Antalya'da Halkların İklim Zirvesi yürüyüşle başladı

Nazlı Özbiçen- Yasin Çoban- Alp Hasdemir

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin (BMİDÇS) 31'inci Taraflar Konferansı (COP31), 9-20 Kasım tarihleri arasında Antalya'da düzenleniyor. Konferansa paralel olarak gerçekleştirilen Halkların İklim Zirvesi (HİZ), bugün (14 Kasım) Küresel Eylem Günü kapsamında düzenlenen yürüyüş ve mitingle başladı.

Daha önce 2021'de İskoçya'nın Glasgow, 2025'te ise Brezilya'nın Belém kentinde gerçekleştirilen Halkların İklim Zirvesi, bu yıl Antalya'da farklı ülkelerden ve Türkiye'nin çeşitli kentlerinden ekolojistleri, hak savunucularını, siyasi partileri ve yurttaşları bir araya getirdi.

Muratpaşa ilçesindeki Aydın Kanza Parkı'nda saat 13.00'te buluşan 10 bini aşkın yurttaş, saat 14.00'te yürüyüşe geçti. Cumhuriyet Meydanı'nda sona eren yürüyüşte iklim adaleti, fosil yakıtlardan çıkış ve ekolojik yıkımın durdurulması talepleri öne çıktı. Antalya Kent Haber, eylemi sahadan takip ederek farklı kurum ve kuruluşların temsilcileri, milletvekilleri ve yurttaşlarla röportajlar gerçekleştirdi.

"DEVLETLER RİYAKÂRLIĞA DEVAM EDİYOR”

Yürüyüşün ardından Cumhuriyet Meydanı'nda yaklaşık 100 örgütün ortak basın açıklamasını Antalya Emek ve Demokrasi Güçleri adına Erol Malçok okudu. “Şüpheleniyoruz, güvenmiyoruz ve söz sahibi olmak istiyoruz” ifadeleriyle başlayan açıklamada, COP31'de devletlerin ve büyük şirketlerin belirleyici rol üstlenmesi eleştirildi.

İklim konferanslarında alınan kararların hukuki bağlayıcılığının yetersiz olduğu savunulan açıklamada, fosil yakıt şirketlerinin iklim politikaları üzerindeki etkisine dikkat çekildi. Türkiye'nin COP31 hazırlıkları kapsamında Antalya'da gerçekleştirdiği ulaşım ve altyapı çalışmaları, plastik atık ithalatı ve fosil yakıtlardan çıkış politikaları da eleştirildi.

“İKLİM KRİZİ SINIFSALDIR”

Açıklamada, iklim krizinin toplumun bütün kesimlerini eşit biçimde etkilemediği vurgulanarak işçilerin, küçük çiftçilerin, kadınların, çocukların, mültecilerin ve LGBTİ+ların karşı karşıya kaldığı eşitsizliklere dikkat çekildi.

“Çünkü herkes aynı atmosferin altında yaşasa da aynı ekonomik ve toplumsal koşullara sahip değildir” denilen açıklamada, aşırı sıcaklarda çalışmak zorunda kalan işçilerin, kuraklıktan etkilenen çiftçilerin ve afetlere karşı güvencesiz koşullarda yaşayan yurttaşların durumuna değinildi.

Savaşların yarattığı insani ve ekolojik yıkımın da ele alındığı açıklamada, sağlıklı gıdaya ve temiz suya erişimin temel bir hak olduğu belirtilerek agroekolojik tarımın yaygınlaştırılması ve kaynakların adil paylaşılması çağrısında bulunuldu.

“İKLİM ADALETİ HALKLARIN MÜCADELESİYLE KAZANILACAKTIR”

İklim krizine karşı çözümün üretimin ve kaynakların demokratik biçimde planlanmasından geçtiği savunulan açıklamada, enerji dönüşümünün yalnızca fosil yakıtların yerine farklı enerji kaynaklarının kullanılmasından ibaret olmadığı vurgulandı.

Açıklamada, “Mesele yalnızca fosil sermayenin yerine yeşil sermayeyi koymak değil; enerji sistemlerinin kim için, kim tarafından ve kimin yararına dönüştürüldüğüdür” ifadelerine yer verildi.

İklim politikalarının belirlenmesinde halkların söz sahibi olması gerektiğinin vurgulandığı ortak açıklama, şu sözlerle sona erdi:

“İklim adaleti sermayenin lütfuyla değil, halkların mücadelesiyle kazanılacaktır!”

