Diyanet’in kadınların miras hakkını hedef alan cuma hutbesine, Eşitlik İçin Kadın Platformu (EŞİK), bir açıklama yayımladı. Açıklamada, “Anayasa ve yasalara aykırı açıklamalarına bir son vermeli; Anayasal ve yasal sınırlarına çekilmelidir” denildi.
Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü, bugün yayımladığı “Kul hakkı ateşten gömlek” başlıklı Cuma hutbesinde kadınların miras hakkı hedef alındı.
Hutbenin miras hakkına ilişkin şu ifadelere yer verildi:
“Karşılıklı rıza olmadan, Yüce Rabbimizin koyduğu miras ölçüsünü değiştirmek, ilahî adalete aykırıdır.”
“Dolayısıyla kişinin kız çocuklarını mirastan mahrum bırakması, kız çocuklarının da Allah’ın takdir ettiği hakka razı olmaması kul hakkıdır.”
EŞİK, konuya ilişkin bir açıklama yayımladı. Açıklamada, şu ifadelere yer verildi:
“Diyanet İşleri Başkanlığı 1 Ağustos 2025 tarihinde kadınların kıyafeti konusunda büyük tepkilere ve kadınlara yönelik yeni saldırılara neden olan bir Cuma Hutbesi yayınlamıştı. Bugünkü hutbesinde de kadınların miras hakkına saldırıyor. Diyanet İşleri Başkanlığı’nın 15 Ağustos 2025 tarihli hutbesinde ‘kul hakkı’ kavramının önemi, ‘Ailede, toplumda ve dünyada yaşanan bütün kötülüklerin temelinde kul hakkı ihlalleri vardı’ diyerek; aileyi de katarak vurgulanıyor.”
Kul hakkı için ilk örnek olarak yaşam hakkı ve Gazze verildikten sonra hemen kadınların miras hakkına saldırıya geçildiği ifade edilen açıklamada, “Görüldüğü gibi, hutbede açıkça kadınların eşit miras hakkına itiraz ediliyor. Anayasa’nın 10. ve 41. maddelerindeki eşitlik ilkeleri, Medeni Yasa’nın kadın ve erkek mirasçılar açısından getirdiği mirasta eşitlik ilkesi yok sayılıyor. Erkeklerin yarısı oranında miras payına razı olun deniyor” denildi.
Hutbede kadınları eşit miras hakkından vazgeçirmek için kullanılan dil de çok sert ve çok ürkütücü olduğu ifade edilen açıklamada, “Siyasi iktidar arabuluculuk sisteminde yapılan hileli, sinsi genişletmelerle tapu işlemlerinde arabuluculuk getirerek kadınların tapulu mallarda eşit miras hakkını yok etmeye çalışırken; Diyanet bunu tüm mirasa yaymak ve kadınların miras hakkını tamamen yarıya indirmek istiyor” ifadeleri kullanıldı.
Açıklamada, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın doğrudan Cumhurbaşkanlığı’na bağlı Anayasal bir kurum olduğu hatırlatıldı. Yürürlükteki Anayasaya, yürürlükteki Medeni Yasaya uymak zorunda olduğu ifade edildi.
Diyanet’in yayımladığı hutbeler ve fetvalarla Anayasayı, Medeni Yasayı ortadan kaldırmaya çalışıldığı ifade edilen açıklamada, “Kadınların eşitlik ve eşit miras hakkını yok etmeye kalkışamaz. Derhal, Anayasa ve yasalara aykırı açıklamalarına bir son vermeli; anayasal ve yasal sınırlarına çekilmelidir” sözleri kullanıldı.
Açıklamanın sonunda şu ifadelere yer verildi:
“Diyanet’in kadınların ve kız çocuklarının en temel haklarını ortadan kaldırmaya çalışan; bu haklarını kullanmak istedikleri taktirde yaşam haklarının ellerinden alınması dahil her türlü şiddete maruz kalmalarına neden olacak bu kışkırtıcı tutumundan vazgeçmesini sağlamak için sorumluları görevlerini yerine getirmeye çağırıyoruz. Miras dahil, hiçbir Anayasal ve yasal hakkımızdan vazgeçmeyeceğiz.”
MİRAS HAKKI
Türkiye’de kadınların miras hakkı, TBMM’nin 17 Şubat 1926’da kabul ettiği Türk Kanunu Medenisi ile modern anlamda yasal güvenceye kavuştu. Kanun, 4 Ekim 1926’da yürürlüğe girdi. Bu düzenleme, 22 Kasım 2001’de kabul edilip 1 Ocak 2002’de yürürlüğe giren 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu ile güncellenerek devam ediyor.
Bugünkü Hukuk Ne Diyor?
- Eşit Pay: TMK m.495’e göre kız ve erkek çocuklar arasında miras açısından hiçbir fark yok; tüm çocuklar eşit mirasçıdır.
- Eşin Payı (m.499):
- Çocuklarla birlikteyse ¼,
- Anne-baba zümresi ile birlikteyse ½,
- Büyük anne-baba zümresi ile birlikteyse ¾,
- Başka mirasçı yoksa tamamı sağ kalan eşe kalır.
- Mal Rejimi (m.202): Eşler arasında “edinilmiş mallara katılma” rejimi geçerli; evlilikte edinilen mallar, miras paylaşımından önce eşitlenir.
- Aile Konutu (m.240): Sağ kalan eş, aile konutu üzerinde oturma ya da mülkiyet hakkı talep edebilir.
- 2007 Değişikliği: 5650 sayılı Kanun’la kardeşlerin saklı payı kaldırıldı.
