Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (CŞMD), cinsel şiddete maruz bırakılan kişilere yedi gün 24 saat anonim destek sunmayı amaçlayan yapay zeka tabanlı bir bot geliştirdiklerini duyurdu. Dernek, botun kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirilmesinin amaçlandığını belirterek bu kapsamda bir ihtiyaç ve deneyim anketi hazırladığını açıkladı.
Cinsel Şiddetle Mücadele Derneği (CŞMD) tarafından yapılan açıklamada, cinsel şiddetten hayatta kalanların bilgiye ve haklarına erişimini dijital araçlarla desteklemek amacıyla yedi gün 24 saat hizmet verecek yapay zeka tabanlı bir uygulama geliştirildiği duyuruldu. Botun kullanıcı ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirilmesinin amaçlandığını belirterek bu kapsamda bir ihtiyaç ve deneyim anketi hazırladığını açıkladı.
Açıklamada, Hrant Dink Vakfı Sivil Toplumu Güçlendirme 2025 – 2027 Hibe Programı kapsamında “Dönüştürücü Teknoloji: Yapay Zeka ve Bot Teknolojisiyle Cinsel Şiddetten Hayatta Kalanların Güçlendirilmesi ve Desteklenmesi” projesi ile cinsel şiddete maruz bırakılanların ve yakınlarının yargılanma ya da damgalanma kaygısı taşımadan, yedi 24 anonim olarak doğru bilgiye ulaşabilecekleri dijital bir alan yaratılmasının amaçlandığı ifade edildi.
Cinsel şiddet alanında çalışan aktivistler, uzmanlar ve hayatta kalanların gözlemlediği pek çok kişinin destek aradığı ancak başvuru süreçlerinin çoğu zaman erişilebilir ve kapsayıcı olmadığı belirtilen açıklamada cinsel şiddet vakalarında cezasızlığın yaygınlığı ve adalete erişime dair güvensizliğin de destek arama sürecinde hayatta kalanların kararını doğrudan etkilediği aktarıldı.
“DESTEK MEKANİZMALARI KAPSAYICI DEĞİL”
Açıklamada, bir kurumda yargılayıcı ya da suçlayıcı bir tavırla karşılaşma endişesi ve karmaşık destek birimleri arasında yol bulmaya çalışmanın, birçok hayatta kalan için süreç başlatmayı ve destek aramayı zorlaştırdığı ifade edildi. Destek mekanizmalarının kapsayıcı olmamasının; özellikle cinsiyet kimliği, cinsel yönelim, etnisite, engellilik ve göçmenlik gibi farklı kimlik ve deneyimlere sahip kişiler için bu erişimi daha da sınırladığı ve birçok kişinin destek arama sürecinin dışında kalmasına neden olduğu belirtildi.
“FEMİNİST, HAK TEMELLİ VE KAPSAYICI”
Açıklamada yapay zeka kullanımının hızla yaygınlaştığı bir dönemde teknolojinin cinsel şiddet alanında feminist, hak temelli, kapsayıcı ve travma bilgili bir araç olarak yeniden düşünüldüğü ve bir kuruma başvurmaktan çekinenler için güvenli bir ilk temas alanı olarak yaratılmasına karar verildiği kaydedildi.
Hazırlık aşamasında olunan yapay zeka tabanlı destek botunun, hayatta kalan merkezli bir yaklaşımla hazırlandığı belirtilen botun, 18 yaş ve üzeri herkesin cinsel/cinselleştirilmiş şiddet ve cinsel şiddetin çeşitli biçimleriyle ilgili sorularına ve destek arayışına cevap olabilecek, erişilebilir bir kaynak olarak kurgulandığı ifade edildi.
HUKUKİ SÜREÇLER VE HAKLAR ANLAŞILIR KILINMAK AMAÇLANIYOR
Dernek açıklamasında, botun travma bilgili bir çerçevede; yani deneyimlerin hayatta kalanlar üzerindeki etkisini tanıyan, yargılayıcı olmayan ve güçlendirici bir anlayışla tasarlanmasının hedeflendiği belirtildi. Aracın, hukuki süreçleri ve hakları daha anlaşılır kılması, başvurulabilecek kurumlar ve psikososyal destek mekanizmaları hakkında doğru bilgiler sunması; aynı zamanda herhangi bir resmi başvuru sürecine girmeyi tercih etmeyen hayatta kalanlar için, yaşadıkları şiddet hakkında yargılanma endişesi ve zaman baskısı hissetmeden konuşabileceği, soru sorabileceği, özbakım ve öz yardım kaynaklarından faydalanabileceği güvenli bir alan oluşturmasının amaçlandığı kaydedildi.
Bot geliştirirken ihtiyaçları doğru anlayabilmek için bir ihtiyaç ve deneyim anketi hazırlandığı belirtildi. Düzenlenen anketle, destek botunun içeriğini ve dilini, doğrudan kullanıcıların deneyimleri ve ihtiyaçları doğrultusunda şekillendirmenin amaçlandığı ifade edilen açıklamada, etik ilkeleri gözeten, hak temelli ve hayatta kalan merkezli bir yaklaşımla botun geliştirilmek istendiği kaydedildi.
“SÖZÜ, İHTİYACI VE DENEYİMİ OLAN HERKESİ KATKI SUNMAYA ÇAĞIRIYORUZ”
Açıklamada, geliştirilmek istenen botun amacının bir insanın yerini alması için değil; henüz konuşmaya hazır olmayanlar, bir yere başvurmadan önce bilgiye ihtiyaç duyanlar, nereden başlayacağını bilmeyenler için bir ilk temas alanı olarak tasarlandığı belirtildi. Sözü, deneyimi, ihtiyacı ya da fikri olan herkesin bu çalışmaya katkı sunmaya çağrıldığı ifade edildi.
“DESTEĞE ERİŞMEK HAKTIR”
Cinsel şiddet sonrası destek sistemlerindeki boşlukların görüldüğü belirtilen açıklamada hak temelli işlemeyen başvuru ve destek sistemlerini dönüştürmek için mücadelenin sürdürüldüğü, hayatta kalanların desteğe erişiminin hak olduğu belirtildi.
Ankete katılmak için tıklayın
