Antalya’da örtü altı tarımda kış aylarında güneşsiz geçen günlerin verime etkisi

Antalya’da kış aylarında güneşsiz geçen günler, seralarda fotosentez, çiçeklenme ve ürün gelişimini etkileyebiliyor. Işık azalmasının verime etkisi ve alınabilecek önlemler bu haberde yer alıyor.

Antalya'da kış aylarında bulutlu ve yağışlı havaların artması, örtü altı tarım yapan üreticilerin ışık ve sıcaklık yönetimini önemli hale getiriyor. Aksu, Serik, Kumluca, Demre ve Gazipaşa gibi seracılığın yapıldığı ilçelerde domates, biber, salatalık ve patlıcan üretimi, güneş ışığındaki mevsimsel değişimlerden etkilenebiliyor. Uzun süre düşük ışık koşullarında kalan bitkilerde fotosentez yavaşlayabiliyor, çiçeklenme ve meyve gelişimi gecikebiliyor. Ancak güneşsiz geçen her günün belirli bir oranda verim kaybına neden olduğu söylenemez. Etkinin büyüklüğü yetiştirilen ürüne, ışık düzeyine, sıcaklığa ve sera yönetimine bağlı olarak değişiyor.

ANTALYA'DA KIŞIN GÜNEŞSİZ GÜNLER SERALARDA VERİMİ NASIL ETKİLİYOR?

Bitkiler, fotosentez yoluyla ışık enerjisini kullanarak büyüme ve gelişmeleri için gerekli organik maddeleri üretiyor. Bu nedenle seraya ulaşan ışık miktarı, bitkisel üretimin temel unsurlarından birini oluşturuyor.

Kış aylarında günlerin kısalması ve bulutluluğun artması, bitkilerin gün boyunca yararlanabildiği toplam ışık enerjisini azaltabiliyor. Güneş ışığının azalması, özellikle meyve veren sebzelerde büyüme hızını ve ürün gelişimini etkileyebiliyor.

Düşük ışık koşulları uzun süre devam ettiğinde bitkilerin oluşturduğu kuru madde miktarı azalabiliyor. Bu durum çiçeklenme, meyve tutumu, meyve büyüklüğü ve hasat zamanı üzerinde etkili olabiliyor.

Ancak Antalya'nın bütün seralarında aynı düzeyde verim kaybı yaşandığına ilişkin 2026-2027 kış dönemine ait ölçülmüş bir veri bulunmuyor.

ANTALYA'DA ÖRTÜ ALTI TARIM NE KADAR ALANDA YAPILIYOR?

Antalya, Türkiye'de örtü altı tarımın önemli üretim merkezlerinden biri.

Tarım ve Orman Bakanlığının 4 Haziran 2026 tarihinde yayımladığı bilgilere göre kentte yaklaşık 321 bin dekar alanda örtü altı üretim gerçekleştiriliyor.

Aynı açıklamada Antalya'nın, Türkiye'deki örtü altı üretim alanlarında yaklaşık yüzde 41'lik paya sahip olduğu belirtildi.

Bakanlığın 2024 yılı il bazlı istatistiklerinde ise Antalya'nın toplam örtü altı alanı 316 bin 957 dekar olarak kaydedilmişti.

Örtü altı üretim göstergesiAlan

2024 toplam örtü altı alanı

316 bin 957 dekar

Cam sera alanı

44 bin 336 dekar

Plastik sera alanı

245 bin 109 dekar

Yüksek tünel alanı

15 bin 399 dekar

Alçak tünel alanı

12 bin 113 dekar

Haziran 2026 açıklanan yaklaşık alan

321 bin dekar

Veriler farklı açıklama dönemlerine ait olduğundan doğrudan aynı yılın kesin istatistikleri olarak değerlendirilmemeli.

Antalya'daki geniş örtü altı üretim alanı, kış aylarında ışık ve sıcaklık koşullarının tarımsal üretim açısından taşıdığı önemi ortaya koyuyor.

GÜNEŞ IŞIĞININ AZALMASI FOTOSENTEZİ NASIL ETKİLİYOR?

Fotosentez, bitkilerin ışık enerjisini kullanarak büyüme ve gelişmeleri için gerekli maddeleri üretmesini sağlayan temel biyolojik süreç.

Bu süreçte yalnızca havanın aydınlık görünmesi değil, bitkinin kullanabildiği ışığın miktarı ve niteliği de önem taşıyor.

