Antalya’da bahçe sulama saatleri; sıcaklık, rüzgâr, toprak, bitki türü ve sulama yöntemine göre bu haberde yer alıyor.
Antalya’da yaz aylarında bahçelerin sulanması için en uygun dönem genel olarak sabahın erken saatleri. Özellikle yağmurlama ve fıskiye sistemlerinin güneş yükselmeden önce çalıştırılması, suyun buharlaşma ve rüzgârla kaybolmasını azaltırken bitkilerin gün başlamadan önce suya ulaşmasını sağlıyor.
Pratik bir başlangıç programı olarak sulama sabah 05.00 ile 08.00 arasında planlanabilir. Sabah sulamasının mümkün olmadığı durumlarda damla sulama sistemleri akşam 20.00’den sonra çalıştırılabilir. Ancak bu saatler bütün bahçeler için geçerli sabit bir tarife değil. Gün doğumu, rüzgâr, bitki türü, toprak nemi ve kullanılan sulama sistemi dikkate alınarak programın düzenli biçimde güncellenmesi gerekiyor.
ANTALYA’DA SABAH ERKEN SAATLER NEDEN ÖNE ÇIKIYOR?
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 1991-2020 mevsim normallerine göre Antalya’da ortalama en yüksek sıcaklık Temmuz ve Ağustos aylarında 34,9 dereceye ulaşıyor. Ortalama güneşlenme süresi Temmuz ayında günlük 11,1, Ağustos ayında ise 10,5 saat olarak ölçülüyor. Aylık ortalama yağış Temmuz ayında 4, Ağustos ayında 5 milimetrede kalıyor.
Bu koşullarda öğle saatlerinde uygulanan suyun bir bölümü bitki köklerine ulaşmadan buharlaşabiliyor. Rüzgârın etkisiyle fıskiyeden çıkan suyun kaldırım, yol ve bina cephesine taşınması da kaybı artırabiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığının güncel Kurakçıl Peyzaj Rehberi, peyzaj sulamasının buharlaşmanın en düşük olduğu sabah erken veya akşam geç saatlerde yapılmasını öneriyor.
BAHÇE SULAMAK İÇİN EN UYGUN SAAT KAÇ?
Antalya’da yaz dönemi için örnek sulama aralıkları şöyle belirlenebilir:
Sabah sulaması: 05.00-08.00
Akşam damla sulaması: 20.00-23.00
Kaçınılması gereken dönem: Güneşin ve sıcaklığın yüksek olduğu öğle ile öğleden sonra saatleri
Yağmurlama sistemlerinde sabah sulaması daha güvenli bir seçenek olarak öne çıkıyor. Sabah erken verilen su kök bölgesine ulaşırken ıslanan yaprakların gün içinde kurumasına zaman kalıyor. Güncel bir üniversite tarım yayını da sıcak dönemlerde 05.00-09.00 aralığını erken sabah sulaması için uygun dönem olarak gösteriyor.
Damla sulama doğrudan toprağa su verdiği için yaprakları daha az ıslatıyor. Bu nedenle sabahın yanı sıra akşam geç saatlerde de kullanılabilir. Yine de sistem gece boyunca gereğinden uzun çalıştırılmamalı.
SAATLER NEDEN HER BAHÇEDE AYNI OLAMAZ?
Sulama programı yalnızca Antalya’nın genel sıcaklıklarına göre hazırlanamaz. Aynı mahallede bulunan iki bahçenin su ihtiyacı bile birbirinden farklı olabilir.
Sulama saatini ve süresini etkileyen başlıca unsurlar şöyle:
Bahçenin güneş alma süresi
Toprağın kumlu veya killi olması
Bitkilerin türü ve yaşı
Çim alanın büyüklüğü
Ağaçların oluşturduğu gölge
Bahçenin eğimi
Rüzgârın şiddeti
Sulama sisteminin debisi
Toprağın önceki sulamadan kalan nemi
Saksı ve yükseltilmiş bitki alanları
Yeni dikilen fidanların bulunması
Güney ve batı cephesindeki açık alanlar, günün önemli bölümünü gölgede geçiren bahçelere göre daha hızlı su kaybedebilir. Kumlu toprak suyu daha hızlı geçirirken killi ve sıkışmış toprakta uzun süreli sulama yüzey akışına neden olabilir.
