Alanya tarihi, doğal güzellikleri ve turizm potansiyeliyle Türkiye’nin en dikkat çeken ilçelerinden biridir.
Alanya, Akdeniz’in güney kıyısında, kuzeyinde Toros Dağları’nın gölgesinde, küçük ama stratejik bir yarımada üzerinde yer almaktadır. Antik dönemde Pamfilya ile Klikya sınırında bulunduğundan, bazen Pamfilya bazen de Klikya olarak anılmıştır.
Alanya’nın bilinen en eski adı Korakesium’dur. Bu isim M.Ö. 4. yüzyılda antik coğrafyacı Scylax tarafından kaydedilmiştir. Daha sonra Bizans döneminde şehir Kalanoros olarak anılmış, 13. yüzyılda Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubad tarafından fethedilerek ismi Alaiye’ye çevrilmiştir. 1935 yılında kenti ziyaret eden Gazi Mustafa Kemal Atatürk tarafından bugünkü adı olan “Alanya” verilmiştir.
Kent merkezine 12 km uzaklıktaki Kadıini Mağarası’nda yapılan araştırmalar, bölgenin M.Ö. 20.000 – 17.000 yıllarına, yani Üst Paleolitik döneme kadar uzanan bir geçmişe sahip olduğunu ortaya koymaktadır.
Selçuklular döneminde Alanya, başkent Konya dışında ikinci bir başkent ve kışlık merkez olarak tercih edilmiştir. 1221 yılında Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubad, kaledeki Hristiyan yönetici Kyr Vart’ı mağlup ederek Alanya Kalesi’ni ele geçirmiştir. Kendi adına burada bir saray yaptıran Sultan, şehri imar ettirmiştir.
Alanya, 1300’lü yıllarda Selçuklu Devleti’nin dağılmasının ardından Karamanoğulları’nın eline geçmiş, ardından 1471 yılında Fatih Sultan Mehmet döneminde Osmanlı topraklarına katılmıştır. 1571 yılında Kıbrıs Eyaleti’ne bağlanmış, 1864’te Konya vilayeti, 1871 yılında ise Antalya’ya bağlı bir ilçe statüsü kazanmıştır.
Alanya’nın Tarihi ve Turistik Yerleri
Alanya’da dört önemli müze bulunmaktadır: Arkeoloji Müzesi, Etnografya Müzesi, İçkale Müzesi ve Atatürk Evi Müzesi. Arkeoloji Müzesi’ndeki Herakles Heykeli en önemli eserlerden biridir. Kızılkule, 33 metre yüksekliğinde kırmızı tuğladan yapılmış olup bugün Etnografya Müzesi olarak hizmet vermektedir. İçkale ise Alaaddin Keykubad’ın sarayına ev sahipliği yapmış, bugün müze olarak ziyaretçileri ağırlamaktadır.
Diğer önemli yapılar arasında Süleymaniye Camii, Kervansaray, Ehmedek, Andızlı Camii, Selçuklu Tersanesi ve Alanya Kalesi bulunmaktadır. Ayrıca Damlataş Mağarası (%96 nem oranı ve 22°C sıcaklık), Dim Mağarası (350 metre uzunluk), Dim Çayı, Sapadere Kanyonu, Fosforlu ve Korsanlar Mağarası gibi doğal güzellikler de ilçeyi cazip kılar.
Alanya’da Turizm
1960’lı yıllarda turizm açısından keşfedilen Alanya, özellikle 1970’lerden sonra önemli bir turizm merkezi haline gelmiştir. Bu dönemde doğu ve batı sahillerinde az sayıda otel varken, günümüzde yüzlerce turistik tesis hizmet vermektedir. 2007 yılı itibarıyla ilçede 30 beş yıldızlı, 65 dört yıldızlı, 71 üç yıldızlı otel bulunmaktadır. Turistik tesislerin sayısı ve niteliği yıllar içinde büyük bir artış göstermiştir.
Antalya Havalimanı’na 130 km mesafedeki Alanya, İstanbul’a 855 km, Ankara’ya ise 690 km uzaklıktadır. Şehirler arası otobüs bağlantıları oldukça gelişmiştir.
Alanya Nüfusu
TÜİK verilerine göre 2024 yılında Alanya’nın nüfusu 361.873’tür. Bu nüfusun 183.503’ü erkek, 178.370’i kadındır. Cinsiyet oranı ise %50,71 erkek ve %49,29 kadın şeklindedir.
Alanya, binlerce yıllık tarihi geçmişi, zengin kültürel mirası ve eşsiz doğal güzellikleriyle Türkiye’nin en önemli turizm merkezlerinden biri olmaya devam etmektedir.