"ÇÖP31'E KARŞI SES GETİRDİK"

Artvin’in Cankurtaran mevkisinde, EFOR maden şirketinin ağaç kesimine karşı çıkarken 3 Eylül’de düzenlenen silahlı saldırıda yaşamını yitiren doğa savunucusu Reşit Kibar’ın kardeşi, Ali Şükrü Kibar Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber’e açıklamalarda bulundu. Kibar, "Biz bir aile olarak ve dostlarımız olarak adalet mücadelesi sürdürüyoruz. Burada da dostlarımızla bir aradayız. Ülkenin dört bir yanından gelen ekoloji mücadelesi aktivistleri, yaşam savunucuları bir araya gelerek bu Çöp31'e karşı ses getirdik" dedi.

"KARŞIMIZDA KÖKLÜ BİR SERMAYE SORUNU VAR"

Özgürlük İstiyoruz Kampanyası'ndan Burak Deniz, Antalya'daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber'e konuştu. Ekolojik yıkım ile güvencesiz yaşam koşullarının birbiriyle bağlantılı olduğunu belirten Deniz, “Biz buradayız çünkü biliyoruz ki mücadeleler kesişimseldir. Bu sorun sadece bir LGBTİ+ sorunu ya da ekolojik sorun değil. Karşımızda köklü bir sermaye sorunu var” dedi.

Greenpeace Türkiye’den Berkan Özyer, Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber’e konuştu. Fosil yakıtlardan adil geçişin önemine dikkat çeken Özyer, kömür, petrol ve doğal gaz sektörlerinde çalışanların farklı alanlarda istihdam edilmesini sağlayacak politikaların hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.

“BİZ HALKLAR OLARAK YAŞAMI SAVUNMAK, EMEĞİ SAVUNMAK İÇİN BİR ARAYA GELDİK”

Polen Ekoloji’den Derya Sever, Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber’e konuştu. COP31’i devletlerin ve şirketlerin çıkarları doğrultusunda şekillenen bir zirve olarak değerlendiren Sever, “Biz halklar olarak yaşamı savunmak, emeği savunmak için bir araya geldik” dedi. Doğanın ve emeğin sömürülmesine karşı çıktıklarını belirten Sever, doğa, emek ve kadın haklarını savunmak amacıyla COP31’i boykot ettiklerini söyledi.

Türkiye İşçi Partisi (TİP) üyesi Işıl Engincan, Antalya'daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber'e konuştu. COP31'in sponsorları arasında Cengiz Holding ve Limak gibi şirketlerin bulunmasını eleştiren Engincan, bu şirketlerin çevreye zarar veren projelerle gündeme geldiğini belirtti. Engincan, “Biz aslında COP'un tamamen bir sirk olduğunu eleştirmek için bugün bir aradayız. Çünkü sponsorların hepsi aslında Türkiye'yi talan eden şirketler ve bunu eleştiriyoruz” dedi.

Halkların İklim Zirvesi (HİZ) gönüllüsü Halime Şaman, Antalya'daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber'e konuştu. İklim kriziyle mücadelede fosil yakıtların hızla terk edilmesi gerektiğini vurgulayan Şaman, elektrifikasyon adı altında yeni tüketim alanları açılmasının ve doğa tahribatının sürdürülmesinin çözüm olmadığını belirtti. Küresel sıcaklık artışını 1,5 dereceyle sınırlandırma hedefine yönelik yeterli adımların atılmadığını savunan Şaman, mevcut üretim ve tüketim alışkanlıklarının değişmemesi halinde doğal kaynakların tükenmesi ve biyolojik çeşitlilik kaybının artması konusunda uyarıda bulundu.

DEM Parti İzmir Milletvekili İbrahim Akın, Antalya'daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber'e konuştu. Cengiz, Limak ve Koç holdinglerin COP31'deki rolünü eleştiren Akın, fosil yakıt faaliyetleriyle ilişkili şirketlerin desteklediği bir zirvenin iklim krizine çözüm üretemeyeceğini savundu. Akın, “O nedenle biz Halkların İklim Zirvesi'ni alternatif olarak örgütlüyoruz” dedi.