ÖĞLE SAATLERİNDE SULAMA YAPILIR MI?
Zorunlu bir durum bulunmadıkça bahçelerin sıcak öğle saatlerinde sulanmaması gerekiyor. ABD Çevre Koruma Ajansı da gün ortasında sıcak güneş nedeniyle suyun önemli bölümünün bitkilere ulaşmadan buharlaşabileceğine dikkat çekiyor.
Antalya’da yazın güneşlenme süresinin uzun, ortalama en yüksek sıcaklığın yaklaşık 35 derece olması nedeniyle buharlaşma riski özellikle açık çim alanlarda artıyor.
Öğle sulamasının başlıca sakıncaları şöyle:
Buharlaşma kaybı yükselir.
Fıskiye suyu rüzgârla hedef alanın dışına taşınabilir.
Toprağın yalnızca üst yüzeyi ıslanabilir.
Aynı bitki ihtiyacı için daha uzun sulama gerekebilir.
Kaldırım ve yollar gereksiz yere ıslanabilir.
Sulama faturası artarken kök bölgesine ulaşan su sınırlı kalabilir.
Yeni dikilmiş veya aşırı sıcak nedeniyle ciddi strese girmiş bir bitkinin acil su ihtiyacı bulunuyorsa günün saati beklenmeden kök bölgesine kontrollü su verilebilir. Bu müdahale, bütün bahçenin öğle saatlerinde uzun süre fıskiyeyle sulanması anlamına gelmemeli.
SABAH MI AKŞAM MI SULAMA YAPILMALI?
Her iki dönemde de buharlaşma öğle saatlerine göre daha düşük olabilir. Ancak yağmurlama ve yaprakları ıslatan sistemlerde sabah sulaması genellikle öncelikli seçenek olmalı.
Sabah sulamasının avantajları şöyle:
Bitki güne başlamadan suya ulaşır.
Sıcaklık henüz yükselmemiştir.
Rüzgâr çoğu gün daha düşük olabilir.
Islanan yapraklar gün içinde kuruyabilir.
Gece boyunca uzun süreli yaprak ıslaklığı oluşmaz.
Bahçe görevlileri arızaları gün içinde fark edebilir.
Akşam sulaması ise özellikle damla sulamada değerlendirilebilir. Ancak fıskiyeyle sulanan sık bitki örtüsünün bütün gece ıslak kalması, bazı bitki hastalıkları için elverişli koşullar oluşturabilir. Sabah sulaması, yaprakların daha hızlı kurumasına yardımcı oluyor.
GECE BOYUNCA SULAMA DOĞRU MU?
Büyük site bahçelerinde bütün bölgelerin tek gecede sulanması için sistem saatlerce açık bırakılabiliyor. Ancak uzun çalışma süresi, doğru sulama yapıldığı anlamına gelmiyor.
Gece sulamasında şu riskler kontrol edilmeli:
Borudaki kaçak fark edilmeyebilir.
Kırık fıskiye saatlerce su akıtabilir.
Toprak suya doyduktan sonra yüzey akışı başlayabilir.
Yapraklar sabaha kadar ıslak kalabilir.
Yol ve otoparklara akan su görülmeyebilir.
Pompa arızası uzun süre devam edebilir.
Sulama gece yapılacaksa hatların gündüz deneme çalışmasıyla kontrol edilmesi, debi ölçümü yapılması ve her bölgenin ayrı süreyle programlanması gerekiyor.
DAMLA SULAMA HANGİ SAATTE ÇALIŞTIRILMALI?
Ağaç, çalı, çit bitkileri ve çiçek adalarında damla sulama sabah erken saatlerde çalıştırılabilir. Sabah programı mümkün değilse akşam güneş etkisi azaldıktan sonra da kullanılabilir.
