Antalya’da duvar resmi yapmak için izin gerekiyor mu?

Antalya'da sokak sanatı, grafiti ve büyük ölçekli duvar resmi çalışmaları yapmak isteyen sanatçılar için izin süreci, kullanılacak yüzeyin mülkiyetine ve bulunduğu bölgenin hukuki statüsüne göre değişiyor. Kamuya ait duvarlarda çalışma yapılabilmesi için ilgili kurumun onayı gerekirken apartman cephelerinde mülk sahiplerinin hakları ve ortak alan kuralları dikkate alınıyor. Kaleiçi gibi koruma altındaki bölgelerde ise kültür varlıklarına ilişkin özel mevzuat uygulanıyor. Antalya sokak sanatı izin sürecinde sanatçılar, proje dosyalarını ilgili belediyelere veya yüzeyin sorumlusu olan kuruma sunabiliyor. Ancak kent genelinde bütün duvar resimleri için kullanılan tek bir başvuru sistemi bulunmuyor.

ANTALYA'DA SOKAK SANATI YAPMAK İÇİN İZİN GEREKİYOR MU?

Antalya'da bir duvarın üzerine resim, grafiti veya başka bir kalıcı sanatsal uygulama yapılması, yüzeyin sahibinden veya yetkili kurumdan izin alınmasını gerektirebiliyor.

İzin koşulları, duvarın kamuya ait olup olmamasına, özel mülkiyet durumuna, uygulamanın kapsamına ve bulunduğu alanın koruma statüsüne bağlı olarak belirleniyor.

Örneğin belediyeye ait bir park duvarında gerçekleştirilecek mural çalışmasıyla özel mülkiyetteki bir binanın cephesine yapılacak resim aynı başvuru koşullarına tabi değil.

Bir duvarın sokaktan görülebilmesi veya herkesin erişimine açık bir yerde bulunması, sanatçıların o yüzeyi izinsiz kullanabileceği anlamına gelmiyor.

Bu nedenle resim yapılacak yüzeyin mülkiyet durumunun ve uygulanacak işlemin hukuki niteliğinin önceden belirlenmesi gerekiyor.

BELEDİYEYE AİT DUVARLARDA GRAFİTİ YAPILABİLİR Mİ?

Antalya'da belediyelerin yönetimindeki parklar, alt geçitler, kültür tesisleri ve diğer kamusal alanlar, sokak sanatı projeleri için değerlendirilebilecek yerler arasında bulunuyor.

Ancak bu alanlara kalıcı resim yapılabilmesi için ilgili kurumun onayı gerekiyor.

Örneğin belediyenin sorumluluğundaki bir park duvarına resim yapmak isteyen sanatçı, projesini ilgili belediyeye sunabiliyor.

Bununla birlikte her duvarın doğrudan ilçe belediyesinin yetkisinde olduğu söylenemiyor. Bazı alanlar Antalya Büyükşehir Belediyesine, kamu kurumlarına veya başka kuruluşlara ait olabiliyor.

Başvurunun doğru kuruma yapılabilmesi için duvarın mülkiyetinin ve bakım sorumluluğunun öğrenilmesi önem taşıyor.

ANTALYA'DA DUVAR RESMİ İÇİN NEREYE BAŞVURULUR?

Antalya'da bağımsız sanatçıların sokak sanatı projesi için başvurabileceği kurum, çalışmanın yapılacağı yere göre değişiyor.

Belediyelere ait kamusal alanlarda ilgili belediyenin kültür-sanat birimiyle iletişim kurulabiliyor. Ancak projenin teknik olarak uygulanabilmesi için park, fen işleri, yapı kontrol veya diğer yetkili birimlerin değerlendirmesi de gerekebiliyor.

Özel mülkiyetteki yapılarda ise mülk sahibinin veya ilgili hak sahiplerinin onayı gündeme geliyor.

Tescilli kültür varlıklarında ve sit alanlarında ayrıca koruma mevzuatından kaynaklanan izinler söz konusu olabiliyor.

Bu nedenle yalnızca kültür müdürlüğüne dilekçe verilmesi, bütün teknik ve hukuki izinlerin tamamlandığı anlamına gelmiyor.

ANTALYA BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİNE DUVAR RESMİ PROJESİ SUNULABİLİR Mİ?

Antalya Büyükşehir Belediyesi, geçmiş yıllarda kamusal alanlarda sanatsal boyama ve kent estetiğine yönelik çalışmalar gerçekleştirdi.