"TOPRAĞIMIZI, SUYUMUZU, HAVAMIZI SERMAYELERE PEŞKEŞ ÇEKMEYECEĞİZ"

Öldürülen ekoloji gazetecisi Hakan Tosun’un kız kardeşi Öznur Tosun, Antalya’da düzenlenen iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber’e konuştu. COP31 kapsamında açıklanan çevre politikalarını eleştiren Tosun, iklim krizinin yalnızca bireysel tasarruflarla çözülemeyeceğini, şirketlerin doğal varlıklar üzerindeki etkilerinin de ele alınması gerektiğini söyledi. Türkiye’nin farklı bölgelerindeki HES ve madencilik projelerine dikkat çeken Tosun, “İnsanları kandırmaya devam etmesinler. Biz doğamıza, toprağımıza ve suyumuza sahip çıkmaya devam edeceğiz” dedi. Tosun, “Toprağımızı, suyumuzu, havamızı sermayelere peşkeş çekmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

"ÇOK YAŞAMSAL BİR ALTERNATİF MİTİNG DÜZENLİYORUZ"

DEM Parti Mersin Milletvekili Perihan Koca, Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber’e konuştu. COP31 hazırlıkları için kamu kaynaklarından 25 milyar liranın üzerinde harcama yapıldığını ileri süren Koca, zirvenin çevresel yıkımdan sorumlu tuttuğu şirketlerle iş birliği içinde düzenlenmesini eleştirdi. Koca, “Şirketlerin bu yeşil maskeli balosuna karşı bizler, gerçekten gezegeni savunanlar olarak bugün çok yaşamsal bir alternatif miting düzenliyoruz” dedi.

Muğla Çevre Platformu (MUÇEP) gönüllüsü Umay Karabaş, Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber’e konuştu. COP31’in sponsorlarını ve iklim finansmanı politikalarını eleştiren Karabaş, “Otuz yıldır halkların talepleri çok net. ‘İklimi değil, sistemi değiştir’ diyoruz” ifadelerini kullandı. Glasgow ve Belém’deki iklim mücadelelerinin sürdüğünü belirten Karabaş, “Gerçekçi, somut, adil ve acil çözümler talep etmeye devam edeceğiz” dedi.

“BİRLEŞMİŞ MİLLETLER 15’İNCİ MADDESİ UYGULANSIN”

Su Politikaları Derneği temsilcisi Filiz Balta, ağacı, doğayı, yaşamı, kadını, insanı, toprağı ve suyu korumak amacıyla bir araya geldiklerini belirtti. Yaşanan süreçlerde söz sahibi olan tüm kesimlerin eşitlik ikliminin oluşturulması için bir arada bulunması gerektiğini ifade eden Balta, Birleşmiş Milletler’in 15’inci maddesinin uygulanmasını talep ettiklerini kaydetti.

“İKLİM KRİZİNDEN EN ÇOK ETKİLENENLER ÇOCUK, KADIN, HAYVAN VE ÇİFTÇİLER”

Kaş Çevre Platformu temsilcisi Kader Tanç Aksakal, halkların katılımı olmadan düzenlenen zirvelerin yeterli olmayacağını belirterek iklim krizinin etkilerinin dünya genelinde yaşandığını ifade etti. Şirketlerin ve devlet temsilcilerinin yanı sıra halkların sesinin de eşit şekilde duyulması gerektiğini vurgulayan Aksakal, iklim krizinden en fazla halkların, çocukların, kadınların, çiftçilerin, hayvanların ve ormanların etkilendiğini kaydetti. Aksakal, krizin etkilerinin azaltılması için bilimsel hazırlıkların yapılmasını ve projelerin hayata geçirilmesini talep ettiklerini belirtti.

Değişim Elçileri temsilcisi Eylül Yaşar, konuşmasında şu cümlelere yer verdi:

“Biz COP31'in artık vaatler zirvesi değil de gerçekleri ortaya çıkaran ve bir şeyler yapmaya çalışan bir zirve olmasını istiyoruz. O yüzden bugün buradayız ve Değişim Elçileri Antalya olarak da talebimiz Türkiye'nin kömürden çıkması. Bunu yaparken de adil ve eşitlikçi bir yapı sağlaması.”

Friends of the Earth England, Wales and Northern Ireland temsilcisi Asad Rehman Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde Antalya Kent Haber’e konuştu. İklim krizinin insanların yaşamlarını ve geçim kaynaklarını etkilediğini belirten Rehman, zengin ülkelerin emisyonlarını azaltması ve krizden en fazla etkilenen topluluklara finansman sağlaması gerektiğini söyledi. Rehman, “İklim adaleti mücadelesi aynı zamanda ekonomik eşitsizliğe karşı ve ekosistemimiz için verilen bir mücadeledir” dedi.

Antalya'da düzenlenen iklim adaleti yürüyüşüne Norveç'ten katılan Grandparents for Climate (İklim İçin Büyükanneler ve Büyükbabalar) temsilcisi Ola Dimmen, ülkesinin iklim politikalarındaki çelişkilere dikkat çekti. Norveç hükümetinin yağmur ormanlarının korunmasına destek verirken Arktik'te petrol sondajlarını sürdürmesini eleştiren Dimmen, “Dünyanın dört bir yanında dört kız torunum var ve gelecek beni çok endişelendiriyor” dedi. Dimmen, torunlarının geleceği için fosil yakıt üretimine karşı mücadele ettiğini belirtti.

