Antalya’nın Demre ve Kaş ilçelerinde mevcut karayoluna alternatif olarak yapılması planlanan duble yol projesi için Kaş Kültür ve Çevre Derneği, Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Peyzaj Mimarları Odası, Doğa Derneği, Finike TORAÇDER gibi meslek odası ve STK’ların yanı sıra 127 yurttaş da davacı oldu. Konuya ilişkin Avukat Tuncay Koç açıklamalarda bulundu. Koç, “Bölge florası ile yeraltı suları zarar görecektir” dedi.
Kaş–Kalkan duble yolu için Antalya Valiliği, 2017 yılında “ÇED gerekli değildir” kararı almıştı. Ancak bu karar, açılan davalar sonucunda iptal edildi. 2021 yılında proje için ÇED raporu hazırlanarak, Finike, Demre ve Kaş etapları birleştirilmiş ve halkın görüşüne sunulmuştu.
Bu süreçte Finike’de yaşayan yurttaşların tepkisi nedeniyle Finike etabı geçici olarak projeden çıkarılmıştı. Kaş ve Demre’de düzenlenen ÇED toplantılarına yoğun katılım sağlayan bölge halkı, otoyol projesine karşı çıkarak mevcut yolların iyileştirilmesini talep etmişti.
2024 yılına gelindiğinde, ÇED sürecini tamamlamak amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığında bir İnceleme Değerlendirme Komisyonu toplantısı düzenlendi. Toplantıya, Demre Belediye Başkanı, Finike Belediye Başkan Yardımcısı, belediye meclis üyeleri, sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve yurttaşlar katıldı. Katılımcılar, itirazlarını komisyona sunarak mevcut yolların iyileştirilmesi talebini yinelediler.
Karayolları Genel Müdürlüğü’nün planladığı Antalya’nın Demre ve Kaş sınırları içerisinden geçecek olan ve Kekova, Myra, Andreake Kaputaş Kanyonu kaya mezarları gibi tarihi ve doğal alanları etkileyebileceği, güzergâhtaki 66 binden fazla ağacın kesilmesinin öngörüldüğü 74 kilometrelik otoyol projesi için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu kararı verdi.
Antalya’nın Demre ve Kaş ilçelerinde mevcut karayoluna alternatif olarak yapılması planlanan duble yol projesi için verilen ÇED Olumlu kararının iptali için dava açıldı. Doğrudan 1. Derece arkeolojik ve doğal sit alanlarından geçen duble yol projesine karşı Kaş Kültür ve Çevre Derneği, Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Peyzaj Mimarları Odası, Doğa Derneği, Finike TORAÇDER gibi meslek odası ve STK’ların yanı sıra 127 yurttaş da davacı oldu.
Konuya ilişkin Kaş Çevre ve Kültür Derneği’nden Avukat Tuncay Koç tarafından yapılan yazılı açıklamada;
“2021 yılında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından başlatılan ÇED süreci, 17 Ocak 2025’te Bakanlık duyuru sayfasından ÇED olumlu kararı verilerek ilan edilmiştir. Alışık olmadığımız üzere bu duyuruda karar tarihi ve sayısı bulunmamaktadır. Planlanan otoyolun, mevcut kıyı yolu ile temel farkı Demre ile Kalkan arasındaki yolu 15 dakika kısaltacak olmasıdır. Bu da yapılmak istenen yolun çift şeritli olmasından dolayı saatlik hızı artıracak olmasından dolayıdır.”
“TARIM ALANLARI VE ZEYTİNLİKLER ZARAR GÖRECEKTİR”
Bu karara karşı geçen hafta Kaş Çevre ve Kültür Derneği, Mimarlar Odası Antalya Şubesi, Peyzaj Mimarları Odası, Doğa Derneği, Finike Toraçder yanında 127 yurttaş davacı olduğunu ifade eden Koç, “Alanda yaklaşık bin 600 dönüm tarım ve zeytinlik arazi kamulaştırılacak ve yok olacaktır. Arazisi kamulaştırılacak köylülerle ilgili ÇED raporunda tek satır ‘kamulaştırma bedeliyle ekonominin canlanacağı’ ifadesidir. Otoyolun geçeceği sahada 7000 hektar orman arazisi karayollarına tahsis edilecek ve rapora göre 66 bin 73 ağaç kesilecektir” dedi.
11 Arkeolojik Sit, dokuz Koruma Alanına doğrudan ya da dolaylı olarak zarar vereceğini vurgulayan Koç, “Bu SİT’lerin bir kısmı (Kaputaş Doğal Sit Alanı ve Myra Arkeolojik Sit alanı gibi) 1. Derece SİT statüsünde bulunmaktadır. Yolun geçeceği hatta 22’si endemik 454 bitki cinsi projeden zarar görecektir. Bölgede topoğrafya ikiye bölünecek ve yaban hayatının alanı daralacaktır. Demre’de örtü altı tarım, Finike’de coğrafi işaretli Finike Portakalı üretimin yapıldığı kıymetli tarım alanları ve zeytinlikler zarar görecektir” ifadelerini kullandı.
“GERÇEK MALİYET ÇED RAPORUNDA BELLİ DEĞİLDİR”
Yol yapımı yarma çalışmalarında 19 milyon m3 hafriyat ortaya çıkacak bu hafriyatın inşa fazlası 12 milyon m3’ü üç ilçeye döküleceği belirten Koç, “Üç ilçede de bu büyüklükte döküm alanı bulunmamaktadır. Yol yapım çalışmaları sırasında tozlanma, patlatma ile bölge florası ile yeraltı suları zarar görecektir. Yolun maliyeti 2021 yılı verisine göre 2 milyar 165 milyon TL’dir.(o zamanki kura göre 250 milyon dolar) Asıl maliyeti oluşturacak 11 viyadük/köprü, 6 tünel ve kamulaştırılacak tarım arazilerinin bütçesi bu maliyete dahil değildir. Yani gerçek maliyet ÇED raporunda belli değildir” sözlerini kullandı.
Son olarak Koç, şu ifadeleri kullandı:
“Sadece açıklanan maliyet Demre ve Kaş nüfusuna bölünse ve dağıtılsa, kişi başına 2770 dolar düşmektedir. (Tünel viyadük maliyetleri hariç) Bu miktar halka eşit şekilde dağıtılsa, ekolojiye ormana, SİT alanlarına, yeraltı sularına zarar verilmeden bölgenin kalkınması sağlanabilir. Görünüşte yol projesi olan projenin gerçek amacı servet aktarımı sağlamak ve ilerde Demre- Kaş – Kalkan arasında doğal güzellikleri ve deniz gören yamaçları hızla imara ve ranta açmaktır. Gerçek davacıların on binleri bulduğu bu davayı bölge halkıyla beraber yürüteceğimizi, adil bir yargılanma için davayı kamuoyunun takibinin şart olduğunu bilgilerinize sunarız. “