Belediyenin 2024 Yılı Faaliyet Raporu'nda, Antalya genelinde 66 döküm kapağın sanatsal olarak boyandığı belirtiliyor.

Bu tür uygulamalar, kent mobilyalarının ve kamusal yüzeylerin sanat projelerine konu olabildiğini gösteriyor.

Ancak belediyenin kamusal sanat çalışmaları yürütmesi, bütün bağımsız sanatçılara sürekli açık bir mural başvuru programı bulunduğu anlamına gelmiyor.

Sanatçılar, proje önerilerinin değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini öğrenmek için Antalya Büyükşehir Belediyesinin ilgili kültür-sanat ve kent estetiği birimleriyle iletişim kurabiliyor.

Antalya Büyükşehir Belediyesi İletişim Merkezi: 444 94 20.

Resmî internet sitesi: https://www.antalya.bel.tr/

Başvurularda çalışmanın yapılacağı duvarın açık adresinin ve tasarımın paylaşılması, ilgili birimin belirlenmesini kolaylaştırabiliyor.

KEPEZ'DE BELEDİYE DESTEKLİ DUVAR RESİMLERİ YAPILDI MI?

Kepez'de kamu kurumları ile üniversite öğrencilerinin katılımıyla duvar resmi çalışmaları gerçekleştirildi.

Kepez Belediyesinin 3 Mart 2025 tarihli açıklamasına göre Akdeniz Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencileri, Sakarya Bulvarı'ndaki 8 Mart Parkı'nda bulunan trafo binasına duvar resmi yaptı.

Çalışma, Kadının Toplumdaki Yeri ve Önemi temasıyla gerçekleştirildi.

Belediyenin 9 Mart 2025 tarihli ikinci açıklamasında projeye 22 öğrenci ve üç akademisyenin katıldığı, parkın kent mobilyalarının da sanatsal çalışmalarla renklendirildiği belirtildi.

Bu örnek, belediye ve üniversite iş birliğiyle kamusal alanlarda sanat üretimi gerçekleştirilebildiğini gösteriyor.

Ancak söz konusu uygulama, trafo binalarının sanatçılar tarafından izinsiz boyanabileceği anlamına gelmiyor.

Elektrik altyapısına ait tesislerde mülkiyet, işletme ve güvenlik sorumluluklarının ayrıca dikkate alınması gerekiyor.

MURATPAŞA'DA SOKAK SANATI PROJELERİNE DESTEK VAR MI?

Muratpaşa Belediyesi, kültür-sanat etkinlikleri kapsamında farklı disiplinlerden sanatçıların katıldığı çalışmalar düzenliyor.

Belediyenin 2024 yılında yayımladığı bir açıklamada, Bağımsız Sanat Hareketi sanatçılarıyla yürütülen çevre temalı bir etkinlikte duvar resmi yapılmasının planlandığı belirtildi.

Ayrıca Kaleiçi Old Town Festivali gibi organizasyonlarda kamusal alanlarla sanatın buluşturulduğu etkinlikler gerçekleştiriliyor.

Ancak bu örnekler, Muratpaşa'daki her duvarın serbestçe boyanabileceğini veya bütün sokak sanatı projelerine otomatik destek verildiğini göstermiyor.

Sanatçılar, kamusal alanda gerçekleştirmek istedikleri projeler için belediyenin Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğüne başvurabiliyor.

Muratpaşa Belediyesi: 0242 320 22 22.

Başvurunun ilgili teknik ve idari birimlere yönlendirilmesi gerekebiliyor.

ANTALYA'DA DAHA ÖNCE MURAL PROJELERİ DÜZENLENDİ Mİ?

Antalya'da büyük ölçekli duvar resmi çalışmalarının örneklerinden biri 2021 yılında gerçekleştirilen Mural Antalya projesi.

Antalya Kültür Sanat ve Antalya Ticaret ve Sanayi Odası iş birliğiyle yürütülen proje kapsamında farklı sanatçılar, kentin kültürel ve doğal mirasını konu alan duvar resimleri hazırladı.

Projenin resmî sayfasına göre çalışmalarda Gamze Yalçın, Sisomoo, Roberto Rivadeneira, No More Lies, Girayhan Gürbüz ve Emrah Man gibi sanatçılar yer aldı.

Proje, kentte duvar resimlerinin planlı ve kurumsal iş birlikleriyle gerçekleştirilebildiğini ortaya koyuyor.