“HEPİMİZ BİRLİKTEYİZ VE BUGÜN BU YÜZDEN BURADAYIZ”

Antalya'da düzenlenen iklim adaleti yürüyüşüne katılan Valentina S., fosil yakıtlardan adil geçiş çağrısında bulundu. İklim adaleti, barış ve soykırıma karşı mücadelelerin ortak bir zeminde buluştuğunu belirten Valentina S., “Hepimiz birlikteyiz ve bugün bu yüzden buradayız” dedi.

Danimarkalı sanatçı Jens Galschiøt, Antalya'daki iklim adaleti yürüyüşünde sanatın çevre sorunlarına dikkat çekmedeki rolünü anlattı. Kutup ayısı ve “Kirletme Özgürlüğü” adlı heykeliyle aşırı tüketimi eleştiren Galschiøt, zengin ülkelerin tüketim alışkanlıklarının Afrika gibi bölgelerde çevresel sorunlara yol açtığını belirtti. Sanatı toplumsal tartışma yaratmak için kullandığını ifade eden Galschiøt, “Bir çözüm sunmuyoruz, elimizde sadece resimler ve fotoğraflar var” dedi.

Uluslararası Sendikalar Konfederasyonu (ITUC) temsilcisi Chandra Shekar Rajgopal Dashrath, Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde işçi haklarının korunması çağrısında bulundu. Fosil yakıtlardan adil geçişin çalışanların güvenceli istihdamını ve insana yakışır yaşam koşullarını sağlaması gerektiğini belirten Dashrath, hükümetlerin Paris Anlaşması kapsamındaki taahhütlerini yerine getirmesini istedi. Dashrath, “İklim adaleti istiyoruz, adil bir dönüşüm istiyoruz” dedi.

Home of the Sibuyan Island Peoples temsilcisi Rodne Galicha, Antalya’daki iklim adaleti yürüyüşünde fosil yakıtlardan acilen çıkılması çağrısında bulundu. Çevre ve insan hakları savunucularına yönelik baskılara dikkat çeken Galicha, iklim krizinden en fazla etkilenen toplulukların taleplerinin öncelenmesi gerektiğini belirtti. Biyolojik çeşitlilik kaybı ile iklim krizinin birbiriyle bağlantılı olduğunu vurgulayan Galicha, COP31’den sivil toplumun taleplerine yanıt veren somut kararlar beklediklerini söyledi.

Women’s Energy and Climate Change GO temsilcisi Linki Nzwana, iklim değişikliğinin etkilerini en fazla sahada çalışan kadınların yaşadığını belirterek liderlere bağlayıcı anlaşmalar yapma ve iklim eylemine yönelik kararlar alma çağrısında bulundu. Nzwana, iklim değişikliğine uyum sağlanabilmesi için fosil yakıt finansmanına son verilmesini, adil dönüşüm sürecinin başlatılmasını ve fosil yakıtlar yerine yenilenebilir enerji projelerine finansman sağlanmasını talep etti.

Uluslararası Af Örgütü (Amnesty International) temsilcisi Marta Schaaf, Antalya’da düzenlenen iklim adaleti yürüyüşünün uluslararası dayanışma açısından önemine dikkat çekti. Yürüyüşün Türkiye’deki sivil toplum örgütlerini desteklemek amacıyla gerçekleştirildiğini belirten Schaaf, “Bu, Türkiye sivil toplumunu desteklemek için yapılan uluslararası bir yürüyüş” dedi.

“GAZZE HALKININ GEÇİM KAYNAKLARI ORTADA KALDIRILIYOR”

Climate Action Network International temsilcisi Baboucarr Nyang, Gazze halkının geçim kaynaklarının ve ekonomik faaliyetlerinin ortadan kaldırılmasının halkı gıdaya erişimden ve ekonomik bağımsızlıktan mahrum bıraktığını ifade etti. Nyang, söz konusu uygulamayı soykırımdır ifadelerini kullandı.

ActionAid International temsilcisi Erika Azevedo, konuşmasında şu cümlelere yer verdi:

“Mesajımız şu, COP31'de insanları kararların merkezine koyun. Çünkü önemli olan insanlar. İklim değişikliğinin etkilerini hissedenler insanlar. Bugün burada olmamız da insanlar için. Adil bir dönüşüm, adil bir dönüşüm mekanizması istiyoruz. İnsanları merkeze koyan bir mekanizma.”