Kaş’taki mermer ocağında kapasite artışına ÇED olumlu kararı

Antalya’nın Kaş ilçesindeki Karadağ Mahallesi sınırlarında bulunan mermer ocağı için alan ve üretim kapasitesinin artırılmasına yönelik Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararı verildi.

202200099 ruhsat numaralı saha toplam 98,72 hektarlık alanı kapsıyor. Adil Alper Özdamar uhdesindeki sahada madencilik faaliyetini rödevans sözleşmesi kapsamında Moonstone Marble Madencilik İthalat İhracat Sanayi Ticaret Limited Şirketi yürütüyor.

Mevcut durumda 9,58 hektarlık ÇED alanında yıllık 400 bin metreküp mermer üretim kapasitesi bulunuyor. Kapasite artışıyla ÇED alanına 6,33 hektar daha eklenecek ve toplam proje alanı 15,91 hektara ulaşacak.

Yıllık üretim kapasitesi ise 600 bin metreküpe, dosyadaki hesaplamaya göre yaklaşık 1 milyon 500 bin tona çıkacak.

ÜRETİMİN YÜZDE 90’I PASA OLACAK

Proje tanıtım dosyasındaki en dikkat çekici verilerden biri çıkarılacak malzemenin kullanım dağılımı.

Yıllık 600 bin metreküplük üretimin yüzde 10’unun, yani 60 bin metreküpünün blok mermer olarak değerlendirilmesi öngörülüyor.

Kalan yüzde 90’lık bölümün ise pasa olarak ortaya çıkacağı belirtiliyor. Bu miktar yılda 540 bin metreküpe karşılık geliyor.

Proje alanı içerisinde pasa depolanması için iki ayrı saha planlandı. Birinci pasa alanı 5,73 hektar, ikinci pasa alanı ise 2,34 hektar büyüklüğünde olacak. Böylece yalnızca pasa sahaları toplam 8,07 hektarlık alan kaplayacak.

Nihai proje alanında ayrıca 6,05 hektarlık ocak sahası, 0,79 hektarlık stok alanı, 0,70 hektarlık bitkisel toprak depolama alanı ve 0,30 hektarlık şantiye alanı bulunacak.

6,33 HEKTARLIK YENİ ALANDA BİTKİSEL TOPRAK SIYRILACAK

Proje kapsamında kapasite artışı istenen 6,33 hektarlık yeni alandaki bitkisel toprak tabakasının yaklaşık 10 santimetre kalınlığında sıyrılması planlanıyor.

Dosyada bu toprağın proje sahasındaki toprak depolama alanında tutulacağı ve maden işletmesi kapatıldığında yapılacak rehabilitasyon çalışmalarında yeniden kullanılacağı belirtiliyor.

Üretimin açık işletme yöntemiyle basamaklar halinde gerçekleştirilmesi, mermerin tel kesme yöntemiyle bloklar halinde çıkarılması ve malzemenin stok alanına taşınması planlanıyor.

Faaliyetin yıl boyunca, ayda 25 gün ve günde 16 saat olmak üzere iki vardiya halinde sürdürülmesi öngörülüyor.

EN YAKIN YERLEŞİME 540 METRE

Proje dosyasına göre faaliyet alanı Kaş ilçe merkezine kuş uçuşu yaklaşık 28 kilometre, Karadağ Mahallesi’ne 2,7 kilometre mesafede bulunuyor.

Maden sahasına en yakın konutun ise yaklaşık 540 metre uzaklıkta olduğu belirtiliyor.

Ruhsat sahası için Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından 13 Şubat 2024 ile 13 Şubat 2034 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 10 yıllık işletme ruhsatı verildi.

Mevcut 9,58 hektarlık ÇED alanında yıllık 400 bin metreküplük üretim için de 7 Haziran 2024 tarihinde “ÇED Gerekli Değildir” kararı alınmıştı.

ÇED SAHASINDA ARKEOLOJİK SİT VE KORUMA ALANI BULUNUYOR

Proje tanıtım dosyasına göre mevcut ÇED sahası içerisinde bir koruma alanı ile üçüncü derece arkeolojik sit alanı da bulunuyor.

Antalya Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 20 Mayıs 2024 tarihli kararında, sit ve koruma alanlarının dışında kalan bölümde kültür varlığına rastlanılmadığı ve söz konusu alanlara müdahale edilmemesi şartıyla madencilik faaliyeti yürütülmesinde kültür varlıkları mevzuatı bakımından sakınca bulunmadığı belirtildi.

Bu nedenle madencilik faaliyetinin sit ve koruma alanlarının sınırları dışında yürütülmesi gerekiyor.

KAŞ ÇEVRE VE KÜLTÜR DERNEĞİ: SON İKİ YILDA DÖRT RUHSAT VERİLDİ

Kaş Çevre ve Kültür Derneği ise Karadağ’daki kapasite artışından bağımsız olarak ilçedeki mermer ocağı ruhsatlarının sayısına dikkat çekti.

Açıklamada, Kaş’ta son iki yıl içerisinde Çamlıova, Gökçeyazı ve Çerler/Ahatlı’nın ardından Dereköy’de de mermer ocağı ruhsatı verildiğini açıkladı. Derneğe göre üç ayrı mermer ocağı ruhsat başvurusu da Antalya Valiliğinde değerlendirme aşamasında bulunduğunu duyurdu.

Açıklamada, ilçenin turizm kadar örtü altı tarım, hayvancılık, arıcılık ve ormancılık açısından da önemli olduğunu belirtilerek madencilik projelerinin kırsal üretim üzerindeki toplam etkisinin değerlendirilmesini istendi.

SEDİR ORMANLARI VE TARIM ALANLARI İÇİN UYARI

Lengüme’de yaklaşık bin dönümlük sedir ormanının; Gökçeyazı’da ormancılık, hayvancılık ve arıcılığın sürdürüldüğü yaklaşık bin dönümlük orman ve tarım alanının ruhsatlarla kesiştiği belirtildi.

Çerler/Ahatlı’da ise yaklaşık bin dönümlük orman alanının yanı sıra iki birinci derece sit alanının ruhsat sahası içerisinde kaldığı vurgulandı

Açıklamada, yeni mermer ocağı ruhsatlarının orman kaybı, biyolojik çeşitlilik, tarım, hayvancılık, arıcılık ve kırsal yaşam üzerindeki etkilerine dikkat çekerek yeni ruhsatların verilmemesi çağrısında bulundu.

DERNEKTEN VALİLİĞE ÇED KARARLARI SORUSU

Kaş Çevre ve Kültür Derneği, Antalya Valiliğine de ilçedeki maden projelerine ilişkin ÇED kararlarının açıklanması çağrısı yaptı.

Dernek Antalya Valiliği'ne şu soruları sordu:

• 2020’den bu yana Valiliğe gelen ruhsatların kaç tanesine “ÇED Gerekli Değildir” kararı verildi?
• Kaç tanesine “ÇED Olumlu” kararı verildi?
• Kaç ruhsat başvurusu reddedildi?

Ayrıca mermer madenciliği ile tarım ve kırsal üretimin ekonomik ve ekolojik değerlerinin birlikte değerlendirilmesini talep edildi.