Bulutlu günlerde güneşten gelen doğrudan ışınım azalırken yayılı ışığın payı artabiliyor. Ancak toplam fotosentetik ışık miktarının düşmesi, bitkinin günlük enerji kazanımını sınırlandırabiliyor.

Özellikle arka arkaya yaşanan düşük ışıklı günlerde bitkilerin oluşturduğu organik madde miktarı etkilenebiliyor.

Bununla birlikte fotosentez üzerinde yalnızca ışık etkili değil. Sıcaklık, su, besin maddeleri ve karbondioksit koşulları da üretim sürecinde rol oynuyor.

Bu nedenle bulutlu havalarda görülen bütün gelişim sorunlarının yalnızca güneş ışığı eksikliğinden kaynaklandığı söylenemez.

ANTALYA'DA KIŞIN DOMATES SERALARINDA GÜNEŞSİZLİK NEYE YOL AÇIYOR?

Domates, Antalya'da örtü altı üretimin yaygın ürünleri arasında bulunuyor.

Domates bitkisinin gelişimi sırasında yeterli ışığın sağlanması, fotosentez ve meyve üretimi açısından önem taşıyor.

Oregon State Üniversitesinin sera domatesi yetiştiriciliğine ilişkin teknik rehberine göre düşük ışık koşulları çiçeklenmeyi geciktirebiliyor, meyve tutumunu azaltabiliyor ve toplam verimi sınırlayabiliyor.

Özellikle kış aylarında kısa gün süresi ve yoğun bulutluluk, domates üretiminde ışığın sınırlayıcı unsur haline gelmesine neden olabiliyor.

Ancak araştırmanın farklı coğrafi koşullara ilişkin verileri, Antalya seralarına doğrudan uygulanmamalı.

Antalya'da domates verimine ilişkin kesin değerlendirmenin yapılabilmesi için yerel ışık, sıcaklık ve ürün gelişimi kayıtlarının birlikte incelenmesi gerekiyor.

DÜŞÜK IŞIK DOMATES VERİMİNİ YÜZDE KAÇ AZALTABİLİR?

Bilimsel araştırmalar, düşük ışığın sera domatesi üretiminde ölçülebilir verim kayıplarına neden olabileceğini gösteriyor.

2018 yılında yayımlanan kontrollü bir araştırmada, domates bitkilerinin gölgeleme uygulamalarına verdiği tepkiler incelendi.

Araştırmada belirli günlerde uygulanan gölgeleme sonucunda günlük toplam ışık miktarı yüzde 26 ve yüzde 40 oranında azaldı.

Bu koşullarda, ek aydınlatma uygulanmayan gruplarda ürün veriminin kontrol grubuna göre sırasıyla yüzde 18,5 ve yüzde 23,3 azaldığı belirlendi.

Araştırmadaki uygulamaGünlük ışık miktarındaki azalmaÖlçülen verim kaybı

Birinci gölgeleme koşulu

%26

%18,5

İkinci gölgeleme koşulu

%40

%23,3

Bu oranlar Antalya'da 2026 yılında yaşanan gerçek verim kayıpları değil, kontrollü araştırma koşullarında elde edilen sonuçlardır.

Ayrıca her yüzde 26'lık ışık azalmasının bütün seralarda yüzde 18,5 verim kaybına neden olacağı şeklinde genel bir sonuç çıkarılamaz.

ANTALYA'DA BİBER VE SALATALIK SERALARI GÜNEŞSİZ GÜNLERDEN ETKİLENİYOR MU?

Antalya'da örtü altında yetiştirilen biber ve salatalık da ışık koşullarından etkilenebilen sebzeler arasında bulunuyor.

Düşük ışık, fotosentez yoluyla üretilen maddelerin azalmasına ve bitkinin büyüme hızının değişmesine neden olabiliyor.

Ancak domates, biber ve salatalığın ışık ihtiyacı, gelişim özellikleri ve düşük ışığa tepkileri aynı değil.

Özellikle ürün çeşidi, dikim zamanı ve sera içindeki sıcaklık koşulları, güneşsiz günlerin etkisini farklılaştırabiliyor.

Bu nedenle domates üzerinde gerçekleştirilen bir araştırmanın verim kaybı oranları, biber veya salatalığa doğrudan uygulanmamalı.

Antalya'daki üreticiler açısından ürün bazında yetiştirme koşullarının izlenmesi önem taşıyor.

GÜNEŞSİZ GÜNLERDE ÇİÇEKLENME VE MEYVE TUTUMU GECİKİR Mİ?

