İçeriğe geç
Antalya Kent HaberEn güzel şehrin habercisi
DestekleBağımsız Gazeteciliği DestekleAntalya Postası
Özel HaberEkoloji

HİZ’in son gününde gıda egemenliği ve agroekoloji tartışıldı

Antalya’da düzenlenen Halkların İklim Zirvesi’nin son gününde, toprak ve su hakkı, endüstriyel tarım, şirketlerin gıda sistemleri üzerindeki etkileri ve agroekolojik üretim ele alındı. Konuşmacılar, gıda egemenliğinin sağlanabilmesi için küçük üreticilerin desteklenmesi ve kolektif mücadelenin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.

Haber Merkezi7 dk okuma
Halkların İklim Zirvesi Antalya g
Fotoğraf: Antalya Kent Haber/ Yasin Çoban

Yasin Çoban

COP31’e alternatif olarak düzenlenen Halkların İklim Zirvesi (HİZ), bugün (18 Kasım) beşinci ve son gününde “Gıda Egemenliği ve Agroekoloji” temasıyla devam ediyor. Kepez’deki Mimar Sinan Kongre Merkezi’nde gerçekleştirilen zirvede gıda ve su hakkı, geleneksel tarım, köylülerin mücadelesi, agroekolojik üretim ve gıda adaleti konuları tartışılıyor.

Vita Yaşam Salonu’nda düzenlenen “Neredeyiz, Ne İstiyoruz?” başlıklı oturumda Türkiye, Brezilya, ABD ve Nepal’den akademisyenler, araştırmacılar ve yaşam savunucuları bir araya geldi. Oturumda Antroposen Araştırma Grubu (ANTROG) temsilcisi Çiler Çilingiroğlu, Gıda Mühendisleri Odası’ndan İbrahim Uğur Toprak, Brezilya’dan Barajlardan Etkilenenler Hareketi (MAB) temsilcisi Beatriz Moreira ve Küçük Çiftçiler Hareketi (MPA) temsilcisi Fransisca Souza yer aldı. Seed the Commons’tan Nassim Nobari, ForestAction Nepal’den Sarada Thapa, War on Want’tan Sabrina Espeleta ve Plant Based Treaty’den Naman Dedhia da oturumun katılımcıları arasında bulundu.

Konuşmalarda iklim krizinin tarımsal üretim üzerindeki etkileri, toprağa erişimde yaşanan eşitsizlikler, şirketlerin gıda sistemleri üzerindeki denetimi ve yerel toplulukların geliştirdiği alternatif üretim yöntemleri ele alındı.

FRANSISCA SOUZA: TOPRAĞA ERİŞİM GIDA EGEMENLİĞİNİN TEMEL SORUNLARINDAN BİRİ

Brezilya Küçük Çiftçiler Hareketi (Movimento dos Pequenos Agricultores - MPA) temsilcisi Fransisca Souza, ülkesindeki küçük üreticilerin deneyimlerini ve gıda egemenliği mücadelesini anlattı. Toprağın belirli kesimlerin elinde yoğunlaşmasının tarihsel olarak biriken sorunlardan biri olduğunu belirten Souza, bu durumun halkın toprağa erişimini sınırlandırdığını söyledi.

Köylülerin, kadınların ve farklı toplumsal kesimlerin gıda egemenliği için mücadele ettiğini ifade eden Souza, doğayla yeni bir ilişki kurarak üretim yöntemlerini dönüştürmeye çalıştıklarını belirtti. Agroekolojik yöntemlerin yaygınlaştırılması ve kırsal toplulukların üretim süreçlerinde söz sahibi olmasının önemine dikkat çekti.

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva’nın seçimleri kazandığı dönemde yaklaşık 32 milyon kişinin açlıkla karşı karşıya bulunduğunu söyleyen Souza, ülkede açlıkla mücadele amacıyla geliştirilen uygulamalardan söz etti. Çiftçilerden alınan ürünlerin işsizlere, sokakta yaşayanlara ve gıdaya erişimde güçlük çeken kesimlere ulaştırılmasını amaçlayan bir programın hayata geçirildiğini aktardı.

Bu uygulamanın üreticilerle toplumun farklı kesimlerini bir araya getirdiğini belirten Souza, dayanışma buluşmalarında ekolojik sorunlara karşı ortak mücadele yöntemlerinin de tartışıldığını söyledi.

