Aperlai Antik Kenti’nin konumu, tarihçesi, surları, kiliseleri ve UNESCO önerisine ilişkin bilgiler bu haberde yer alıyor.
Antalya’nın Kaş ilçesi ile Kekova arasında bulunan Sıçak Yarımadası’nda yer alan Aperlai Antik Kenti, küçük boyutlu bir Likya liman kenti olarak biliniyor. M.Ö. 5. ve 4. yüzyıla ait gümüş sikkeleri kentin Likya Birliği öncesi varlığına işaret ediyor. Likya Birliği döneminde birlik başı konumunda bulunan Aperlai, Roma dönemi surları, hamamları, Bizans kiliseleri ve Likya lahitleriyle günümüze ulaşan kalıntılara sahip. UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne önerilen Likya Uygarlığı Antik Kentleri arasında yer alan Aperlai’nin orijinal adı Luwi dilinde “akarsu boğazı” anlamına gelen “Aprillai”dir. Peki, Aperlai Antik Kenti nerede ve tarihi nasıl şekillendi?
APERLAİ ANTİK KENTİ NEREDE?
Aperlai (Aperlae) Antik Kenti, bugünkü Kaş ile Kekova arasında bulunan Sıçak Yarımadası’nda uzun ve dar bir koyun başlangıcında yer alıyor. Kentin kalıntıları denize doğru inen tepenin eteklerinde, körfezin kuzey tarafında konumlanıyor.
APERLAİ ANTİK KENTİ TARİHİ
Aperlai’nin orijinal adı Luwi dilinde “akarsu boğazı” anlamına gelen “Aprillai”dir. Bizans dönemi piskoposluk kayıtlarında ise adı “Aprillae” olarak geçmektedir. M.Ö. 5. ve 4. yüzyıla ait “apr” ve “prl” kısaltmalarıyla bastırdığı Likya dili ile yazılmış gümüş sikkeler, kentin Likya Birliği öncesi varlığına işaret ediyor.
Kentin ismine daha çok geç devir yazarları olan Plinius, Stadiasmus, Ptolemaios ve Hierokles’te rastlamak mümkündür. 16. yüzyılda tamamen terk edilen kent, belki üç beş balıkçı ailesinin barındığı korunaklı bir liman olarak Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye’sinde de anılmaktadır.
LİKYA BİRLİĞİ DÖNEMİ
Likya Birliği sırasında Aperlai, üç kentin, bazı kaynaklara göre ise dört kentin “tek oya” sahip olduğu birliğin başında yer alıyordu. Aperlai’nin Simena, Apollonia ve İsinda ile bir sympoliteia (birlik antlaşması) imzaladığı ve oluşturduğu kesindir. Birlik dönemine ait sikkelerinde Aperlai’nin Roma egemenliğindeki diğer Likya şehirleri gibi yalnızca III. Gordianus zamanında sikke basma yetkisine sahip olduğu biliniyor.
APERLAİ ANTİK KENTİ KALINTILARI
Aperlai’de görülebilen arkeolojik kalıntıların çoğu Roma dönemine aittir. Yerleşimdeki bilinen en erken kalıntı ise Helenistik dönemden kalmıştır.
Surlar ve Kapılar: Kent, deniz kenarından başlayarak akropole doğru uzanan rektogonal ve poligonal tekniklerin kullanıldığı, kulelerle takviye edilmiş surlarla çevrilidir. Kuzey surların üstünde kare planlı üç adet savunma kulesi bulunuyor. En iyi korunmuş durumda olan batı duvarı, ikisi düz biri kemerli üç kapıya sahiptir. Güney duvarı tepe yamacına dik olarak devam ediyor ve poligonal yapıdadır. Günümüzde büyük ölçüde tahrip olmasına rağmen orta kısmında şehre girişi sağlayan, iki yanında birer kulesi bulunan bir kapı yer alıyor.
Hamamlar: Tüm Likya liman kentlerinde olduğu gibi Aperlai’de de limana yakın iki adet Roma dönemi hamam kalıntısı saptanmıştır.
Bizans Kiliseleri: Biri akropolün kuzeybatı köşesinde, diğeri güneydoğu köşesinde olmak üzere iki adet küçük boyutlu Bizans kilisesi kalıntısı bulunuyor. M.S. 6. ve 7. yüzyıllara tarihlenen her iki kilise de bazilikal planda inşa edilmiş olup Erken Bizans kilise mimarisini yansıtıyor. Orta geniş koridorun her iki yanında iki dar koridor, sonunda ise yarım daire planlı apsis yer alıyor.
Nekropol: Kentin nekropolü kale surlarının doğusunda yer alıyor. Burada çok sayıda Likya lahdi bulunmaktadır.
Sular Altındaki Kalıntılar: Rıhtım, rıhtıma ait binalar ile rıhtıma yakın yapıların kalıntıları bugün sular altındadır.
UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİ
Aperlai, 2009 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne önerilen “Likya Uygarlığı Antik Kentleri” arasında yer almaktadır.
APERLAİ ANTİK KENTİ HAKKINDA KISA BİLGİLER
Aperlai Antik Kenti, Kaş ile Kekova arasında Sıçak Yarımadası’nda bulunuyor. Orijinal adı Luwi dilinde “akarsu boğazı” anlamına gelen “Aprillai”dir. M.Ö. 5. ve 4. yüzyıla ait gümüş sikkeleri mevcuttur. Likya Birliği döneminde birlik başı konumundaydı. Simena, Apollonia ve İsinda ile sympoliteia imzalamıştır. Roma dönemi surları, hamamları ve Bizans kiliseleri başlıca kalıntılar arasındadır. Nekropolde çok sayıda Likya lahdi yer alıyor. Rıhtım kalıntıları sular altındadır. Piri Reis’in Kitab-ı Bahriye’sinde anılmaktadır. 2009 yılında Likya Uygarlığı Antik Kentleri kapsamında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne önerilmiştir.