Sera sebzelerinde çiçeklenme ve meyve tutumu, bitkinin gelişim koşullarına bağlı olarak değişiyor.

Işık miktarının azalması, bitkinin enerji üretimini sınırlandırarak çiçeklenme sürecini ve meyve gelişimini etkileyebiliyor.

Ancak bu süreç yalnızca ışığa bağlı değil. Özellikle sıcaklık koşulları da çiçeklerin gelişimini ve döllenme başarısını etkiliyor.

Akdeniz Üniversitesi yerleşkesindeki cam seralarda gerçekleştirilen ve 2010 yılında yayımlanan bir araştırmada, Antalya'nın kış koşullarında düşük sıcaklıkların domateste polen canlılığı üzerindeki etkileri incelendi.

Çalışma, sera domatesinde kış döneminin yalnızca ışık eksikliği açısından değil, sıcaklık yönetimi bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

Bu nedenle güneşsiz günlerin ardından meydana gelen meyve tutumu sorunlarının kaynağı belirlenirken ışık ve sıcaklık kayıtlarının birlikte ele alınması gerekiyor.

KIŞ AYLARINDA SERALARDA NEM VE MANTAR HASTALIKLARI ARTAR MI?

Bulutlu ve yağışlı havalarda sera içerisindeki sıcaklık ve nem dengesi değişebiliyor.

Özellikle düşük sıcaklıklarda havalandırmanın azaltılması, sera içerisindeki nemin yükselmesine neden olabiliyor.

Yüksek nem ve yaprak yüzeylerinde uzun süre devam eden ıslaklık, bazı bitki hastalıkları için uygun koşullar oluşturabiliyor.

Ancak her bulutlu günde mantar hastalığı ortaya çıkacağı söylenemez.

Hastalık riski, bitkinin türüne, mevcut hastalık etmenlerine, nem düzeyine ve havalandırma koşullarına bağlı olarak değişiyor.

Bu nedenle seralarda kış döneminde yalnızca sıcaklığın korunmasına değil, uygun nem ve hava hareketinin sağlanmasına da önem verilmesi gerekiyor.

SERADA PLASTİK ÖRTÜNÜN KİRLİ OLMASI IŞIK MİKTARINI AZALTIR MI?

Sera örtü malzemesi, güneş ışığının bitkilere ulaşmasında önemli rol oynuyor.

Plastik veya cam örtü üzerinde biriken toz, kir ve diğer kalıntılar, ışığın sera içerisine geçişini azaltabiliyor.

Oregon State Üniversitesinin sera yetiştiriciliği rehberinde örtü malzemesinin kalitesi, yüzeyindeki kir, yoğuşma ve zamanla ortaya çıkan bozulmanın ışık geçirgenliğini etkilediği belirtiliyor.

Kış döneminde doğal ışığın sınırlı olduğu günlerde, örtü malzemesinin durumu daha da önemli hale gelebiliyor.

Ancak sera örtüsünün temizlenmesi sırasında kullanılan yöntemin malzemeye zarar vermemesi gerekiyor.

Özellikle yüksek alanlarda yapılan çalışmalar ve elektrikli ekipmanların yakınındaki müdahaleler iş güvenliği açısından değerlendirilmeli.

ANTALYA'DA CAM SERA İLE PLASTİK SERANIN IŞIK GEÇİRGENLİĞİ AYNI MI?

Antalya'da cam ve plastik örtülü seralar farklı teknik özelliklere sahip.

Sera örtülerinin ışık geçirgenliği, kullanılan malzemenin türüne, kalınlığına, yaşına ve yüzey özelliklerine göre değişebiliyor.

Bu nedenle bütün cam seraların plastik seralardan daha fazla ışık geçirdiği veya bütün plastik seraların aynı geçirgenliğe sahip olduğu söylenemez.

Örtü malzemelerinin ışığı dağıtma özellikleri de bitkilerin yararlanabildiği ışık miktarını etkileyebiliyor.

Ayrıca sera yapısındaki taşıyıcı unsurlar, gölgeleme ekipmanları ve bitki sıralarının düzeni, ışığın sera içerisinde nasıl dağıldığını değiştirebiliyor.

Bu nedenle düşük ışık sorununu değerlendirmek için yalnızca sera örtüsünün türüne bakılması yeterli değil.

ANTALYA'DA GÖLGELENDİRME ÜZERİNE YAPILAN ARAŞTIRMALAR NE GÖSTERİYOR?