Damla sulama suyu yavaş ve doğrudan kök bölgesine verdiği için fıskiyeye göre rüzgâr ve buharlaşmadan daha az etkileniyor. ABD Çevre Koruma Ajansı da bahçe, ağaç ve çalılarda mikro sulamanın suyu ihtiyaç duyulan kök bölgesine yavaş biçimde ulaştırdığını belirtiyor.
Damla sulamada şu kontroller yapılmalı:
Damlatıcıların debisi aynı olmalı.
Filtre tıkalı olmamalı.
Hatlarda çatlak ve kopma bulunmamalı.
Damlatıcı gövdenin hemen dibinde kalmamalı.
Ağaç büyüdükçe sulanan alan genişletilmeli.
Sistem toprağı çamurlaştıracak kadar uzun çalışmamalı.
Hatlar bitki türüne göre ayrı zonlara bölünmeli.
Damla sulamanın verimli olması, sistemin yalnızca akşam açılmasına değil suyun doğru noktaya ve doğru miktarda verilmesine bağlı.
ÇİM ALANLAR HANGİ SAATTE SULANMALI?
Antalya’da çim alanlar mümkünse sabah erken saatlerde sulanmalı. Fıskiyeler güneş yükselmeden önce çalıştırılıp sulama tamamlanmalıdır.
Çim sulamasında her gün birkaç dakika su vermek yerine toprağın ve çim türünün ihtiyacına göre daha derin ve kontrollü sulama tercih edilebilir. Çok sık ve yüzeysel sulama, köklerin toprağın üst katmanında kalmasına neden olabilir.
Sulama programı hazırlanırken şu noktalar kontrol edilmeli:
Çim türü
Kök derinliği
Toprak yapısı
Gölge ve güneş alan bölümler
Fıskiyelerin debisi
Rüzgâr alan noktalar
Toprakta su birikmesi
Çimin basılma ve kullanım yoğunluğu
Antalya Büyükşehir Belediyesi, sıcak iklime uyumlu Zoysia ve St. Augustine çim türlerinin serin iklim çimlerine kıyasla yüzde 45 ile yüzde 50 arasında su tasarrufu sağlayabildiğini belirtiyor. Gerçek tasarruf oranı bakım, toprak ve sulama koşullarına göre değişebiliyor.
ÇİMİN SUYA İHTİYACI OLDUĞU NASIL ANLAŞILIR?
Sulama yalnızca takvimde belirlenen gün geldiği için başlatılmamalı. Çimin ve toprağın durumu gözlemlenmelidir.
Su ihtiyacını gösterebilecek belirtiler şöyle:
Çime basıldığında yaprakların geç doğrulması
Yeşil rengin matlaşması
Yaprakların içe doğru kıvrılması
Toprağın birkaç santimetre altında kuru olması
Alan genelinde solgunluk görülmesi
Yalnızca öğle saatlerindeki geçici yaprak sarkmasına bakılarak sulama başlatılmamalı. Bitkiler aşırı sıcakta toprak nemli olsa bile geçici olarak solgun görünebilir. Toprak kontrolü yapılmadan verilen su, kök bölgesinde aşırı neme neden olabilir.
AĞAÇLAR HER GÜN SULANMALI MI?
Yerleşmiş ağaçların her gün kısa süreyle sulanması çoğu durumda gerekli olmayabilir. Kök bölgesine daha seyrek fakat yeterli derinlikte su verilmesi değerlendirilebilir.
Ancak yeni dikilen fidanlar, kök sistemi henüz gelişmediği için daha yakından izlenmeli. Sıcaklık, rüzgâr, gövde çapı, toprak ve dikim zamanı sulama sıklığını değiştirir.
Ağaç sulamasında su yalnızca gövdenin hemen dibine verilmemeli. Kökler geliştikçe sulama bölgesi taç izdüşümüne doğru genişletilmeli.
Ağaç çevresindeki toprağın sürekli çamur halinde kalması köklerin hava almasını engelleyebilir. Aşırı sulama da yetersiz sulama kadar bitki sağlığını olumsuz etkileyebilir.
