İYİ Parti Grup Başkanvekili, Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, “Savaşsız Çocukluk Projesi” kapsamında Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden sonra Ukraynalı iş insanı Ruslan Shostak’ın vakfı aracılığıyla Türkiye’ye getirilen 510 çocuğun Antalya’da kaldıkları otelde maruz kaldıkları ihmal ve istismar zincirini Meclis gündemine taşıdı.
İYİ Parti Grup Başkanvekili ve Balıkesir Milletvekili Turhan Çömez, Rusya’nın Ukrayna’yı 24 Şubat 2022’de işgali sonrasında Antalya’ya getirilen Ukraynalı yetim çocuklara ilişkin resmi raporlara yansıyan ağır ihmal ve istismar iddialarını Meclis gündemine taşıdı. Çömez, devletin çocuklara yönelik sorumluluklarının yerine getirilip getirilmediğine dair kapsamlı açıklama yaparak ilgili kurumlara sorular yöneltti.
Ukrayna’nın Dnipropetrovsk bölgesinde ebeveyn bakımından yoksun 510 çocuğun, Ruslan Shostak’ın kurucusu olduğu Shostak Vakfı tarafından yürütülen “Savaşsız Çocukluk Projesi” kapsamında geçici olarak Türkiye’ye getirildiğini hatırlatan Çömez, çocukların büyük bölümünün Antalya’daki otellere ve bazı yerel koruma birimlerine yerleştirildiğini belirtti.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’nın resmi internet sitesinde, çocukların konaklama ve sosyal hizmet süreçlerinin Bakanlığın sorumluluğunda olduğunun açıkça ifade edildiğini anımsattı.
Çömez, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş şu soruları yöneltti:
1.Bakanlığınızın resmî sitesinde, savaş mağduru Ukraynalı çocukların konaklaması ve sosyal hizmetlere erişimi ile otellerde verilen hizmetlerin Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerince takip ve kontrol edildiği belirtilmektedir. Bu çerçevede;
a) Antalya Beldibi’ndeki otel ve diğer konaklama yerleri, hangi tarihlerde, kaç kez ve hangi kapsamda Bakanlığınız birimlerince denetlenmiştir?
b) Bu denetimlere ilişkin düzenlenen raporlarda ne tür eksiklikler tespit edilmiştir?
2.Ukrayna Parlamentosu İnsan Hakları Komiserliği başkanlığındaki heyetin Mart 2024’te Antalya’daki otele yaptığı ziyaret ve hazırlanan rapor hakkında Bakanlığınız ilk kez ne zaman bilgilendirilmiştir? Bu rapor Bakanlığınıza resmi olarak tebliğ edilmiş midir?
3.Hamile kalan iki kız çocuğuna ilişkin olarak Antalya Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü tarafından yapıldığı belirtilen suç duyurusunun;
a) Tam olarak hangi tarihte yapıldığını,
b) Hangi suç tiplerinden (TCK m. 103 ve diğer ilgili maddeler) başvuru yapıldığını,
c) Takipsizlik kararının gerekçesini ve bu karara Bakanlığınızın yaptığı itirazın hangi tarihte ve hangi mahkemece reddedildiğini açıklar mısınız?
4.Hamile kalan kız çocukları hangi hastaneye gönderilmiştir? Yapılan tetkikler nelerdir? Raporlar ve sonuçlar mahkeme başvurusuna eklenmiş midir?
5.Bu çocuklar Türkiye’de bulundukları süre boyunca MERNIS, Göç İdaresi ve sosyal hizmet kayıtlarına işlenmiş midir? Türkiye’deki çocuk koruma mevzuatı açısından “kurumsal bakım altındaki çocuk” olarak mi, yoksa “misafir yabancı çocuk” statüsünde mi değerlendirilmişlerdir?
6. İstismar iddialarının merkezinde otel çalışanları ile çocukların kontrolsüz teması bulunmaktadır. Bu çocukların kaldığı otellerde;
a) Personel için adli sicil taraması, çocukla çalışma ehliyeti, çocuk koruma eğitimi gibi standartlar gözetilmiş midir?
b) Çocukların bulunduğu katlara ve odalara erişim konusunda otel personeli için sınırlandırıcı güvenlik protokolleri öngörülmüş müdür?
7.Ukrayna tarafının çocukların Bakanlığınıza bağlı çocuk kuruluşlarına yerleştirilmesine yönelik teklifi reddettiği iddia edilmektedir.
a) Bakanlığınız, çocukların bakanlık kuruluşlarına alınması yönünde resmî bir teklif yapmış midir?
b) Yapıldıysa bu teklifin yazılı belgelerini ve tarihlerini kamuoyu ile paylaşmayı düşünüyor musunuz?
c) Bu teklif reddedildiyse, otel ortamında ortaya çıkan ağır ihlaller karşısında çocukların daha güvenli bir ortama alınması için alternatif bir mekanizma geliştirilmiş midir?
8.Bu süreçte görev yapan Bakanlık merkez birimi, Antalya İl Müdürlüğü ve ilgili sosyal hizmet personeli hakkında idari soruşturma açılmış mıdır? Açıldıysa sonuçları nedir; açılmadıysa gerekçesi nedir?
9.Çocukların bağış kampanyalarında şiir okuma, şarkı söyleme, dans etme ve fotoğraf- video çekimlerine katılmaya zorlandığı; katılmayanların yiyecek ve eğlence gibi ayrıcalıklardan mahrum bırakıldığı iddiaları doğru mudur? Doğruysa bu, çocukların ticari sömürü ve duygusal istismarı anlamına geldiğinden, Bakanlığınız bu konuda ne tür adımlar atmıştır?
10.Söz konusu projede ortaya çıkan ağır ihmal ve istismar iddiaları sonrasında, yabancı uyruklu çocukların ülkemize toplu olarak getirilmesine yönelik süreçler için yeni bir çocuk koruma protokolü veya yönerge hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa, temel değişiklikler nelerdir?
11. Ukraynalı çocuklar hangi tarihte ülkemizden ayrılmışlardır? Savaş bitmemesine rağmen yetim olan çocukların güvenli olmayan bir bölgeye gönderilmesini doğru buluyor musunuz? Ukrayna Devlet Başkanı sayın Zelenskiy’nin talebi ile gönderilen bu çocukların yine Ukrayna’nın isteği ile geri götürülmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