COP süreçlerinde gerçekçi olmayan çözüm önerilerinin öne çıkarıldığını savunan Souza, köylülerin ve agroekolojik üretimin merkeze alınmadığı politikaların iklim krizine kalıcı çözüm sunamayacağını ifade etti. Kuraklık ve aşırı yağışların tarımsal üretimde sorunlara neden olduğunu belirten Souza, yirmiden fazla sivil toplum kuruluşuyla birlikte gıda egemenliği konusunda çağrıda bulunduklarını ve Lula yönetimiyle agroekolojik dönüşüme ilişkin görüşmeler gerçekleştirdiklerini anlattı.

hiz
Fotoğraf: Antalya Kent Haber/ Yasin Çoban

BEATRIZ MOREIRA: GIDA VE SU HAKKI İÇİN DAYANIŞMA GÜÇLENMELİ

Brezilya’dan Barajlardan Etkilenenler Hareketi (Movimento dos Atingidos por Barragens - MAB) temsilcisi Beatriz Moreira, iklim krizi bağlamında su hakkını ve sağlıklı gıda sistemlerinin oluşturulmasını değerlendirdi. Büyük şirketlerin faaliyetlerinin çevresel ve toplumsal sonuçlarına dikkat çeken Moreira, su kaynakları üzerindeki hakların korunmasının önemini vurguladı.

Dünyada ve Türkiye’de aşırı sağın yükselişine işaret eden Moreira, Halkların İklim Zirvesi’ni örgütleyenlere teşekkür etti. Brezilya’nın Belém kentinde düzenlenen Halkların İklim Zirvesi’ndeki dayanışma deneyimlerini de paylaşan Moreira, kırsal toplulukların ve Amazon bölgesindeki üreticilerin geleneksel tarım yöntemleriyle agroekolojik üretime katkı sunduğunu anlattı.

Belém’de yerel üretim yöntemleriyle hazırlanan gıdaların zirve katılımcılarına sunulduğunu belirten Moreira, bu deneyimin dayanışmaya dayalı bir dönüşümün mümkün olduğunu gösterdiğini ifade etti. Toplulukların kendi ihtiyaçlarını karşılayabildiği özerk üretim ve yaşam alanlarının oluşturulabileceğini söyledi.

NASSIM NOBARI: ENDÜSTRİYEL TARIMDAN UZAKLAŞILMALI

ABD merkezli Seed the Commons temsilcisi Nassim Nobari, fosil yakıtlara bağımlı ekonomik sistem ile endüstriyel tarım ve hayvancılık arasındaki ilişkiyi değerlendirdi. İklim krizine karşı mücadelenin yalnızca enerji politikalarıyla sınırlandırılamayacağını belirten Nobari, sanayi tipi üretimden ekolojik yöntemlere geçilmesi gerektiğini savundu.

Avustralya ve ABD örnekleri üzerinden yerleşimci sömürgecilik ile hayvancılığın yaygınlaşması arasındaki ilişkiye değinen Nobari, farklı coğrafyalara yeni hayvan türlerinin taşınması ve doğal alanların otlaklara dönüştürülmesi süreçlerini “ekolojik emperyalizm” kavramıyla değerlendirdi.

ABD’de büyükbaş hayvancılık için geniş doğal alanların kullanıldığını belirten Nobari, bizonlar ve diğer yaban hayvanlarının yaşam alanlarının hayvancılık faaliyetleri nedeniyle zarar gördüğünü savundu. Brezilya’daki yağmur ormanlarının sığır yetiştiriciliği amacıyla tahrip edilmesine de dikkat çekti.

Sömürgecilik öncesi tarımsal bilgi ve üretim geleneklerinin geri plana itildiğini ifade eden Nobari, bitki temelli agroekolojik üretim yöntemlerinin yaygınlaştırılması gerektiğini söyledi. Üretim araçlarının yeniden çiftçilerin ve küçük üreticilerin denetimine verilmesi gerektiğini savunan Nobari, adil bir dönüşüm için küçük ölçekli çiftçiliğin desteklenmesi çağrısında bulundu.

Nobari, hayvansal üretime dayanmayan tarım modellerinin geliştirilmesini savunurken gerçek çözümlerin resmî zirvelerden çok halkların örgütlü mücadelesinde bulunduğunu ifade etti.

SABRINA ESPELETA: ŞİRKETLER GIDAYI BİR META OLARAK GÖRÜYOR

War on Want temsilcisi Sabrina Espeleta, gıda egemenliği, köylü hakları ve iklim adaleti mücadelesinde toplumsal hareketlerin rolünü değerlendirdi. İngiltere’deki savaş politikaları ve gıda güvencesizliği tartışmalarına değinen Espeleta, mevcut ekonomik sistemin toplumun gıdaya adil erişimini sağlayamadığını savundu.