YENİ DİKİLEN BİTKİLER İÇİN PROGRAM FARKLI OLMALI
Yeni dikilen ağaç, çalı ve mevsimlik bitkiler henüz geniş bir kök sistemine sahip olmadığı için yerleşmiş bitkilere göre daha sık kontrol edilmelidir.
İlk haftalarda şu noktalar izlenebilir:
Kök topunun nemi
Dikim çukurunun drenajı
Toprağın çökmesi
Bitkinin yaprak durumu
Damlatıcının konumu
Sulama suyunun yüzeyden kaçıp kaçmadığı
Gövde çevresinde su birikmesi
Yeni dikilen bitkilerin programı, site bahçesindeki yerleşmiş ağaçlarla aynı otomatik hatta bırakılmamalı. Bitki kök geliştirdikçe sulama aralığı aşamalı biçimde yeniden düzenlenebilir.
SAKSI BİTKİLERİ NE ZAMAN SULANMALI?
Saksılar açık topraktan daha sınırlı miktarda su tutuyor. Küçük, koyu renkli ve güneş alan saksılar Antalya yazında hızlı ısınabilir.
Saksı bitkileri de sabah erken saatlerde kontrol edilmeli. Aşırı sıcak ve rüzgârlı günlerde bazı küçük saksıların akşam yeniden kontrol edilmesi gerekebilir.
Her saksının her gün sulanması doğru değil. Saksının büyüklüğü, bitkinin türü, yetiştirme ortamı, gölge durumu ve drenaj deliği değerlendirilmelidir.
Tabakta sürekli su bırakılması kök çürümesine ve sivrisinek sorununa neden olabilir. Saksıdan çıkan fazla suyun yürüme alanlarında kayma riski oluşturmaması da önem taşıyor.
TOPRAK TÜRÜ SULAMA SÜRESİNİ NASIL DEĞİŞTİRİR?
Kumlu toprak suyu hızla geçirir ve daha çabuk kuruyabilir. Killi toprak ise suyu daha uzun süre tutabilir ancak su hızlı verildiğinde yüzeyde göllenme oluşturabilir.
Killi, eğimli veya sıkışmış topraklarda “çalıştır-beklet” yöntemi uygulanabilir. Örneğin tek seferde uzun sulama yerine sistem daha kısa süre çalıştırılır, suyun toprağa geçmesi için ara verilir ve ardından ikinci çevrim başlatılır.
ABD Çevre Koruma Ajansı, killi veya eğimli alanlarda sulama süresinin aralıklı çevrimlere bölünmesinin göllenme ve yüzey akışını azaltabileceğini belirtiyor.
Toprak yapısı bilinmeden bütün bahçeye aynı çalışma süresinin uygulanması bazı alanların kuru, bazı alanların ise aşırı ıslak kalmasına yol açabilir.
SULAMA SÜRESİ NASIL HESAPLANIR?
Fıskiyenin kaç dakika çalışacağı yalnızca cihazın üzerinde yazan değerden belirlenemez. Su basıncı, nozul türü, fıskiyeler arasındaki mesafe ve alanın rüzgâr durumu gerçek su miktarını değiştirir.
Basit ölçüm için çim alanın farklı noktalarına eşit büyüklükte düz kaplar yerleştirilebilir. Fıskiyeler belirli süre çalıştırıldıktan sonra kaplardaki su yüksekliği karşılaştırılır.
ABD Çevre Koruma Ajansı, çim alanlara yerleştirilen eşit kaplarla fıskiyenin belirli su yüksekliğine ne kadar sürede ulaştığının ölçülmesini öneriyor. Kaplardaki değerler birbirinden çok farklıysa fıskiye ayarlarında, basınçta veya yerleşimde sorun bulunabilir.
Ölçüm şu sorunların belirlenmesine yardımcı olabilir:
Bir bölgenin fazla su alması
Kuru noktaların oluşması
Fıskiyelerin kaldırıma su vermesi
Nozulların farklı debide olması
Basınç düşüklüğü
Rüzgârla suyun yön değiştirmesi
HER GÜN Mİ, BELİRLİ GÜNLERDE Mİ SULAMA YAPILMALI?