Akdeniz Üniversitesi araştırmacılarının 2023 yılında yayımladığı bir çalışma, farklı renk ve geçirgenlik özelliklerine sahip gölgeleme ağlarının domates üretimine etkilerini inceledi.

Araştırmada farklı gölgeleme uygulamalarının sera benzeri yetiştirme koşullarındaki sıcaklık, ışık ve bitki gelişimi üzerindeki etkileri değerlendirildi.

Çalışmada bazı gölgeleme koşullarının domatesin toplam verimini ve ürün kalitesini olumlu etkileyebildiği belirlendi.

Bu sonuç, daha fazla güneş ışığının her koşulda daha yüksek verim sağlayacağı düşüncesinin doğru olmadığını gösteriyor.

Özellikle aşırı sıcaklığın yaşandığı dönemlerde kontrollü gölgeleme yararlı olabiliyor. Ancak yazın yüksek sıcaklığı azaltmak amacıyla yapılan gölgeleme ile kışın doğal ışığın azalması aynı koşulları oluşturmuyor.

Bu nedenle araştırmadaki sonuçlar, kış aylarında ışık eksikliğinin verime etkisini ortadan kaldırmıyor.

GÜNEŞSİZ GÜNLERDE SERALARDA SULAMA AZALTILMALI MI?

Bitkilerin su tüketimi, ışık ve sıcaklık koşullarından etkilenebiliyor.

Düşük ışık dönemlerinde büyüme ve terleme süreçlerinin değişmesi, bitkinin su ihtiyacını da farklılaştırabiliyor.

Ancak bütün seralarda sulamanın belirli bir oranda azaltılması doğru bir uygulama değil.

Sulama miktarı; yetiştirilen ürün, toprağın veya yetiştirme ortamının nem durumu, bitkinin gelişim dönemi ve sera içindeki çevre koşulları dikkate alınarak belirlenmeli.

Özellikle topraksız tarım yapılan işletmelerde drenaj, besin çözeltisi ve kök bölgesi koşullarının düzenli izlenmesi gerekiyor.

Güneşsiz hava nedeniyle sulamanın gelişigüzel değiştirilmesi, bitkilerde su ve besin dengesinin bozulmasına yol açabilir.

KIŞIN SERALARDA GÜBRELEME NASIL PLANLANMALI?

Bitkilerin besin maddelerine olan ihtiyacı, büyüme hızı ve üretim koşullarına bağlı olarak değişiyor.

Uzun süre düşük ışık koşullarında kalan bitkilerin gelişiminde değişiklikler görülebiliyor.

Ancak güneş ışığının azalması, bütün gübrelerin miktarının otomatik olarak artırılması veya azaltılması gerektiği anlamına gelmiyor.

Gübreleme programının toprak veya yetiştirme ortamı analizleri, su kalitesi ve bitkinin gelişim koşulları dikkate alınarak hazırlanması gerekiyor.

Özellikle fazla gübre kullanımı, üretim maliyetlerinin yükselmesine ve bitkilerde beslenme sorunlarına neden olabiliyor.

Bu nedenle kış dönemindeki besleme uygulamalarının üretim verileriyle birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.

ANTALYA'DA LED AYDINLATMA SİSTEMLERİ SERALARDA KULLANILABİLİR Mİ?

Güneş ışığının yetersiz olduğu dönemlerde tamamlayıcı yapay aydınlatma sistemleri, sera üretiminde değerlendirilebilecek teknik seçeneklerden biri.

LED aydınlatma sistemleri, bitkilerin fotosentez için kullanabildiği uygun dalga boylarında ışık sağlamayı amaçlıyor.

Akdeniz Üniversitesinde 2013 yılında tamamlanan bir doktora çalışmasında, sera ve bitki yetiştirme odalarına yönelik LED aydınlatma otomasyon sistemi geliştirildi ve domates fideleri üzerinde uygulamalar gerçekleştirildi.

Araştırmada farklı LED ışık gruplarının fotosentetik aktif ışınım değerleri ve sistemin enerji özellikleri incelendi.

Ancak LED aydınlatmanın her Antalya serasında ekonomik olarak uygulanabilir olduğu söylenemez.

Sistemin kurulum gideri, elektrik tüketimi, yetiştirilen ürün ve sağlanabilecek verim artışı birlikte değerlendirilmek zorunda.

EK AYDINLATMA GÜNEŞSİZ GÜNLERDE VERİM KAYBINI AZALTABİLİR Mİ?

