Antalya elektrikli scooter kullanım bölgeleri, öne çıkan sahil hatları, ilçe kapasiteleri ve sürüş kuralları bu haberde yer alıyor.
Antalya’da elektrikli scooter kullanımı özellikle sahil şeritlerinde, turistik merkezlerde, üniversite ve toplu ulaşım bağlantılarının bulunduğu kısa mesafeli güzergâhlarda yoğunlaşıyor. Konyaaltı Sahili ile Beach Park çevresi, Muratpaşa’daki kent merkezi ve eski Lara kıyı bandı, Alanya sahil yolu ile Side-Manavgat hattı kullanımın öne çıktığı bölgeler arasında bulunuyor.
Ancak Antalya’daki günlük scooter yolculuklarını mahalle veya cadde düzeyinde sıralayan güncel ve kamuya açık bir kullanım haritası bulunmuyor. Bu nedenle yoğunluk değerlendirmesi; Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME kararındaki ilçe kapasiteleri, bisiklet yolu altyapısı, yaya ve turizm hareketliliği ile paylaşımlı scooterların sahada görüldüğü ulaşım koridorları üzerinden yapılabiliyor.
ANTALYA’DA SCOOTER KULLANIMI EN ÇOK NEREDE?
Antalya kent merkezinde elektrikli scooter kullanımının en görünür olduğu iki bölge Konyaaltı ile Muratpaşa olarak öne çıkıyor.
Konyaaltı’nda sahil boyunca uzanan bisiklet yolları, Beach Park, Akdeniz Bulvarı çevresi ve sahile bağlanan kısa mesafeli ulaşım hatları scooter kullanımını artırıyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi, Konyaaltı Sahili’nin yaz döneminde resmî olmayan verilere göre günlük ortalama 100 bin kişiye hizmet verdiğini ve sahil alanının yaklaşık 7 kilometre uzunluğunda olduğunu belirtiyor. Yüksek ziyaretçi sayısı, sahil çevresindeki kısa mesafeli ulaşım talebini de artırıyor.
Muratpaşa’da ise Kaleiçi, Cumhuriyet Meydanı, Karaalioğlu Parkı, Atatürk Caddesi, Işıklar, eski Lara Caddesi ve falez kıyı bandı scooterların daha sık görülebildiği bölgeler arasında bulunuyor. Bu alanlarda turistik hareketlilik, toplu taşıma bağlantıları, parklar, işletmeler ve kısa mesafeli kent içi yolculuklar bir araya geliyor.
KONYAALTI SAHİLİ NEDEN ÖNE ÇIKIYOR?
Konyaaltı Sahili, düz arazi yapısı ve kesintisiz kıyı hattı nedeniyle bisiklet ve elektrikli scooter kullanımına elverişli bölgeler arasında yer alıyor.
Sahil çevresindeki başlıca kullanım alanları şöyle sıralanabilir:
Beach Park ve Antalya Müzesi çevresi
Akdeniz Bulvarı boyunca uzanan sahil hattı
Arapsuyu ve Altınkum bağlantıları
Boğaçayı çevresi
Liman Mahallesi yönündeki kıyı hattı
Atatürk Kültür Parkı ve 5M Migros çevresi
Bu bölgede scooter kullanımı yalnızca turistik gezi amacıyla sınırlı kalmıyor. Sahil, park, toplu ulaşım durağı, konut ve iş yerleri arasındaki birkaç kilometrelik yolculuklarda da elektrikli scooter tercih edilebiliyor.
Konyaaltı Sahili’nin özellikle yaz aylarında yüksek ziyaretçi sayısına ulaşması, scooter talebini artırırken yaya güvenliği ve yanlış park sorununu da büyütebiliyor. Scooterların yürüyüş yolunu, engelli rampalarını, durakları ve sahile iniş noktalarını kapatmayacak şekilde bırakılması gerekiyor.
MURATPAŞA’DA HANGİ BÖLGELERDE YOĞUNLUK VAR?
Muratpaşa, konut, turizm, ticaret, kamu hizmetleri ve toplu ulaşım noktalarının bir arada bulunması nedeniyle Antalya’nın en hareketli scooter kullanım alanlarından biri.
Kullanımın öne çıktığı bölgeler arasında şunlar bulunuyor:
Kaleiçi çevresi
Cumhuriyet Meydanı
Işıklar ve Atatürk Caddesi
Karaalioğlu Parkı
MarkAntalya ve kent merkezi çevresi
Falez Parkları
Şirinyalı ve eski Lara Caddesi
TerraCity ve Lara yönündeki ticari alanlar
Düden Parkı çevresi
Muratpaşa Belediyesi, Erdal İnönü Kent Parkı’ndan Düden Parkı’na kadar eski Lara Caddesi boyunca yaklaşık 5 kilometrelik bisiklet yolunun bulunduğunu belirtiyor. Deniz kıyısına paralel ilerleyen bu güzergâhta yaya ve bisiklet yollarının birbirinden ayrılması, bisiklet ve elektrikli scooter gibi mikromobilite araçlarının kullanımını kolaylaştırıyor.
Bununla birlikte Kaleiçi’nin dar sokakları, Cumhuriyet Meydanı, tramvay durakları ve yoğun kaldırımlar scooter sürüşü açısından daha dikkatli olunması gereken alanları oluşturuyor. Yaya yoğunluğunun arttığı noktalarda scooterın sürülmesi kadar park edilme biçimi de güvenlik sorunu yaratabiliyor.
KEPEZ’DE SCOOTER KULLANIMI YOĞUN MU?
Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME’nin 2021 yılında aldığı nüfus temelli kapasite kararında en yüksek azami scooter sayısı Kepez için hesaplandı. Kararda Kepez için 2 bin 871, Muratpaşa için 2 bin 565 ve Konyaaltı için 945 scooterlık teorik üst sınır yer aldı.
Ancak bu rakamlar ilçelerde fiilen kullanılan scooter sayısını veya yapılan günlük yolculuk miktarını göstermiyor. Değerler, 2020 nüfus verileri esas alınarak belirlenen azami izin kapasitesini ifade ediyor.
Kepez’in yüzölçümünün ve yerleşim alanının geniş olması nedeniyle scooterlar Muratpaşa veya Konyaaltı’ndaki gibi tek bir sahil hattında toplanmak yerine farklı ulaşım merkezlerine dağılabiliyor.
Kepez’de kullanımın öne çıkabileceği bölgeler arasında şunlar bulunuyor:
Otogar ve tramvay bağlantıları
DokumaPark çevresi
Hastane ve kamu kurumu bölgeleri
AVM çevreleri
Ana toplu ulaşım duraklarına bağlanan mahalleler
Üniversite çevresine uzanan ulaşım hatları
Kepez nüfus temelli izin kapasitesinde ilk sırada bulunsa da sahada en görünür scooter yoğunluğunun Konyaaltı ve Muratpaşa’nın merkezi ve kıyı bölgelerinde oluşması mümkün.
ALANYA SAHİL HATTINDA KULLANIM ARTIYOR
Alanya, Antalya kent merkezi dışındaki en önemli scooter ve mikromobilite bölgelerinden biri.
Alanya Belediyesi tarafından Dinek ile Kargıcak arasında yaklaşık 30 kilometrelik kesintisiz bisiklet yolu oluşturulmasına yönelik çalışmalar yürütüldü. Alanya merkez ile Kargıcak arasındaki sahil hattında kesintisiz bisiklet ulaşımı sağlayan bölümler kullanıma açıldı.
Elektrikli scooter kullanımının öne çıkabileceği bölgeler şöyle:
Kleopatra Plajı ve Damlataş çevresi
Alanya İskele ve kent merkezi
Oba ve Tosmur sahil hattı
Kestel, Mahmutlar ve Kargıcak
Konaklı, Payallar ve Türkler sahili
AVM ve otel bölgeleri
Alanya’nın doğu ve batı kıyılarındaki bisiklet ve yürüyüş yolları, kısa mesafeli scooter yolculukları için uygun koridorlar oluşturuyor. Ancak yaz döneminde sahil bantlarının yoğunlaşması, yayalarla scooter kullanıcıları arasında alan paylaşımı sorununa yol açabiliyor.
UKOME’nin nüfus temelli eski kapasite kararında Alanya için azami bin 666 scooter öngörülmesi, ilçeyi Kepez ve Muratpaşa’nın ardından üçüncü sıraya yerleştiriyor. Bu sayı fiilî kullanım miktarı değil, izin verilebilecek teorik üst sınır niteliği taşıyor.
MANAVGAT VE SİDE’DE HANGİ BÖLGELER ÖNE ÇIKIYOR?
Manavgat ve Side çevresi, turizm tesisleri, sahil alanları ve bisiklet altyapısı nedeniyle elektrikli scooter kullanımının gelişebileceği bölgeler arasında bulunuyor.