Bütün Antalya bahçeleri için geçerli sabit bir “haftada üç gün” veya “her gün” kuralı bulunmuyor.
Sulama sıklığı şu unsurlara göre belirlenmelidir:
Bitki türü
Bitkinin yaşı
Toprağın su tutma kapasitesi
Kök derinliği
Hava sıcaklığı
Rüzgâr
Yağış
Gölge oranı
Sulama yöntemi
Malç kullanımı
Otomatik sistemin her gün çalışması, bahçenin her gün suya ihtiyacı olduğu anlamına gelmez. Mevsim, yağış ve toprak nemi değiştikçe program yeniden düzenlenmelidir.
EPA, sulama takvimlerinin mevsimsel değişikliklere göre ayarlanmasını; hava durumu veya toprak nemi verilerini kullanan kontrol sistemlerinin yalnızca ihtiyaç olduğunda sulama yapılmasına yardımcı olabileceğini belirtiyor.
TOPRAK NEMİ NASIL KONTROL EDİLİR?
Küçük bahçelerde toprağın üst yüzeyine bakmak yerine birkaç santimetre altındaki nem kontrol edilebilir. Daha büyük site bahçelerinde toprak nem sensörleri kullanılabilir.
Sensörün doğru sonuç verebilmesi için temsil ettiği bitki grubunun kök bölgesine yerleştirilmesi gerekiyor. Sürekli gölgede kalan bir noktaya takılan sensör, güneş altında bulunan bütün bahçeyi doğru biçimde temsil etmeyebilir.
Toprak nemi tabanlı kontrol sistemleri, topraktaki nem miktarını ölçerek sulama programını bitkinin ihtiyacına göre düzenleyebiliyor.
Sensör kullanılırken şu kontroller yapılmalı:
Kalibrasyon
Pil veya enerji durumu
Topraktaki konumu
Sulama hattıyla ilişkisi
Yağmur sonrası verdiği tepki
Mevsimsel ayarlar
Kablo ve haberleşme bağlantıları
YAĞMURLU GÜNLERDE OTOMATİK SULAMA KAPATILMALI
Antalya’da yaz yağışı seyrek olsa da kısa süreli sağanaklar görülebilir. Yağış sonrasında otomatik sistemin önceden belirlenen programa göre çalışması gereksiz tüketime neden olabilir.
Yağmur sensörü, hava durumu bağlantılı kontrol ünitesi veya toprak nem sensörü kullanılarak yağışlı günlerde sulama durdurulabilir.
Meteoroloji Genel Müdürlüğünün normallerine göre Antalya’da ortalama yağışlı gün sayısı Temmuz ayında 1,20, Ağustos ayında ise 0,73 gün. Yağışın seyrek olması, gerçekleştiğinde sulama programının değiştirilmeyeceği anlamına gelmiyor.
RÜZGÂRLI HAVADA SULAMA YAPILIR MI?
Fıskiyeyle sulama sırasında rüzgâr suyu hedef alanın dışına taşıyabilir. Bazı bölümler fazla, bazı bölümler ise yetersiz su alabilir.
Rüzgârlı günlerde şu seçenekler değerlendirilebilir:
Sulama daha sakin saate ertelenebilir.
Fıskiye yerine damla sulama kullanılabilir.
Nozul basıncı kontrol edilebilir.
Sulama bölgeleri küçültülebilir.
Fıskiyelerin yönü düzenlenebilir.
Sisteme rüzgâr sensörü eklenebilir.
EPA, verimsiz sulama sistemlerinde dış mekân suyunun önemli bölümünün rüzgâr, buharlaşma ve yüzey akışı nedeniyle kaybedilebildiğini belirtiyor.
SICAK HAVA DALGASINDA SULAMA SAATİ DEĞİŞİR Mİ?