Bununla birlikte 2021 yılındaki etkinlik, Kasım 2026 itibarıyla başvuruları devam eden bir sanatçı programı değil.

Bağımsız sanatçıların güncel açık çağrıları ilgili kurumların duyurularından takip etmesi gerekiyor.

ÖZEL MÜLKİYETTEKİ DUVARLARA RESİM YAPMAK SERBEST Mİ?

Antalya'da özel mülkiyette bulunan bir binanın duvarına resim yapılması için mülk sahibinin haklarının dikkate alınması gerekiyor.

Tek bir kişiye ait yapıda malikin izni temel koşullardan biri.

Ancak apartman ve site gibi kat mülkiyetine tabi yapılarda dış cephe çoğu durumda ortak alan niteliğinde olduğundan tek bir daire sahibinin onayı yeterli olmayabiliyor.

634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesi, ortak alanlarda farklı renkte dış boya veya badana yapılabilmesi için bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızasına ilişkin hüküm içeriyor.

Bu nedenle apartman cephesinde büyük ölçekli bir duvar resmi planlanırken kat mülkiyeti hükümleri dikkate alınmalı.

Ayrıca gerekli malik onaylarının alınması, yapı cephesine ilişkin bütün belediye veya koruma koşullarının kendiliğinden karşılandığı anlamına gelmiyor.

APARTMAN DUVARINA MURAL YAPMAK İÇİN KAÇ KİŞİNİN ONAYI GEREKİYOR?

Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 19. maddesine göre kat maliklerinden biri, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadan ortak alanlarda farklı renkte dış boya yaptıramıyor.

Bu nedenle apartmanın dış cephesine yapılacak duvar resmi, ortak alan hükümleri kapsamında değerlendirilebiliyor.

Ancak her yapının mülkiyet durumu aynı değil.

Apartmanın dış cephesi, müstakil bir bina, bağımsız bir bahçe duvarı veya özel işletmeye ait yüzey farklı hukuki koşullara tabi olabiliyor.

Bu nedenle duvar resminin uygulanacağı yapının mülkiyet bilgilerinin ve varsa yönetim planının incelenmesi gerekiyor.

KALEİÇİ'NDE DUVAR RESMİ YAPMAK İÇİN İZİN GEREKİYOR MU?

Antalya'nın tarihî kent merkezi Kaleiçi'nde duvar resmi yapılması, diğer bölgelerden farklı koruma koşullarını gündeme getirebiliyor.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu, tescilli kültür varlıkları ve sit alanlarında yapılacak fiziksel müdahaleleri düzenliyor.

Kültür ve Turizm Bakanlığının açıklamasına göre bu alanlarda basit onarım kapsamındaki bazı işlemler yetkili Koruma Uygulama ve Denetim Bürolarının (KUDEB) izin ve denetimine tabi.

Bunun dışındaki fiziksel müdahalelerde ise ilgili koruma bölge kurulunun kararı gerekebiliyor.

Bu nedenle tarihî bir yapının cephesinin boyanması veya üzerine sanatsal uygulama yapılması, yalnızca mülk sahibinin izniyle gerçekleştirilebilecek bir işlem olarak değerlendirilmemeli.

Çalışma yapılacak yapının tescil durumu ve koruma amaçlı imar planı koşulları önceden öğrenilmeli.

SOKAK SANATI İÇİN TASARIM DOSYASI HAZIRLAMAK GEREKİYOR MU?

Antalya'da bütün mural ve grafiti uygulamaları için belirlenmiş tek tip bir başvuru dosyası doğrulanmadı.

Ancak kamuya ait bir yüzeyde kalıcı sanat çalışması planlanıyorsa projenin yazılı ve görsel olarak açıklanması değerlendirme sürecini kolaylaştırıyor.

Başvuru dosyasında şu bilgilere yer verilebiliyor:

• Sanatçının veya sanat topluluğunun adı ve iletişim bilgileri
• Çalışmanın konusu ve kısa proje açıklaması
• Resim yapılacak yüzeyin açık adresi
• Duvarın mevcut durumunu gösteren fotoğraflar
• Uygulanması planlanan tasarımın görseli
• Duvarın genişliği ve yüksekliği
• Kullanılacak boya ve diğer malzemeler
• Çalışmanın yapılacağı tarihler
• İskele, merdiven veya benzeri ekipman ihtiyaçları
• Projenin tahmini bütçesi ve finansman yöntemi

Ancak bu bilgiler genel bir proje dosyası önerisi niteliğinde. İlgili belediye veya kurum ek belge isteyebiliyor.

