Xanthos Antik Kenti nerede, nasıl gidilir? Xanthos Antik Kenti tarihi ve kalıntıları

Xanthos Antik Kenti’nin konumu, tarihçesi, kalıntıları ve UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndeki yerine ilişkin bilgiler bu haberde.

Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı Kınık köyü yakınlarında bulunan Xanthos Antik Kenti, eski Likya’nın başkenti olarak biliniyor. Ovaya hakim iki tepe üzerinde kurulan kent, M.Ö. 8. yüzyıla kadar uzanan yerleşim geçmişiyle Likya uygarlığının en önemli idari merkezi konumundaydı. Likya dilinde “Arnna” olarak adlandırılan Xanthos, Letoon Antik Kenti ile birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. Peki, Xanthos Antik Kenti nerede ve nasıl gidilir?

XANTHOS ANTİK KENTİ NEREDE?

Xanthos (Ksanthos) Antik Kenti, Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı Kınık köyü yakınlarında yer alıyor. Letoon Antik Kenti’ne dört kilometre uzaklıkta bulunan Xanthos, Antik Çağ’da Likya’nın en büyük idari merkezi olarak işlev görüyordu. Kent, ovaya hakim iki tepe üzerinde kurulmuştur.

XANTHOS ANTİK KENTİ TARİHİ

Homeros, Sarpedon yönetimindeki Xanthosluların Troya savaşlarına katıldıklarını anlatır. Ancak kazılarda elde edilen buluntular şehrin iskânını M.Ö. 8. yüzyıldan önce götürmeye imkan vermemektedir.

Şehir, M.Ö. 545-546 yıllarında Pers Kumandanı Harpagos tarafından kuşatılmıştır. Xanthoslular kahramanca direndikten sonra çaresiz duruma düştüklerinde kadın ve çocuklarını öldürüp şehri ateşe vererek insansız ve harap bir kenti Harpagos’a bırakmıştır. M.Ö. 475-450 arasında Xanthos bu kez yangın felaketiyle karşılaşmıştır.

M.Ö. 334 yılında Büyük İskender şehri almıştır. İskender’in ölümünün ardından Xanthos, M.Ö. 309’dan itibaren Mısır Hanedanı Ptolemaiosların, ardından Suriye Kralı III. Antiokhos’un egemenliğini kabul etmek zorunda kalmıştır. M.Ö. 2. yüzyılda Likya Birliği’nin başkenti olan Xanthos, M.Ö. 42 yılında Romalı Brutus tarafından yerle bir edilmiştir. Ardından İmparator Marcus Antonius’un gayretleriyle yeniden imar görmüştür.

M.S. 1. yüzyılda Roma egemenliği altındaki Xanthos’ta İmparator Vespasianus adına tak yaptırılmış ve günümüze kalan Roma yapılarının çoğu bu dönemde inşa edilmiştir. Bizans egemenliği sırasında piskoposluk merkezi olan kent, bu dönemde birçok yeni yapıya kavuşmuştur. 7. yüzyıl sonrası Arap akınları şehrin önemini yitirmesine sebep olmuştur. Kent, 1838 yılında Charles Fellows’un burayı keşfedip bazı kalıntıları Londra’ya taşımasına kadar yanı başındaki Kınık’ta küçük bir köy kimliğiyle yaşamını sürdürmüştür.

XANTHOS ANTİK KENTİ KALINTILARI

Kentin iki tepesinde iki ayrı akropol bulunuyor. Likya Akropolü ve Roma Akropolü, farklı örgü sistemlerinin görüldüğü sur duvarlarıyla çevrilidir. Likya Akropolü’nün kuzeyinde Roma dönemine ait tiyatro yer alıyor.

Harpy Mezar Anıtı: Tiyatronun batısında konumlanan Xanthos’un en bilinen kalıntılarından biridir. Yüksek, dikdörtgen, yekpare bir kaide üzerinde ölü ailesi ile yanında yer alan harpy kabartmaları bulunuyor. Harpyler, kadın gövdeli ve kuş kanatlı olan, ölülerin ruhlarını gökyüzüne taşıdıklarına inanılan yaratıklardır. M.Ö. 5. yüzyıla tarihlendirilen anıt, günümüzde British Museum’da sergilenmektedir. Bu anıt mezarın yanında M.Ö. 4. yüzyıla ait kaideli bir Likya lahdi yer alıyor.

Roma Dönemi Agorası: Tiyatronun bitişindeki kare şekilli geniş alan, üç yanı dükkanlarla çevrili Roma dönemi agorasıdır. Agoranın kuzeydoğu köşesinde Harpy Anıtı’na benzer, yekpare dikdörtgen gövdesinde Likya ve Grekçe dilinde yazılmış bir kitabe bulunan M.Ö. 5. yüzyıla ait bir başka anıt mezar yükseliyor. Anıtın gövdesindeki kitabe, günümüze kadar bulunmuş Likya dilindeki en uzun kitabe olup Kherei adlı Xanthoslu bir prensin serüvenlerini anlatmaktadır.

Roma Akropolü: Bu alanda birçok kaya mezarı ve kaideli mezar yan yana görülebiliyor. Alanın güney eteklerinde yer alan Aslanlı Mezar, Payava Lahdi ve Merehi Lahdi’nin kaideleri dışında tümü British Museum’da sergilenmektedir.

Nereid Anıtı: Ören yerinde günümüz kalıntılarına çıkan rampanın sağ kenarında sadece temelleri kalmış olan M.Ö. 4. yüzyıla ait tapınak planlı Nereid Anıtı da Xanthos’un British Museum’da sergilenen anıtlarından bir diğeridir.

UNESCO DÜNYA MİRASI LİSTESİ

Likya uygarlığının özgünlüğü ve kazılarda elde edilen buluntuların önemi nedeniyle dünya mirası olarak önerilen Xanthos, ortak önemleri nedeniyle Letoon ile birlikte 1988 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.

XANTHOS ANTİK KENTİ HAKKINDA KISA BİLGİLER

Xanthos Antik Kenti, Antalya’nın Kaş ilçesine bağlı Kınık köyü yakınlarında bulunuyor. Likya dilindeki adı “Arnna” olarak geçiyor. M.Ö. 545-546’da Pers Kumandanı Harpagos tarafından kuşatılmıştır. M.Ö. 334’te Büyük İskender şehri almıştır. M.Ö. 2. yüzyılda Likya Birliği’nin başkenti olmuştur. Harpy Mezar Anıtı, Nereid Anıtı, Aslanlı Mezar ve Payava Lahdi başlıca kalıntılar arasındadır. 1838’de Charles Fellows tarafından keşfedilmiştir. 1988 yılında Letoon ile birlikte UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır.