Antalya Döşemealtı’nın kuruluş süreci, adının kaynağı, eski yerleşim yapısı ve ekonomik dönüşümüne ilişkin bilgiler bu haberde yer alıyor.
Antalya’nın merkez ilçelerinden Döşemealtı, hem yakın dönem yerleşim tarihi hem de antik çağlara uzanan yol geçmişiyle dikkat çeken bölgeler arasında yer alıyor. İlçenin bugünkü kimliği, göçlerle şekillenen yerleşim yapısı, tarihi döşeme yol ve zaman içinde değişen ekonomik faaliyetlerle oluştu.
Döşemealtı’nın kuruluş süreci nasıl gelişti?
İlçenin geçmişi, 1934 yılında Korkuteli Kızılcadağ mevkiinden gelen ailelerin yerleşmesiyle kurulan Kırkgöz-Yeniköy yerleşimine dayanıyor. Bölge, adını Düden Şelalesi’ni besleyen Kırkgöz Gölü’nden aldı. Daha sonra dönemin Antalya Valisi Haşim İşcan tarafından yaptırılan 60 iskân evine Kıbrıs’tan gelen 60 Türk ailesi yerleştirildi.
Bölgedeki Yörüklerin de zamanla yerleşik düzene geçmesiyle Kırkgöz-Yeniköy büyüyen bir köy haline geldi. Antalya’ya yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunan yerleşim, Antalya-Burdur karayolu üzerinde gelişimini sürdürdü.
Döşemealtı adı nereden geliyor?
Yeniköy’ün “Döşemealtı” adını alması, antik çağlardan kalan taş döşeli yola dayanıyor. Pamfilya kentleri ile Pisidia kentlerini birbirine bağlayan güzergâhlardan biri olan Derbent Boğazı’ndaki döşeme taş yol, bölgenin isim kaynağı olarak öne çıkıyor.
Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de kullanılan bu yol, yakın zamana kadar Yörükler tarafından göç yolu olarak değerlendirildi. Döşeme taşlardan oluşan ve yaklaşık 4 metre genişliğinde olduğu belirtilen bu yol nedeniyle boğaz “Döşeme Boğazı”, yolun altında kalan düzlük ise “Döşemealtı” olarak adlandırıldı.
Döşemealtı ne zaman belediye oldu?
1970’li yıllarda Döşemealtı’nın nahiye merkezi olmasıyla birlikte çevredeki çok sayıda köy ve yerleşim bu idari yapıya bağlandı. Duacı, Kirişçiler, Kevşirler, Başköy, Odabaşı, Selimiye, Dereli, Çıplaklı, Kızıllı, Ekşili, Karaveliler, Killik, Camili, Ahırtaş, Bıyıklı, Kömürcüler, Yağca, Çığlık, Nebiler, Düzlerçamı, Yeşilbayır, Dağbeli ve Bademağacı bu yerleşimler arasında yer aldı.
17 Aralık 1977 tarihinde Kırkgöz-Yeniköy’ün nüfusu 2 bin 711’e ulaşınca belediye teşkilatı kuruldu ve yerleşim “Döşemealtı kasabası” unvanını aldı. Dağbeli ve Bademağacı’nda ayrı belediyeler kurulmuş olsa da Antalya’ya yakınlığı nedeniyle Döşemealtı merkez olma özelliğini korudu.
Döşemealtı’nın ekonomik yapısı nasıl değişti?
Döşemealtı uzun yıllar tarıma dayalı bir ekonomiyle gelişti. Pamuk, zeytin, buğday, arpa, mısır, yulaf, susam, soğan, narenciye ile farklı sebze ve meyveler bölgedeki başlıca üretim kalemleri arasında yer aldı. Küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık da ilçe ekonomisinde önemli yer tuttu.
Bunun yanında Döşemealtı halısı dokumacılığı da bölgenin öne çıkan geçim kaynaklarından biri oldu. Günümüzde ise Antalya’nın şehirleşen merkez ilçelerinden biri haline gelen Döşemealtı’nda, Organize Sanayi Bölgesi’nin kurulmasıyla birlikte istihdam yapısında sanayi ve hizmet sektörünün ağırlığı arttı.
Döşemealtı’na bağlanan yerleşimler hangileri?
Döşemealtı ilçesine zaman içinde çok sayıda belediye ve köy bağlandı. Bademağacı, Dağbeli, Ekşili ve Karaveliler belediyeleri ile Ahırtaş, Aşağıoba, Bıyıklı, Camili, Dereli, Ilıcaköy, Karataş, Kevşirler, Killik, Kovanlık, Kömürcüler, Selimiye, Yağca ve Akkoç gibi yerleşimler bu yapının parçaları arasında gösteriliyor.
Antalya Döşemealtı tarihi neden merak ediliyor?
Antalya Döşemealtı tarihi, ilçenin yalnızca yakın dönem yerleşim geçmişiyle değil, antik yol ağı içindeki konumuyla da dikkat çekiyor. Göçlerle şekillenen nüfus yapısı, Yörük kültürü, tarımsal geçmişi ve sanayiyle birlikte değişen ekonomik yapısı, Döşemealtı’nı Antalya’nın tarihsel dönüşümü içinde öne çıkaran unsurlar arasında bulunuyor.