DUVAR RESMİ PROJELERİNDE İSKELE VE EKİPMAN İÇİN İZİN GEREKİR Mİ?

Büyük ölçekli duvar resimlerinde merdiven, iskele, yükseltici platform veya başka teknik ekipmanlara ihtiyaç duyulabiliyor.

Bu tür ekipmanların kaldırım, yol veya park alanına yerleştirilmesi, kamusal alanın geçici kullanımını gerektirebiliyor.

Bu nedenle duvarın boyanmasına izin verilmiş olması, kaldırımı kapatma veya çalışma platformu kurma izninin de otomatik olarak verildiği anlamına gelmiyor.

Çalışma sırasında yayaların ve araçların güvenliğinin sağlanması gerekiyor.

İşin niteliğine göre iş sağlığı ve güvenliği mevzuatındaki yükümlülükler de gündeme gelebiliyor.

Özellikle yüksek cephelerde gerçekleştirilecek uygulamalarda teknik ekipman ve güvenlik koşullarının proje öncesinde belirlenmesi önem taşıyor.

DUVAR RESİMLERİNDE REKLAM VE SANAT AYRIMI NASIL YAPILIYOR?

Antalya'da bir bina cephesine yapılacak çalışma, sanatsal resim olabileceği gibi ticari ilan veya reklam niteliği de taşıyabiliyor.

Antalya Büyükşehir Belediyesinin İlan ve Reklam Yönetmeliği, bina cephelerine yapılan reklam uygulamalarında özel kurallar belirliyor.

Yönetmeliğin 14. maddesine göre binaların penceresiz sağır duvarlarının ilan ve reklam amacıyla kullanılması, yetkili belediyeden izin alınmasına bağlı.

Başvuruda uygulamanın tasarımı, cephe görüntüleri ve çevredeki yapılaşmaya ilişkin bilgiler istenebiliyor.

Ancak bu hüküm, her sanatsal mural çalışmasının reklam olarak değerlendirilmesi gerektiği anlamına gelmiyor.

Bir markanın veya ürünün tanıtımını içeren duvar uygulamalarıyla ticari amaç taşımayan sanat projeleri farklı koşullara tabi olabiliyor.

Bu nedenle reklam niteliği taşıyan tasarımlarda ilan ve reklam mevzuatının ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.

İZİNSİZ GRAFİTİ YAPMANIN CEZASI VAR MI?

Başkasına ait duvarın izinsiz boyanması veya kirletilmesi, somut olayın koşullarına göre hukuki sorumluluk doğurabiliyor.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 151. maddesinde mala zarar verme suçuna ilişkin hükümler bulunuyor.

Bu düzenleme, başkasına ait taşınır veya taşınmaz malın zarar görmesi ya da kirletilmesi gibi fiilleri kapsıyor.

Kamuya ait bina ve tesislerde gerçekleşen fiiller için aynı kanunun 152. maddesindeki nitelikli hallere ilişkin hükümler de gündeme gelebiliyor.

Ancak her grafiti çalışmasının otomatik olarak aynı suç kapsamında değerlendirileceği söylenemiyor.

Uygulamanın yapıldığı yer, izin durumu, ortaya çıkan zarar ve olayın diğer özellikleri hukuki değerlendirmede önem taşıyor.

GRAFİTİ İLE AFİŞ ASMANIN HUKUKİ KURALLARI AYNI MI?

Grafiti, duvar resmi, afiş ve ilan uygulamaları farklı hukuki düzenlemelere tabi olabiliyor.

5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun 42. maddesi, kamuya ait belirli alanlara veya özel kişilere ait yerlere izinsiz afiş ve ilan asılmasına ilişkin kurallar içeriyor.

Ancak bu madde doğrudan bütün grafiti ve duvar resimlerini düzenleyen genel bir hüküm değil.

Bir duvarın boyanması veya üzerine resim yapılmasıyla kâğıt afiş asılması farklı fiiller.

Bu nedenle izinsiz grafiti yapan herkesin yalnızca Kabahatler Kanunu'nun afiş asma hükmü kapsamında cezalandırılacağı yönünde genelleme yapılmamalı.

Uygulanacak mevzuat, işlemin niteliğine göre belirleniyor.

SOKAK SANATÇILARI ESERLERİNİN TELİF HAKKINI KORUYABİLİR Mİ?

Duvar resimleri ve grafiti çalışmaları, 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında eser niteliği taşıyabilecek sanatsal üretimler arasında bulunabiliyor.

Bu nedenle sanatçının özgün eseri üzerindeki mali ve manevi hakları önem taşıyor.

Ancak bir çalışmanın kamuya açık alanda bulunması, eser üzerindeki bütün telif haklarının ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Özellikle belediye veya özel kurum tarafından yaptırılan mural çalışmalarında eserin fotoğraflarının reklam ve tanıtımda kullanılması, çoğaltılması veya başka yüzeylere uygulanması sözleşme konusu olabiliyor.

Buna karşılık eser üzerindeki telif haklarının bulunması, sanatçının başkasına ait duvarı izinsiz kullanabileceği anlamına gelmiyor.

Mülkiyet hakları, kullanım izinleri ve fikrî hakların ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.

SOKAK SANATI PROJELERİ BELEDİYEYLE ORTAK YAPILABİLİR Mİ?

Antalya'daki geçmiş uygulamalar, belediyelerin sanatçılarla ve üniversitelerle ortak kamusal sanat çalışmaları gerçekleştirebildiğini gösteriyor.

Kepez Belediyesi ile Akdeniz Üniversitesi öğrencilerinin 8 Mart Parkı'ndaki duvar resmi projesi bu iş birliklerinden biri.

Ayrıca Antalya'daki Mural Antalya projesi, sanatçılar ve kültür kurumlarının ortak çalışmasıyla kentin duvarlarında sanatsal üretim yapılabildiğini gösteriyor.

Ancak bu örnekler, her bağımsız sanatçının başvurusuna maddi destek verileceği veya belediyenin proje ortağı olacağı anlamına gelmiyor.

Başvurularda projenin amacı, uygulama alanı, maliyet, güvenlik ve bakım koşulları değerlendirilebiliyor.

ANTALYA'DA DUVAR RESMİ İÇİN ÜCRETSİZ ALANLAR VAR MI?

Antalya'da daha önce belediye ve kurum iş birlikleriyle duvar resmi projeleri gerçekleştirilmiş olsa da Kasım 2026 itibarıyla bağımsız sanatçıların serbestçe kullanabileceği bütün yasal grafiti duvarlarını gösteren güncel bir resmî liste doğrulanamadı.

Bu nedenle kentteki park duvarları, alt geçitler veya terk edilmiş yapıların izinsiz olarak sanat üretimine açık olduğu varsayılmamalı.

Özel mülkiyette bulunan kullanılmayan bir yapı da sahibinin haklarına tabi olmaya devam ediyor.

Sanatçılar, kullanımına izin verilen bir duvar bulunup bulunmadığını ilgili belediyeye başvurarak öğrenebiliyor.

Ancak kurumun belirli bir alanı sanat projesine açması, diğer duvarların da aynı şekilde kullanılabileceği anlamına gelmiyor.

ANTALYA'DA SOKAK SANATI İZİN SÜRECİNDE SON DURUM

3 Kasım 2026 itibarıyla Antalya'da duvar resmi ve sokak sanatı uygulamalarının izin koşulları, çalışmanın yapılacağı yüzeyin mülkiyetine ve hukuki statüsüne göre değişiyor.

Belediyeye ait duvarlarda ilgili kurumun onayı gerekirken özel mülkiyetteki yapılarda maliklerin hakları dikkate alınıyor.

Apartmanların ortak alan niteliğindeki cephelerinde Kat Mülkiyeti Kanunu hükümleri uygulanabiliyor.

Kaleiçi ve diğer koruma alanlarında ise kültür varlıklarına ilişkin özel izinler gerekebiliyor.

Ticari reklam içeren duvar uygulamaları, Antalya Büyükşehir Belediyesinin ilan ve reklam düzenlemeleri kapsamında ayrıca değerlendiriliyor.

Kepez'deki 8 Mart Parkı duvar resmi ile Mural Antalya projesi, kentte kurumsal iş birlikleriyle sokak sanatı çalışmaları gerçekleştirildiğini gösteriyor.

Ancak kent genelinde bütün bağımsız sanatçıların kullanabileceği ortak bir duvar resmi izin portalı veya sürekli açık yasal grafiti alanları listesi doğrulanmış değil.

Bu nedenle sanatçıların proje tasarımlarını hazırlayarak ilgili mülk sahibi veya kamu kurumundan gerekli izinleri almaları gerekiyor.