Gıdanın üretildiği bölgelerde yaşayan toplulukların ihtiyaçlarının öncelikli olması gerektiğini belirten Espeleta, büyük şirketlerin gıdayı temel bir yaşam hakkı yerine ticari bir ürün olarak değerlendirdiğini söyledi. Fosil yakıtlardan kâr elde eden şirketlerin gıda sistemlerinde de etkin olduğunu ifade eden Espeleta, şirketlerin iklim adaletinden söz etmelerine rağmen mevcut ekonomik yapıyı sorgulayan çözümler sunmadığını savundu.

Tarımsal üretimde tohum üzerindeki denetimin giderek şirketlerin eline geçtiğine dikkat çeken Espeleta, köylülerin geleneksel tohumları kullanmasının çeşitli düzenlemelerle sınırlandırıldığını ve bunun tohum egemenliğini zayıflattığını belirtti. Genetiği değiştirilmiş tohumların iklim krizine çözüm olarak sunulmasını da eleştiren Espeleta, bu uygulamaların tarımsal biyoçeşitlilik üzerindeki etkilerinin sorgulanması gerektiğini söyledi.

Bankaların ve yatırımcıların gıda ile su kaynaklarını kâr elde edilebilecek yatırım alanları olarak gördüğünü savunan Espeleta, bu kaynakların insan yaşamının vazgeçilmez unsurları olduğunu vurguladı. Şirketlerin tohumdan tüketiciye ulaşan bütün gıda zinciri üzerinde denetim kurmaya çalıştığını belirterek, buna karşı alternatif üretim ve yaşam biçimleri geliştiren toplumsal hareketlerin önemine dikkat çekti.

Espeleta, toplumsal hafızanın, yerel bilgi birikiminin ve kolektif örgütlenmenin adil bir agroekolojik dönüşüm açısından önemli olduğunu ifade etti.

JACKSON KISANGANI: İKLİM KRİZİ AFRİKA'DAKİ GIDA GÜVENCESİZLİĞİNİ DERİNLEŞTİRİYOR

İklim aktivisti Jackson Kisangani, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin Goma kentinde doğduğunu belirterek bölgedeki savaşların yerel toplulukların yaşamı üzerindeki etkilerini anlattı. Çatışmalar nedeniyle çok sayıda insanın yerinden edildiğini söyleyen Kisangani, yaşadığı bölgedeki sorunların kendisini iklim mücadelesine yönelttiğini ifade etti.

İklim krizinin Goma gibi bölgelerde mevcut gıda güvencesizliğini daha da derinleştirdiğini belirten Kisangani, Afrika ülkelerinin iklim değişikliğinden ağır biçimde etkilendiğini söyledi. Bu ülkelerin iklim krizine uyum sağlamak için Avrupa ülkeleriyle aynı ekonomik ve teknolojik olanaklara sahip olmadığını vurgulayan Kisangani, yaşanan sorunların yerel toplulukların topraklarından ayrılmasına neden olduğunu ifade etti.

Gıda egemenliğinin yalnızca besin maddeleri üzerinde söz sahibi olmak anlamına gelmediğini belirten Kisangani, toplulukların kendi topraklarında ne yetiştireceklerine ve gıda kaynaklarını nasıl yöneteceklerine karar verebilmesi gerektiğini söyledi.

Agroekolojik üretimde yerel tohumların, geleneksel bilgi birikiminin ve kimyasal pestisitlere dayanmayan yöntemlerin önemine değinen Kisangani, bu dönüşümün yalnızca Afrika için değil, bütün insanlık için gerekli olduğunu vurguladı.

halkların iklim zirvesi
Fotoğraf: Antalya Kent Haber/ Yasin Çoban

İBRAHİM UĞUR TOPRAK: GIDA KRİZİ AYNI ZAMANDA BİR SINIF MESELESİ

Gıda Mühendisleri Odası’ndan İbrahim Uğur Toprak, COP31 sürecini halkların yeterince söz sahibi olmadığı bir zirve olarak değerlendirdi. Resmî zirvede su, toprak ve gıda gibi başlıkların ele alınmasının tek başına yeterli olmadığını belirten Toprak, bu konuların kimler tarafından ve hangi çıkarlar doğrultusunda tartışıldığının önemli olduğunu söyledi.