Manavgat Belediyesi tarafından oluşturulan bisiklet kiralama sisteminde duraklar Side, Sorgun, Titreyengöl, Boğaz Otel, Zindan Kalesi, Cumhuriyet Meydanı ve Akdeniz Üniversitesi Meslek Yüksekokulu çevresinde konumlandırıldı. Bu dağılım, ilçedeki kısa mesafeli mikromobilite talebinin hangi bölgelerde yoğunlaştığına ilişkin önemli bir gösterge oluşturuyor.
Manavgat’ta scooter kullanımının öne çıktığı veya çıkabileceği bölgeler şöyle:
Side Antik Kenti çevresi
Side sahil ve otel bölgesi
Sorgun ve Titreyengöl
Manavgat kent merkezi
Cumhuriyet Meydanı
Manavgat Irmağı kıyısı
Boğaz Otel yönündeki bisiklet yolu
Manavgat için UKOME kararındaki nüfus temelli azami kapasite bin 212 scooter olarak belirlendi. İlçe bu değerle Antalya genelinde Kepez, Muratpaşa ve Alanya’nın ardından üst sıralarda yer alıyor.
SERİK VE BELEK’TE SCOOTER KULLANIMI
Serik ilçesinde elektrikli scooter kullanımının özellikle Belek turizm bölgesinde, Kadriye çevresinde, oteller ile çarşılar arasındaki kısa mesafelerde ve sahil bağlantılarında yoğunlaşması beklenebilir.
Belek’te oteller, golf sahaları, çarşı alanları ve plajlar arasındaki mesafenin yürüyüş için uzun, otomobil kullanımı için ise kısa kalması scooter kullanımına uygun bir ulaşım ihtiyacı oluşturuyor.
UKOME’nin eski nüfus temelli kapasite tablosunda Serik için azami 653 scooter öngörülüyor. Bu sayı ilçedeki güncel aktif araç miktarını göstermese de paylaşımlı scooter işletmecileri açısından önemli bir izin potansiyeline işaret ediyor.
KEMER, KAŞ VE DİĞER TURİSTİK İLÇELER
Kemer, Kaş, Kumluca ve Gazipaşa gibi turistik ilçelerde scooter kullanımı kent merkezlerine ve sahil çevresine yoğunlaşabiliyor.
Kemer’de marina, Liman Caddesi, Ayışığı Parkı ve sahil otelleri arasındaki kısa yolculuklar öne çıkıyor. Kaş’ta ilçe merkezinin dar sokakları ve eğimli yapısı kullanım alanını sınırlarken marina, otogar ve merkez çevresinde scooter görülebiliyor.
UKOME’nin 2021 tarihli nüfus temelli kararında bazı ilçeler için belirlenen azami kapasiteler şöyle:
Kumluca: 360
Döşemealtı: 347
Kaş: 304
Korkuteli: 278
Gazipaşa: 258
Finike: 247
Kemer: 225
Bu rakamlar güncel saha sayısı değil, nüfusa göre izin verilebilecek teorik azami araç miktarlarıdır.
EN YÜKSEK SCOOTER KAPASİTESİ HANGİ İLÇELERDE?
Antalya Büyükşehir Belediyesi UKOME’nin 2021 tarihli kararındaki ilçe bazlı azami scooter kapasitelerinde ilk beş sıra şöyle oluştu:
Kepez: 2 bin 871
Muratpaşa: 2 bin 565
Alanya: Bin 666
Manavgat: Bin 212
Konyaaltı: 945
Bu beş ilçe için belirlenen toplam kapasite 9 bin 259 scootera ulaşıyor. Kararda Antalya genelindeki teorik azami kapasite ise 12 bin 742 olarak hesaplanıyor. Buna göre nüfus temelli toplam kapasitenin yaklaşık yüzde 73’ü bu beş ilçede toplanıyor.
Ancak izin kapasitesi ile fiilî kullanım yoğunluğu aynı anlama gelmiyor. Örneğin Kepez’in teorik kapasitesi daha yüksek olmasına rağmen Konyaaltı Sahili veya eski Lara Caddesi gibi belirli koridorlarda scooterların daha yoğun ve görünür olması mümkün.
GÜNCEL SCOOTER SAYISI NASIL BELİRLENİYOR?
2025 yılında Elektrikli Skuter Yönetmeliği’nde yapılan değişiklikle işletmecilerin, bir ilde aldıkları toplam izin sayısının yüzde 70’inden az ve yüzde 130’undan fazla scooter bulundurmaması kuralı getirildi. Kasım ile Şubat döneminde alt sınır yüzde 40 olarak uygulanıyor.
