Antalya’da falezlerin koruma statüsünün düşürülmesine karşı ortak çağrı

Antalya’da müze önündeki falezlerin koruma statüsünün düşürülmesine karşı çıkan çok sayıda meslek odası, sendika ve sivil toplum örgütü, bugün (24 Aralık) saat 10.00’da Konyaaltı Varyant girişinde basın açıklaması yaptı. Açıklamada, Muratpaşa–Konyaaltı falezlerinin yeniden “Kesin Korunacak Hassas Alan” ilan edilmesi çağrısı yinelendi.

Antalya’nın Muratpaşa ilçesine bağlı Bahçelievler Mahallesi sınırları içerisinde yer alan Muratpaşa Konyaaltı Falezleri Doğal Sit Alanı, 20.05.2020 tarih ve 104368 sayılı Bakanlık Makamı Oluru ile “Nitelikli Doğal Koruma Alanı”, 08.06.2020 tarih ve 2629 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile ise “Kesin Korunacak Hassas Alan” olarak tescil edilmişti.

Bu tescil kararından yaklaşık dört yıl sonra, Müze, Karayolları ve Meteoroloji arazilerinin önündeki bölümü için (Piri Reis Caddesi – Konyaaltı Varyantı arası) hazırlanan Revize Ekolojik Temelli Bilimsel Araştırma Raporu, Antalya 1 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu tarafından değerlendirilmiş; değerlendirme sonucunda 12.07.2024 tarih ve 1123 sayılı Karar ile “Kesin Korunacak Hassas Alan” sınırlarının revize edilmesine ve revize edilen kısımların “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” olarak tescillenmesine karar verilmişti.

falezler açıklaması

Söz konusu karar; 1 Nolu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 109/2. maddesi uyarınca, 06.09.2024 tarih ve 8949 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile Bakanlık Makamı’nın 09.09.2024 tarih ve 10399331 sayılı Olur’u ile onaylanmış; alınan tescil kararları 07.09.2024 tarih ve 32655 sayılı ve 13.09.2024 tarih ve 32661 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmişti.

Bu süreç sonucunda; falezlerin Piri Reis Caddesi hizasının batısında kalan ve Konyaaltı Varyantı’nı da kapsayan bölümü, “Kesin Korunacak Hassas Alan” statüsünden çıkarılarak “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” statüsüne düşürülmüştür. Oysa 07 Aralık 2019 tarih ve 30971 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Tabiat Varlıklarını Koruma Merkez Komisyonu’nun 109 sayılı Doğal Sit Alanları Koruma ve Kullanma Koşulları İlke Kararı uyarınca:

  • Kesin Korunacak Hassas Alanlarda hiçbir yapılaşmaya ve tesise izin verilmemekte,
  • Nitelikli Doğal Koruma Alanı statüsüyle birlikte ise; günübirlik tesisler, iskeleler, balıkçı barınakları, su sporları, güneşlenme terasları, teleferik ve telesiyej gibi kullanımların önü açılmaktadır.

Antalya’da müze önündeki falezlerin korunmasına ilişkin çağrı yapan çok sayıda meslek odası, sendika ve sivil toplum örgütü, bugün (24 Aralık) saat 10.00’da Varyant girişinde basın açıklaması yaptı. Konuya ilişkin basın açıklaması yapıldı. Şehir Plancıları Odası Antalya Şubesi Yönetim Kurulu adına Gözde Koçar yaptı.

Yapılan açıklamada, Antalya İli Muratpaşa ilçesi Bahçelievler Mahallesi sınırları içinde yer alan Muratpaşa–Konyaaltı Falezleri Doğal Sit Alanı’nın, 20 Mayıs 2020 tarihinde “Nitelikli Doğal Koruma Alanı”, 8 Haziran 2020 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile ise “Kesin Korunacak Hassas Alan” olarak tescillendiği hatırlatıldı. Ancak bu karardan yaklaşık dört yıl sonra, Müze, Karayolları ve Meteoroloji arazilerinin önünde kalan bölüm için hazırlanan revize rapor doğrultusunda, falezlerin bir kısmının koruma statüsünün düşürüldüğü belirtildi.

12 Temmuz 2024 tarihli Antalya 1 Numaralı Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Komisyonu kararıyla, Piri Reis Caddesi ile Konyaaltı Varyantı arasındaki bölümün “Kesin Korunacak Hassas Alan” statüsünden çıkarılarak “Nitelikli Doğal Koruma Alanı”na dönüştürüldüğü ifade edildi. Söz konusu kararın, Eylül 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdiği aktarıldı.

falezler açıklaması

Açıklamada, bu statü değişikliğinin yalnızca teknik bir karar olmadığına dikkat çekilerek, Antalya’nın kıyı siluetini, kent kimliğini ve kamusal yararı geri dönülmez biçimde etkileme riski taşıdığı vurgulandı. “Kesin Korunacak Hassas Alan” statüsünde hiçbir yapılaşmaya izin verilmezken, “Nitelikli Doğal Koruma Alanı” statüsünün günübirlik tesisler, iskeleler, teleferik ve benzeri kullanımlara kapı araladığına dikkat çekildi.

Meslek odaları ve sivil toplum örgütleri, Muratpaşa–Konyaaltı falezlerinin özgün jeolojik yapıları, kıyı ekosistemiyle kurduğu bütüncül ilişki ve endemik türler açısından geri döndürülemez doğal değerlere sahip olduğunu belirtti. Jeoloji mühendisleri tarafından yapılan değerlendirmede ise falezlerin milyonlarca yılda oluşmuş, dünya ölçeğinde ender rastlanan bir jeomorfolojik miras olduğu vurgulandı ve bu alanların “jeosit” olarak ilan edilmesi gerektiği ifade edildi.

Ayrıca falezlerde bulunan mağaraların Akdeniz fokları ve yarasa kolonileri için önemli yaşam alanları sunduğu, özellikle Antalya’nın en büyük yarasa mağarasının koruma statüsü düşürülen alanda yer aldığına dikkat çekildi.

Açıklamada, Şehir Plancıları Odası Antalya Şubesi ile Jeoloji Mühendisleri Odası Antalya Şubesi tarafından söz konusu statü değişikliğine karşı dava açıldığı hatırlatıldı. 26 Aralık 2025’te yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesinin, alınan kararların ekolojik, jeolojik ve planlama açısından yaratacağı telafisi mümkün olmayan etkileri ortaya koymasının beklendiği belirtildi.

Kurumlar, Muratpaşa–Konyaaltı falezlerinin koruma öncelikli planlama yaklaşımıyla ele alınması gerektiğini vurgulayarak, Antalya halkını kent hakkına, doğal mirasa ve kamu yararına sahip çıkmaya çağırdı.

Basın açıklamasına şu kurum ve kuruluşlar imza attı:

  • Şehir Plancıları Odası (ŞPO) Antalya Şb.
  • Jeoloji Mühendisleri Odası (JMO) Antalya Şb.
  • ANTALYA BAROSU
  • Akdeniz Üniv. Öğr. Elemanları Derneği (AÜÖED)
  • Antalya Kent İzleme Platformu (AKİP)
  • Mülkiyeliler Birliği Antalya Şb.
  • EĞİTİMİŞ
  • EĞİTİMSEN
  • KÜLTÜRSANATSEN
  • Astrokimya ve Eğitim Derneği
  • Antalya Sanatçılar Derneği (ANSAN)
  • Arkeologlar Derneği Antalya Şb.
  • Antalya Kültürel Miras Derneği (ANKA)
  • Antalya Ekoloji Ağı