Gıda krizinin yalnızca ekolojik değil, aynı zamanda ekonomik ve sınıfsal bir sorun olduğunu ifade eden Toprak, iklim krizinin etkilerini en ağır biçimde kadınların, çocukların, tarım işçilerinin ve küçük çiftçilerin yaşadığını belirtti. Buna karşılık sermaye sahiplerinin kriz koşullarında da kâr elde etmeye devam ettiğini savundu.

İklim krizinin yalnızca çevresel bir sorun olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Toprak, krizin mevcut üretim ve bölüşüm ilişkileriyle birlikte ele alınması gerektiğini ifade etti. İnsanlığın sorumluluğunun yalnızca krizin sonuçlarını yönetmek değil, krize neden olan koşulları ortadan kaldırmak olduğunu vurguladı.

Çiftçilerin giderek mülksüzleştirildiğine dikkat çeken Toprak, tarımsal üretimin doğayla uyumlu bir faaliyet olmaktan uzaklaştırılarak endüstriyel bir üretim biçimine dönüştürüldüğünü söyledi. Gıda meselesinde asıl sorunun yalnızca üretim miktarı değil, üretilen gıdaya kimlerin erişebildiği olduğunu belirtti.

Gıdaya erişimin bir ayrıcalığa dönüşmemesi gerektiğini ifade eden Toprak, tarımsal üretimin yalnızca piyasa koşullarına bırakılmasına karşı çıktı. Halkın ihtiyaçlarını esas alan, üreticilerin söz sahibi olduğu kamucu bir tarım planlamasının hayata geçirilmesi gerektiğini savundu.

ONUR GÜRBÜDAK: AGROEKOLOJİ DOĞADAKİ İLİŞKİLERLE BİRLİKTE ELE ALINMALI

Oturumda değerlendirmelerde bulunan Onur Gürbudak ise agroekolojinin doğadaki canlılar ve üretim süreçleri arasındaki ilişkiler üzerinden ele alınması gerektiğine dikkat çekti. Kuşların hareketleri ile fındık üretimi arasındaki ilişkiden örnekler veren Gürbudak, tarımsal üretimin ekosistemdeki karşılıklı etkileşimlerden bağımsız düşünülemeyeceğini ifade etti.

Gürbudak, agroekolojik yaklaşımda doğanın gözlemlenmesinin ve farklı canlılar arasındaki bağların anlaşılmasının önemine değindi.

GIDA EGEMENLİĞİ İÇİN KOLEKTİF MÜCADELE VURGUSU

Oturumda konuşmacılar, gıda krizinin yalnızca üretim miktarındaki sorunlarla açıklanamayacağını, toprağa ve suya erişimdeki eşitsizliklerin de tartışılması gerektiğini vurguladı. Endüstriyel tarımın ekolojik etkileri, şirketlerin tohum ve gıa sistemleri üzerindeki denetimi, küçük üreticilerin mülksüzleştirilmesi ve iklim krizinin kırsal topluluklar üzerindeki sonuçları ortak gündemler arasında yer aldı.

Katılımcılar, gıda egemenliğinin sağlanabilmesi için yerel üreticilerin desteklenmesi, geleneksel tarım bilgisinin korunması, agroekolojik yöntemlerin yaygınlaştırılması ve kamusal politikaların halkın ihtiyaçları doğrultusunda oluşturulması gerektiğine dikkat çekti. İklim krizine karşı çözüm arayışlarında dayanışmanın ve kolektif mücadelenin büyütülmesinin önemi vurgulandı.

Paylaş
Haber MerkeziBütün yazıları
Sıradaki haber İSLAM YILDIRIM Özel HaberEkolojiİklim Adaleti Forumu | İslam Yıldırım: “24 köyümüzde maden istilası var” Uluslararası İklim Adaleti Forumu’nun Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'na (COP31) karşı düzenlediği etkinlikler, ikinci gününde (16 Kasım) Antalya Barosu Sosyal Tesisleri'nde devam etti. Program kapsamında “Ekolojinin Politik Ekonomisi ve İklim Adaleti” başlıklı paneller düzenlendi. İYİ Parti Çayeli İlçe Başkan Yardımcısı İslam Yıldırım, oturumlar sırasında Antalya Kent Haber'e yaptığı açıklamada Rize'nin Çayeli ilçesinde 24 köyü kapsayan madencilik faaliyetlerine karşı mücadele ettiklerini söyledi.