Hareket halindeki her paylaşımlı scooterın konumunun üç dakikalık aralıklarla U-Net sistemine aktarılması gerekiyor. Yolculuk tamamlandığında sürüş bilgilerinin en geç on dakika içinde sisteme işlenmesi, scooterın sürüş dışında başka bir konuma taşınması halinde de yeni konumun bildirilmesi zorunlu tutuluyor.
Bu veriler kamu kurumlarıyla paylaşılmasına rağmen Antalya’daki mahalle ve cadde bazlı günlük kullanım sayıları kamuya açık bir gösterge panelinde yayımlanmıyor.
SCOOTERLAR BİSİKLET YOLUNDA KULLANILABİLİR Mİ?
Elektrikli scooterlar, bisiklet yolu veya bisiklet şeridi bulunan yerlerde bu alanları kullanmalı. Bisiklet yolu varken taşıt yolunda scooter sürülmesi kurallara aykırı.
Scooterlar şu alanlarda kullanılamıyor:
Yaya yolları ve kaldırımlar
Yayalaştırılmış alanlar
Tramvay yolları
Otoyollar
Şehirler arası kara yolları
Azami hız sınırı saatte 50 kilometrenin üzerindeki yollar
UKOME veya ilgili trafik komisyonu tarafından yasaklanan bölgeler
Antalya UKOME kararında yayalaştırılmış alanlarda, sürekli olarak araç trafiğine kapalı bölgelerde, çocuk oyun alanlarında, tramvay yollarında ve yasaklandığı belirlenen yerlerde scooter kullanılamayacağı belirtiliyor.
YOĞUN BÖLGELERDE HIZ OTOMATİK DÜŞÜRÜLEBİLİR
Güncel yönetmelik, yasaklı ve sınırlandırılmış alanlarda coğrafi çitleme uygulanmasını öngörüyor.
Paylaşımlı scooter yasaklı bir bölgeye yaklaştığında kullanıcının sesli olarak uyarılması gerekiyor. Yasaklı alana girilmesi halinde scooter hızının kademeli biçimde saatte 6 kilometreye düşürülmesi işletmecinin sorumluluğunda bulunuyor.
Mobil uygulamalarda şu bilgilerin gösterilmesi gerekiyor:
Kullanılabilecek alanlar
Yasaklı bölgeler
Park edilemeyecek noktalar
Coğrafi çitleme sınırları
Anlık kullanım ücreti
Scooterların konumu
Kullanıcıların sürüşe başlamadan önce uygulamadaki güncel hizmet alanını ve park kurallarını kontrol etmesi gerekiyor.
EN YOĞUN BÖLGELERDE PARK SORUNU YAŞANIYOR
Scooter kullanımının arttığı sahil, meydan ve toplu ulaşım çevrelerinde yanlış park sorunu daha görünür hale geliyor.
Scooterların şu noktalara bırakılmaması gerekiyor:
Kaldırım ortası
Engelli rampaları
Bina girişleri
Yaya geçitleri
Otobüs ve tramvay durakları
Hastane girişleri
Kamu kurumlarının girişleri
Dar sahil geçişleri
Bisiklet yolunun içi
Özel mülkiyet alanları
İşletmeciler, yayaların veya araçların geçişini engelleyen scooterları toplamakla yükümlü. Antalya’da yanlış bırakılan veya tehlike oluşturan paylaşımlı scooterlar için ilgili şirketin uygulaması, belediyenin ulaşım ve zabıta birimleri ile şikâyet kanalları kullanılabilir.
ANTALYA’DA SCOOTER YOĞUNLUĞU SAHİL VE MERKEZLERDE TOPLANIYOR
Antalya’da elektrikli scooter kullanımını mahalle bazında sıralayan kamuya açık güncel yolculuk verisi bulunmuyor. Bununla birlikte sahadaki ulaşım yapısı, turizm hareketliliği, bisiklet yolları ve UKOME’nin izin kapasiteleri birlikte değerlendirildiğinde kullanımın özellikle Konyaaltı, Muratpaşa, Alanya ve Manavgat’ta yoğunlaştığı görülüyor.
Konyaaltı Sahili ve Beach Park, eski Lara Caddesi ile falez kıyı bandı, Kaleiçi çevresi, Alanya sahil yolu ve Side-Sorgun hattı scooterların en görünür olduğu alanlar arasında bulunuyor. Kepez ise nüfus temelli izin kapasitesinde ilk sırada yer alsa da kullanımın geniş ilçe sınırlarına dağıldığı değerlendiriliyor.
Scooter kullanmadan önce işletmecinin uygulamasındaki güncel hizmet alanı, yasaklı bölge, park noktası ve hız sınırı bilgilerinin kontrol edilmesi gerekiyor.
