Kumluca, Likya uygarlığından Osmanlı’ya uzanan tarihi ve antik kentleriyle zengin kültürel mirasa sahip eşsiz bir bölgedir.
Antalya’nın batısında yer alan Kumluca, binlerce yıllık geçmişiyle dikkat çekiyor. Likyalılar’dan Romalılara, Bizans’tan Osmanlı’ya kadar pek çok medeniyete ev sahipliği yapan bölge, tarihiyle adeta açık hava müzesini andırıyor.
Kumluca Belediyesi’nin derlediği bilgilere göre, bölge tarihi boyunca Likyalılar, Fenikeliler, Romalılar gibi pek çok uygarlığın egemenliği altında kaldı. Antik dönemden itibaren önemli bir yerleşim alanı olan Kumluca, özellikle Rhodiapolis ve Olympos gibi antik kentleriyle dikkat çekiyor.
Rhodiapolis: Likya’nın Hayırseveri Opramoas’ın Yurdu
Kumluca’nın Sarıcasu Mahallesi’nde bulunan Rhodiapolis Antik Kenti, adını Rodos’tan alan bir koloni olarak kuruldu. Ancak arkeolojik bulgular, kentin Rhodiapolis adını almadan önce de var olduğunu gösteriyor. Eski Likya ismi “Wedrei” olan kent, Likya Birliği’ne üyeydi.
Kentin en bilinen ismi ise Opramoas. MS 2. yüzyılda yaşayan bu zengin hayırsever, Likya’nın pek çok kentinde tiyatro, hamam ve tapınak gibi yapıların yapımına destek oldu. Özellikle MS 141’deki büyük deprem sonrası harap olan şehirlerin yeniden inşasında Opramoas’ın yardımları büyük rol oynadı. Opramoas’ın anıt mezarı, tiyatro çevresinde yer almakta ve içerdiği yazıtlar Anadolu’nun en uzun kitabeleri arasında gösteriliyor.
Olympos: Korsanların Gölgesinden Piskoposların Kentine
Olympos Antik Kenti, Kumluca’nın doğusunda, denize açılan korunaklı bir vadide yer alıyor. MÖ 2. yüzyılda Helenistik dönemde kurulan kent, daha sonra Kilikyalı korsanların eline geçti. Korsan şefi Zeniketes’in hakimiyetindeki kent, MÖ 77 yılında Roma Komutanı Servilius Vatia tarafından ele geçirildi.
Strabon’a göre Likya Birliği’nde üç oy hakkına sahip seçkin kentlerden biri olan Olympos, Roma döneminde yeniden önem kazandı. MS 3. yüzyılda birliği yöneten Marcus Aurelius Arkhepolis gibi isimler Olympos’ta görev yaptı.
Kent, Hristiyanlıkla da erken tanışan bölgelerden biri oldu. İlk piskoposu Methodios, MS 312’de Patara’da idam edildi. Daha sonra Olympos’tan birçok din adamı konsillere katıldı. Ancak 7. yüzyıldan itibaren Arap akınları, depremler ve veba salgınları, Olympos’un önemini yitirmesine neden oldu.
Corydalla ve Göçebe Kültürün İzleri
Kumluca’nın tarihi yalnızca antik kentlerle sınırlı değil. Özellikle Corydalla gibi küçük yerleşimler, 19. yüzyılda göçerlerin kışlak olarak kullandığı alanlardı. Zamanla bu bölgelerdeki halk, bugünkü Kumluca’ya göç etti.
Kâtib Çelebi’nin 17. yüzyılda yazdığı “Cihannüma” adlı eserinde de, bölgenin yaylak ve kışlaklar açısından zengin olduğu, halkın yaz aylarında korsan korkusuyla dağlara çıktığı belirtiliyor. Ayrıca bölgedeki zengin doğa, keçiboynuzu, üzüm ve incir gibi ürünleriyle dikkat çekiyordu.
Modern Kumluca’nın Temelleri Rum Köyü Sarıkavak’ta Atıldı
Bugünkü Kumluca’nın yerleşim geçmişi, yaklaşık 5 km kuzeydoğusundaki Sarıkavak Köyü’ne dayanıyor. Rumların ağırlıklı olarak yaşadığı bu köyde değirmencilik, fırıncılık, tarım ve ticaret gibi faaliyetler yaygındı. Cumhuriyet dönemine gelindiğinde, Kumluca merkez olarak gelişmeye başladı.
Geçmişten Günümüze Bir Miras
Kumluca, bugün sadece tarımsal üretimiyle değil; Rhodiapolis, Olympos ve Corydalla gibi antik kentleriyle de önemli bir kültür ve tarih turizmi potansiyeline sahip. Kumluca Belediyesi ve ilgili kurumlar, bu tarihi mirasın korunması ve tanıtılması adına çeşitli çalışmalar yürütüyor.
İlçenin zengin tarihi, her adımda binlerce yıllık geçmişle yüzleşmeyi mümkün kılıyor. Kumluca, sadece doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda kültürel ve arkeolojik değerleriyle de dikkatleri üzerine çekmeye devam ediyor.
