Antalya Barosu Çocuk Hakları Merkezi’nden ortak çağrı: “Çocuklar suçun türüne göre yetişkin sayılabilir mi?”

Fotoğraf: Şehlem Kaçar / csgorselarsiv.org ş

Antalya Barosu Çocuk Hakları Merkezi, çocuklara ilişkin teklifin adalet komisyonunda yer almasına ilişkin, “Ancak bir çocuk daha hafif suçta “çocuk”, ağır bir suçta yetişkin sayılamaz” ifadeleriyle, “Çocuklardan vazgeçmeyin teklifi geri çekin” çağrısında bulundu.

Antalya Barosu Çocuk Hakları Merkezi, çocuklara ilişkin adalet komisyonunda olan  suçun türüne göre bazı çocukların yetişkin gibi cezalandırılmasının önünü açan yeni yasa teklifine yönelik “Ancak bir çocuk daha hafif suçta “çocuk”, ağır bir suçta yetişkin sayılamaz” ifadeleriyle, “Çocuklardan vazgeçmeyin teklifi geri çekin” çağrısında bulundu.

“AĞIR SUÇ KARŞILIKSIZ KALMAMALI”

Merkezin yayımladığı ortak açıklamada, mağdurun haklarının korunması, çocuğun yaptığı davranışla yüzleşmesi uygun biçimde sorumluluk almasının sağlanması gerektiği belirtildi. Açıklamanın devamında da “Ancak bir çocuk daha hafif suçta “çocuk”, ağır bir suçta yetişkin sayılamaz” denilerek suçun ağır olmasının çocuğun yaşını ve gelişimini değiştirmeyeceği belirtildi.

Açıklamada, çocukluğun, suçun türüne göre kaldırılabilecek bir ceza indirimi olmadığı ifadesine yer verildi.

“BİLİMSEL VERİLER NE SÖYLÜYOR?”

Açıklamanın devamında, bilimsel verilerin çocukların, ani davranışlarını kontrol etme, arkadaş ve grup baskısına direnme, riskleri doğru değerlendirme, davranışların uzun vadeli sonuçlarını öngörme becerilerinin ergenlik boyunca gelişmeye devem ettiğini söylediği açıklanarak şu ifadeler kullanıldı.

“Bir çocuğun oy kullanmasına veya otomobil ehliyeti almasına kanun bu nedenle izin vermez. Bu gelişim farkı, çocuk ağır suç işlediğinde ortadan kalkmaz”

Çocuğa yetişkin haklarının tanınmayarak yalnızca ceza verirken yetişkin sorumluluğunun yüklenemeyeceği ifade edildi.

Çocukların bugün cezasız kalmadığı, ağır suç işleyen çocukların mevcut hukukta da ciddi ve uzun süreli hapis cezaları alabildiği belirtildi. Hakim’in, suçun ağırlığını ceza belirlerken zaten dikkate aldığı ifadesi kullanıldı.

“BU TEKLİF BİR BOŞLUĞU KAPATMIYOR”

Teklifin, çocuğa ceza verilmesini değil, bazı çocukların yetişkin gibi cezalandırılmasını mümkün hale getirdiği belirtilerek teklifin bir boşluğu kapatmadığı açıklandı.

“ÇOCUKLUĞU SUÇUN TÜRÜNE GÖRE DEĞİŞTİRİRSEK NE OLUR?”

Çocukluğu suçun türüne göre değiştirmenin, çocuk adalet sisteminin yetişkin ceza sistemine yaklaşacağı belirtildi. Bu kapsamda, çocuklara özgü güvencelerin suça göre uygulanıp kaldırılabilir hale geleceği, çocuğun yaşı ve gelişiminin ikinci plana itileceği, koruma ve yeniden suç işlemeyi önleme amacının zayıflatacağı açıklandı.

“ÇOCUĞU BİR ALANDA KORUYUP BAŞKA BİR ALANDA YETİŞKİN İLAN EDEMEYİZ”

Devletin, çocuğu işçilikten ve evlilik yoluyla istismardan korurken çocuğun yetişkin olmadığını kabul ettiğini, aynı çocuğun yaşını ve gelişimini yalnızca ceza verirken yok sayamayacağı belirtildi. Çocuğu bir alanda koruyup başka bir alanda yetişkin ilan edemeyiz ifadeleri kullanılarak “Çocukluk parçalanamaz” denildi.

“NE YAPILMALI?”

Ortak çağrı açıklamasının sonunda, çocuğa özgü yargılama ve ceza kurallarının korunması, suçun ağırlığı mevcut hukuk içinde değerlendirilmesi gerektiği belirtildi. Çocuğun yaşı, gelişimi ve yeniden suç işlememesi esas alınmalı denildi.

Açıklamada şu ifadelerle sonlandırıldı:

“Hakim cezayı belirleyebilir ama çocuğun çocukluk statüsünü suçun türüne göre değiştiremez. Ağır suç karşılıksız kalmasın. Çocuk da yetişkin sayılmasın. Çocuklardan vazgeçmeyin teklifi geri çekin”