Sıcak hava dalgasında sulama yine mümkün olduğunca sabah erken saatlerde yapılmalı. Yalnızca hava çok sıcak olduğu için sistemi bütün gece veya günde birkaç kez çalıştırmak doğru sonuç vermeyebilir.
Sıcak dönemde şu sıra izlenebilir:
Önce toprak nemi kontrol edilir.
Bitkinin geçici mi kalıcı mı solduğu gözlemlenir.
Damlatıcı ve fıskiyelerin çalıştığı doğrulanır.
Gerekirse sabah sulama süresi kademeli artırılır.
Toprak yüzeyinde akış başlarsa çevrimler bölünür.
Saksılar ve yeni dikimler ayrıca kontrol edilir.
Topraktaki nemi korumak için malç uygulanır.
Güncel sıcak hava rehberlerinde de yüzeysel ve kısa sulamalar yerine kök bölgesine ulaşan derin sulama, sabah uygulaması ve malç kullanımı öneriliyor.
MALÇ KULLANMAK SULAMA PROGRAMINI ETKİLER Mİ?
Ağaç, çalı ve bitki adalarında uygulanan uygun malç, toprağın doğrudan güneş ve rüzgâra maruz kalmasını azaltabilir. Böylece nem daha uzun süre korunabilir.
Malç kullanılan alanlarda eski sulama süresinin değiştirilmeden sürdürülmesi fazla suya neden olabilir. Uygulama sonrasında toprak nemi izlenerek program yeniden ayarlanmalıdır.
Malç bitki gövdesine ve kök boğazına yığılmamalı. Çok kalın tabaka suyun toprağa geçmesini ve köklerin hava almasını etkileyebilir.
SULAMA SİSTEMİ AYDA BİR KONTROL EDİLMELİ
Otomatik sistemler çalışıyor görünse de kırık başlık, tıkalı damlatıcı veya yer altı kaçağı nedeniyle suyun önemli bölümü kaybolabilir.
EPA, peyzaj sulama sistemlerinin aylık olarak kaçak, kırık veya tıkalı başlıklar açısından kontrol edilmesini öneriyor.
Kontrol sırasında şu işlemler yapılabilir:
Bütün zonlar gündüz sırayla çalıştırılır.
Kaldırım ve yola su veren başlıklar düzeltilir.
Tıkalı damlatıcılar temizlenir.
Boru kaçakları kontrol edilir.
Filtreler temizlenir.
Vana ve zamanlayıcılar incelenir.
Sulama süresi mevsime göre güncellenir.
Sayaçta olağan dışı tüketim olup olmadığı kontrol edilir.
SİTE BAHÇELERİNDE SULAMA SAATİ NASIL PLANLANMALI?
Büyük sitelerde bütün sulama bölgelerinin aynı anda çalıştırılması basıncı düşürebilir. Zonların sırayla devreye girmesi, her alanda daha dengeli su dağılımı sağlayabilir.
Örnek bir program şu şekilde oluşturulabilir:
05.00-05.30: Ağaç ve çalıların damla sulaması
05.30-06.15: Birinci çim bölgesi
06.15-07.00: İkinci çim bölgesi
07.00-07.30: Yeni dikilmiş bitkiler
07.30-08.00: Kontrol ve eksik bölgeler
Bu program yalnızca örnek niteliğinde. Gerçek süreler fıskiye debisi, toprak, bitki türü ve alan büyüklüğüne göre hazırlanmalıdır.
Gürültü yapan pompa sistemleriyle konutların hemen yakınında gece sulaması planlanırken site sakinlerinin dinlenme hakkı da dikkate alınmalı.
OTOMATİK SULAMA SİSTEMİ NASIL AYARLANMALI?
Otomatik kontrol ünitesi bir kez ayarlandıktan sonra bütün yaz aynı programda bırakılmamalı.
