yaptı.
Antalya Barosu tarafından, Adalet Bakanı Akın Gürlek’in dile getirdiği “Yargıda Yapay Zekâ Kullanımı” ve “Vatandaşların Hukukî Süreçlere Erişiminde Yapay Zekâ Desteği” başlıklı projelere ilişkin açıklama yapıldı. 75 baronun yayımladığı ortak açıklamada, savunma hakkının yapay zekaya devredilemeyeceği belirtildi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından dile getirilen “Yargıda Yapay Zekâ Kullanımı” ve “Vatandaşların Hukukî Süreçlere Erişiminde Yapay Zekâ Desteği” başlıklı projelerin barolar tarafından izlendiği belirtilen açıklamada, bu yaklaşımın yargı sisteminin temel güvenceleri üzerindeki etkilerinin değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi.
Adil yargılanma hakkının, bağımsız ve tarafsız yargı önünde savunma hakkının etkin kullanımı ve hakkaniyete uygun yargılama güvenceleriyle birlikte korunması gereken temel bir ilke olduğu vurgulanan açıklamada, bu güvencelerin zayıflamasının hukuk güvenliğini ve yargıya duyulan güveni sarsacağı kaydedildi.
“AVUKATLIK BAĞIMSIZ SAVUNMADIR”
Avukatlık Kanunu’nun 1. maddesi uyarınca avukatlığın kamu hizmeti niteliğinde olduğu ve yargının kurucu unsurlarından bağımsız savunmayı temsil ettiği hatırlatılan açıklamada, aynı Kanun’un 35. maddesi ile hukukî mütalaa verme, yargı mercileri nezdinde hakları dava ve savunma ile adlî işlemleri takip etme yetkisinin münhasıran avukatlara ait olduğu belirtildi.
Açıklamada, Avukatlık Kanun’un 2. maddesinde belirtilen amacın, hukukî ilişkilerin düzenlenmesi, uyuşmazlıkların adalet ve hakkaniyetle çözülmesi ve hukuk kurallarının tam olarak uygulanmasının sağlanması olduğu ifade edildi. Açıklamada bu amacın ancak etik ilkeler, meslekî sorumluluk ve vicdanî muhakeme ile hayata geçirilebileceği kaydedildi.
“SAVUNMA SALT TEKNİK VERİ DEĞİL VİCDANİ BİR DEĞERLENDİRMEDİR”
Yurttaşların avukat yardımı olmaksızın yapay zekâ üzerinden hukukî destek almasına imkân tanıyan uygulamaların, savunma hakkının özüne doğrudan müdahale niteliğinde olduğu vurgulanan açıklamada, hukukî süreçlerin salt teknik veri işlemenin ötesinde, somut olaya göre şekillenen vicdanî değerlendirme ve hak koruma faaliyeti olduğu belirtildi.
Açıklamada, hak arama hürriyeti ve savunma dokunulmazlığının algoritmik sınırlara indirgenemeyeceği ifade edildi.
Teknolojik dönüşüm vurgusunun avukatlık mesleğini kısıtlayan veya ikame eden bir noktaya evrilemeyeceği kaydedilen açıklamada, avukatların “yapay zekâ hâkim” talebinin hukuk mantığına aykırı olduğu gibi, idarenin “yapay zekâ avukat” yaklaşımının da eşit ölçüde sakıncalı olduğu belirtildi.
“ADALET MATEMATİKSEL BİR SONUÇ DEĞİL VİCDANİ BİR SÜZGEÇ ÜRÜNÜDÜR”
Adaletin yalnızca veri işlemeyle elde edilen matematiksel bir sonuç değil, vicdanî bir süzgeçten geçen insanî muhakemenin ürünü olduğu vurgulanan açıklamada, yargıda kalitenin, bağımsız mahkemeler önünde nitelikli savunma ile hakka en kısa sürede ve en adil şekilde ulaşılmasıyla ölçüleceği ifade edildi. Dijitalleşmenin amaç değil, yargısal süreçleri destekleyen bir araç olarak konumlandırılması gerektiği kaydedildi.
Adalet Bakanlığı’nın önceliğinin, savunma makamının yetki alanlarını tartışmaya açmak yerine bağımsız savunmayı güçlendirmek olduğu belirtilen açıklamada , hâkim ve savcı niteliğini güçlendiren liyakat esaslı reformları hayata geçirmek, yargılamayı hızlandıracak teknik altyapıyı geliştirmek ve yargının tüm unsurları bakımından fizikî ve hukukî imkânları iyileştirmek olması gerektiği kaydedili.
Açıklamada, yargının kurucu unsuru olan savunma makamının teknolojik araçlar gerekçe gösterilerek zayıflatılmasına, mesleki yetkilerin daraltılmasına ve “yapay zekâ” adı altında hukuk hizmetlerinin mekanik bir yapıya indirgenmesine yönelik her türlü girişime karşı hukukî ve kurumsal mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği belirtildi.
Ortak açıklamaya katılan baroların listesi şu şekildedir:
1. Adana Barosu
2. Adıyaman Barosu
3. Afyonkarahisar Barosu
4. Ağrı Barosu
5. Aksaray Barosu
6. Amasya Barosu
7. Ankara Barosu
8. Antalya Barosu
9. Ardahan Barosu
10. Artvin Barosu
11. Aydın Barosu
12. Balıkesir Barosu
13. Bartın Barosu
14. Batman Barosu
15. Bayburt Barosu
16. Bilecik Barosu
17. Bingöl Barosu
18. Bitlis Barosu
19. Bolu Barosu
20. Burdur Barosu
21. Bursa Barosu
22. Çanakkale Barosu
23. Çankırı Barosu
24. Çorum Barosu
25. Denizli Barosu
26. Diyarbakır Barosu
27. Düzce Barosu
28. Edirne Barosu
29. Elazığ Barosu
30. Erzincan Barosu
31. Erzurum Barosu
32. Eskişehir Barosu
33. Gaziantep Barosu
34. Giresun Barosu
35. Gümüşhane Barosu
36. Hatay Barosu
37. Iğdır Barosu
38. Isparta Barosu
39. İstanbul Barosu
40. İzmir Barosu
41. Kahramanmaraş Barosu
42. Karabük Barosu
43. Kars Barosu
44. Kastamonu Barosu
45. Kayseri Barosu
46. Kırklareli Barosu
47. Kırşehir Barosu
48. Kilis Barosu
49. Kocaeli Barosu
50. Konya Barosu
51. Kütahya Barosu
52. Malatya Barosu
53. Manisa Barosu
54. Mersin Barosu
55. Muğla Barosu
56. Muş Barosu
57. Nevşehir Barosu
58. Niğde Barosu
59. Ordu Barosu
60. Osmaniye Barosu
61. Rize Barosu
62. Sakarya Barosu
63. Samsun Barosu
64. Siirt Barosu
65. Sinop Barosu
66. Sivas Barosu
67. Şanlıurfa Barosu
68. Tekirdağ Barosu
69. Tokat Barosu
70. Trabzon Barosu
71. Tunceli Barosu
72. Uşak Barosu
73. Yalova Barosu
74. Yozgat Barosu
75. Zonguldak Barosu