2018 yılında yayımlanan domates araştırmasında, doğal ışığın azaltıldığı koşullarda ek LED aydınlatmanın etkileri de incelendi.

Araştırma sonucunda tamamlayıcı LED aydınlatmanın düşük ışık koşullarında bitkilerin ışık kullanımını desteklediği ve gölgelemenin neden olduğu bazı verim kayıplarını telafi edebildiği belirlendi.

Ancak bu sonuç belirli deney koşulları altında elde edildi.

Antalya'daki bütün seralarda aynı verim artışının sağlanacağı veya yapılan yatırımın aynı sürede geri döneceği söylenemez.

Ek aydınlatmanın ekonomik karşılığı, elektrik fiyatları, üretim süresi, ürünün satış değeri ve sistemin teknik kapasitesine bağlı olarak değişiyor.

Bu nedenle tamamlayıcı aydınlatma uygulamalarında yalnızca verim artışı değil, toplam üretim maliyeti de dikkate alınmalı.

GÜNEŞSİZ GÜNLERDE SERA ISITMASI VERİM KAYBINI ÖNLER Mİ?

Sera ısıtma sistemleri, kış döneminde düşük sıcaklıkların bitkiler üzerindeki etkisini azaltmak amacıyla kullanılabiliyor.

Ancak ısıtma ile aydınlatma farklı ihtiyaçları karşılıyor.

Isıtma sistemi sera içerisindeki sıcaklığı yükseltebilirken bitkilerin fotosentez için ihtiyaç duyduğu ışığı doğrudan sağlamıyor.

Bu nedenle seranın yeterince sıcak tutulması, düşük ışığın oluşturduğu bütün gelişim sorunlarının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Öte yandan uygun olmayan sıcaklık koşulları, ışık eksikliğiyle birlikte üretimi daha fazla sınırlandırabiliyor.

Bu nedenle kış döneminde ışık, sıcaklık, nem ve havalandırma koşullarının birlikte yönetilmesi gerekiyor.

ARKA ARKAYA KAÇ GÜN GÜNEŞ GÖRÜLMEZSE SERA VERİMİ DÜŞER?

Antalya'da üreticilerin karşılaşabileceği önemli sorulardan biri, güneşsiz geçen gün sayısının verime etkisi.

Ancak bütün ürünler için geçerli, örneğin üç veya beş gün güneş görülmemesi halinde mutlaka belirli oranda verim kaybı yaşanacağını gösteren ortak bir eşik bulunmuyor.

Asıl önemli unsur, bitkilerin belirli bir dönemde aldığı toplam kullanılabilir ışık miktarı.

Kısa süreli bulutlulukla uzun süre devam eden düşük ışık koşulları aynı etkiyi oluşturmayabiliyor.

Bunun yanında ürünün çiçeklenme veya meyve gelişimi döneminde olması, düşük ışığın sonucunu değiştirebiliyor.

Bu nedenle yalnızca güneşsiz günleri saymak yerine günlük toplam ışık değerlerinin ve bitki gelişiminin birlikte izlenmesi daha sağlıklı sonuç veriyor.

GÜNLÜK IŞIK TOPLAMI NEDİR, SERALARDA NASIL ÖLÇÜLÜR?

Sera üretiminde bitkilerin aldığı ışık miktarını değerlendirmek için kullanılan göstergelerden biri günlük ışık toplamı.

Uluslararası literatürde Daily Light Integral (DLI) olarak adlandırılan bu değer, bitkinin bir gün boyunca aldığı fotosentetik aktif foton miktarını ifade ediyor.

DLI, genellikle metrekare başına günlük mol cinsinden ölçülüyor.

Bu gösterge sayesinde yalnızca günün herhangi bir saatindeki ışık şiddeti değil, gün boyunca alınan toplam ışık değerlendirilebiliyor.

Ancak her sebze türü ve gelişim dönemi için aynı DLI değerinin uygun olduğu varsayılmamalı.

Antalya'da sera içi ışık ölçümlerinin sıcaklık, nem ve ürün gelişim kayıtlarıyla birlikte değerlendirilmesi, güneşsiz dönemlerin etkisini belirlemek açısından yararlı olabilir.

ANTALYA'DA KIŞIN GÜNEŞSİZ GÜNLERİN EKONOMİK ETKİSİ NEDİR?

Düşük ışık koşullarının hasadı geciktirmesi veya ürün miktarını azaltması, üreticinin gelirini etkileyebilir.