Program şu durumlarda güncellenmelidir:
Haziran sıcaklıkları başladığında
Temmuz ve Ağustos sıcakları yoğunlaştığında
Sıcak hava dalgası sona erdiğinde
Yağış görüldüğünde
Yeni bitki dikildiğinde
Çim alan azaltıldığında
Damla sulama hattı yenilendiğinde
Toprak malçla kaplandığında
Bahçenin gölge durumu değiştiğinde
Antalya Büyükşehir Belediyesi de su kaynaklarının doğru kullanılması amacıyla sıcaklığa dayanıklı bitki ve çim türleriyle akıllı sulama uygulamalarını yaygınlaştırdığını belirtiyor.
FAZLA SULAMANIN BELİRTİLERİ NELER?
Bahçenin yeşil kalması için fazla su verilmesi gerektiği düşüncesi kök sorunlarına ve su kaybına yol açabilir.
Aşırı sulamanın olası belirtileri şöyle:
Toprakta sürekli çamur ve su birikmesi
Kötü koku
Yosun oluşumu
Bitki yapraklarında sararma
Kök ve gövde çürümesi
Mantar hastalıklarının artması
Çimin üzerine basıldığında su çıkması
Sulama bittikten uzun süre sonra yüzeyin ıslak kalması
Suyun kaldırıma veya yola akması
Bu belirtiler görüldüğünde yalnızca sulama süresi değil drenaj, toprak sıkışması, fıskiye debisi ve boru kaçakları da incelenmelidir.
YETERSİZ SULAMANIN BELİRTİLERİ NELER?
Yetersiz sulama halinde bitkilerde şu belirtiler görülebilir:
Sabah saatlerinde de devam eden solgunluk
Yaprak uçlarında kuruma
Yaprak dökülmesi
Toprağın kök bölgesine kadar kuru olması
Yeni sürgünlerin zayıflaması
Çimde gri ve mat görünüm
Damlatıcı çevresi dışında toprağın tamamen kuru kalması
Belirtiler bütün bahçede değil yalnızca bir bölgede görülüyorsa sulama süresinden önce tıkalı damlatıcı, bozuk vana veya fıskiye dağılımı kontrol edilmelidir.
DÜŞÜK MALİYETLE İLK OLARAK NELER YAPILABİLİR?
Bahçe sulamasını verimli hale getirmek için ilk aşamada şu adımlar uygulanabilir:
Sulama sabah erken saatlere alınabilir.
Öğle sulaması durdurulabilir.
Fıskiyelerin yönü düzeltilebilir.
Kırık damlatıcı ve borular onarılabilir.
Yağışlı günlerde otomatik sistem kapatılabilir.
Çim ve ağaç hatları ayrılabilir.
Toprak nemi sulama öncesinde kontrol edilebilir.
Sulama süresi mevsime göre güncellenebilir.
Killi ve eğimli topraklarda çevrimli sulama yapılabilir.
Ağaç ve çalı çevresinde uygun malç kullanılabilir.
Saksılar ayrı programda izlenebilir.
Bahçe tüketimi mümkünse ayrı sayaçtan takip edilebilir.
ANTALYA’DA YAZ AYLARINDA BAHÇE SULAMA SAATLERİ NASIL BELİRLENMELİ?
Antalya’da yaz aylarında bahçe sulaması için sabah erken saatler öncelikli dönem olmalı. Genel bir başlangıç programı olarak 05.00-08.00 aralığı kullanılabilir. Sabah sulamasının mümkün olmadığı durumlarda damla sulama güneş battıktan sonra çalıştırılabilir.
Ancak sulama yalnızca saate göre yapılmamalı. Toprağın nemi, bitkinin türü, hava sıcaklığı, rüzgâr, sulama yönteminin debisi ve önceki günlerdeki yağış birlikte değerlendirilmelidir.
Çim alanlarda sabah yağmurlama, ağaç ve çalılarda kök bölgesine yönelik damla sulama öne çıkıyor. Öğle saatlerinde fıskiyeyle sulama ise Antalya’nın yüksek sıcaklık ve uzun güneşlenme koşullarında su kaybını artırabilir.
En doğru program, aynı süreyi bütün yaz uygulamak yerine sayaç, toprak nemi ve bitkilerin verdiği tepki düzenli izlenerek hazırlanmalıdır.