Özellikle hasat edilen ürün miktarının değişmesi, kilogram başına üretim maliyeti üzerinde de etkili olabiliyor.

Ancak kış döneminde üreticilerin karşılaştığı ekonomik sorunlar yalnızca güneş ışığı eksikliğine bağlı değil.

Isıtma, gübre, sulama, işçilik, hastalıklarla mücadele ve nakliye giderleri de toplam üretim maliyetini oluşturuyor.

Antalya'da 2026-2027 kışında güneşsiz günlerin neden olduğu toplam ürün kaybını veya ekonomik zararı gösteren güncel bir araştırma bulunmuyor.

Bu nedenle kent genelinde belirli bir tonaj veya parasal kayıp açıklamak mümkün değil.

GÜNEŞSİZ GÜNLER ANTALYA'DA SEBZE FİYATLARINI ARTIRIR MI?

Antalya'da sera üretimi, sebze piyasasının önemli tedarik kaynaklarından birini oluşturuyor.

Uzun süre düşük ışık koşulları yaşanması halinde bazı ürünlerde büyüme ve hasat süreci yavaşlayabilir.

Bu durum belirli dönemlerde piyasaya sunulan sebze miktarını etkileyebilir.

Ancak tüketici fiyatları yalnızca ürünün gelişim hızına bağlı olarak belirlenmiyor.

Diğer üretim bölgelerindeki arz, hava koşulları, ticaret, nakliye ve perakende satış maliyetleri de fiyatları etkiliyor.

Bu nedenle Antalya'da birkaç gün bulutlu hava yaşanmasının domates veya salatalık fiyatlarını otomatik olarak artıracağı söylenemez.

Fiyatlarla meteorolojik koşullar arasındaki ilişkinin belirlenebilmesi için ürün bazında hasat ve piyasa verilerinin birlikte incelenmesi gerekiyor.

ANTALYA'DA SERALAR KIŞ DÖNEMİNE NASIL HAZIRLANMALI?

Kış döneminde düşük ışık koşullarının etkisini azaltmak için seraların teknik durumu ve üretim planlaması önem taşıyor.

Örtü malzemesinin ışık geçirgenliği, sera içerisindeki bitki yoğunluğu, havalandırma koşulları ve sulama yönetimi birlikte değerlendirilmesi gereken unsurlar arasında bulunuyor.

Özellikle kirli veya özelliğini kaybetmiş örtü malzemelerinin ışık geçirgenliğini azaltabileceği dikkate alınmalı.

Bunun yanında yetiştirilen ürünlerin gelişimi ve sera içindeki sıcaklık düzenli olarak izlenmeli.

Ancak bütün işletmeler için aynı teknik çözümün uygulanması doğru değil. Cam, plastik veya farklı örtü sistemlerine sahip seralarda ihtiyaçlar değişebiliyor.

Bu nedenle üreticilerin teknik düzenlemeleri kendi sera koşulları ve yetiştirdikleri ürüne uygun olarak planlaması gerekiyor.

ANTALYA'DA 2026-2027 KIŞINDA GÜNEŞSİZ GÜNLERİN SERA VERİMİNE ETKİSİNDE SON DURUM

Antalya'da kış aylarında güneş ışığının azalması, örtü altı tarımda fotosentez, çiçeklenme ve meyve gelişimi üzerinde etkili olabilen bir unsur.

Bilimsel araştırmalar, uzun süre düşük ışık koşullarına maruz kalan sera bitkilerinde büyüme ve verim kayıpları meydana gelebileceğini gösteriyor. Ancak bu etkilerin büyüklüğü yetiştirilen ürüne, sıcaklığa, ışık düzeyine ve sera yönetimine göre değişiyor.

Kontrollü domates araştırmalarında belirli gölgeleme koşullarında yüzde 18,5 ve yüzde 23,3 düzeyinde verim kayıpları ölçülmüş olsa da bu rakamlar Antalya'daki seralarda gerçekleşmiş kayıpları göstermiyor.

Antalya'da yaklaşık 321 bin dekarlık örtü altı üretim alanı bulunduğu dikkate alındığında, kış dönemindeki ışık yönetimi tarımsal üretim açısından önem taşıyor.

Üreticilerin güneşsiz günleri yalnızca hava durumuna göre değil, sera içindeki gerçek ışık miktarı, sıcaklık, nem ve bitki gelişimiyle birlikte değerlendirmesi gerekiyor.