Antalya Döşemealtı ilçesinin konumu, adının kökeni, tarihçesi, gezilecek yerleri ve ulaşım bilgilerine ilişkin detaylar bu haberde.
Antalya il merkezinin kuzeyinde yer alan Döşemealtı, Toros Dağları‘nın güney eteklerinde, Antalya Ovası’nın kuzey bölümünde konumlanıyor. 22 Mart 2008 tarihinde 5747 sayılı kanun ile ilçe statüsü elde eden Döşemealtı, el halısı, tarihi hanları ve Paleolitik Çağ’a uzanan yerleşim geçmişiyle biliniyor. 2024 yılı ADNKS verilerine göre ilçenin nüfusu 90 bin 572 kişidir. Yüzölçümü 673,1 kilometrekare olan ilçe, coğrafi olarak düz alanlar ve ormanlık bölgelerden oluşuyor. Peki, Döşemealtı nerede, adı nereden geliyor ve gezilecek yerleri neler?
Döşemealtı Nerede?
Döşemealtı, Antalya il merkezinin kuzeyinde yer alan bir ilçedir. Şehir merkezine yaklaşık 20 kilometre uzaklıkta bulunan ilçe, kuzeyde Burdur, doğuda Kepez, batıda Korkuteli ve güneyde Konyaaltı ilçeleriyle komşudur. Antalya-Burdur karayolu üzerinde yer alan ilçenin merkezi denizden ortalama 300 metre yükseklikte bulunuyor.
Döşemealtı Adı Nereden Geliyor?
Döşemealtı adı, antik çağda sahildeki Pamfilya kentleri ile iç kesimlerdeki Pisidya kentlerini birbirine bağlayan yollardan biri olan, ilçe merkezine 9 kilometre uzaklıktaki Derbent Boğazı’ndaki döşeme taş yolundan gelmektedir. Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerinde de kullanılan bu yol, yakın zamana kadar Yörükler tarafından göç yolu olarak da kullanılmıştır. Döşeme taşlardan oluşan ve 4 metre genişliğindeki yol, bu bölgenin Döşemealtı olarak isimlendirilmesine neden olmuştur.
Döşemealtı’nın Tarihçesi
Döşemealtı bölgesinin tarihi Paleolitik Çağ’a (M.Ö. 600 bin – 100 bin) kadar uzanıyor. Yağca Köyü yakınlarında bulunan Karain ve Öküzini mağaraları, bölgede yaşayan ilk insan topluluklarının yaşam düzeyleri hakkında bilgi veriyor. İlçedeki Gökhöyük ve Bademağacı Höyüklerinde yapılan arkeolojik kazılarda Neolitik Çağ ve Maden Çağlarına ait (M.Ö. 3000 – 1200) bulgulara rastlanmıştır.
Tunç Çağının sonlarından itibaren bölgede yaşayan ilk uygarlık Solymler olup Anadolu’nun ilk yerli halkları arasında yer alırlar. M.Ö. 334 yılında Makedonya Kralı Büyük İskender, Termessos Kenti’ni kuşatmış ancak fethledememiştir.
1934 yılında Korkuteli-Kızılcadağ bölgesinden gelen ailelerin yerleştirildikleri Kırkgöz-Yeniköy adı verilen köye Kıbrıs’tan gelen aileler ve göçebe olarak yaşayan Yörükler de katılarak bugünkü Döşemealtı ilçesinin ilk halk tabanı oluşmaya başlamıştır.
Karain Mağarası
Karain Mağarası, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer almaktadır. Türkiye’nin içinde insan yaşamış en büyük mağarasıdır. Paleolitik Çağ’dan itibaren kesintisiz yerleşim gören mağara, Antalya’nın en eski insan izlerini barındırıyor. Mağarada bulunan aletler, kemikler ve fosiller Antalya Müzesi’nde sergileniyor. Mağara girişinde küçük bir müze de yer alıyor.
Termessos Antik Kenti
Termessos Milli Parkı’na yakınlığı, doğa yürüyüşleri ve kampçılık gibi faaliyetlere imkan tanıyor. Güllük Dağı Milli Parkı içerisinde yer alan Termessos, Büyük İskender’in bile fethedemediği kent olarak biliniyor. Bin 50 metre yükseklikte konumlanan antik kentin tiyatrosu, agora, gymnasium ve nekropol alanları ziyarete açık durumda.
Tarihi Hanlar
II. Gıyaseddin Keyhüsrev bin Keykubat tarafından 13. yüzyılda yaptırılan Tarihi Kırkgöz Han ve I. İzzeddin Keykavus bin Keyhüsrev tarafından yaptırılan Evdir Han ilçedeki Selçuklu dönemi yapıları arasında yer alıyor. Her iki han da Antalya-Burdur güzergahı üzerindeki ticaret yollarında konaklama amacıyla inşa edilmiştir.
Kocain Mağarası
Antalya ve yöresinin tarihi yapısını yansıtan önemli mağaralardan biri olan Kocain Mağarası da ilçede yer alıyor. Mağara, büyük iç hacmi ve tarihi kalıntılarıyla araştırmacıların ilgisini çekiyor.
Döşemealtı Halısı
Bölgeye has tezgahlarda ve elde dokunan Döşemealtı Halısı, ilçenin coğrafi işaretli ürünü olarak tescil edilmiştir. Yörük kültürünün izlerini taşıyan halılar, doğal boyalarla elde dokunan geleneksel desenleriyle tanınıyor.
İklim Özellikleri
İlçede Akdeniz iklimi ile karasal iklim arasında geçiş özellikleri görülür. Yazlar sıcak ve kurak, kışlar ise serin ve yağışlıdır. Hava sıcaklığı Antalya merkezine göre ortalama 3-5 derece daha düşük seyrediyor. İlçenin bitki örtüsü genellikle çam ormanları, maki ve fundalıklardan oluşuyor.
Ekonomik Yapı
Tarımsal üretimde zeytin, nar, buğday ve arpa başlıca ürünler arasındadır. İlçede küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık yaygındır. Organize sanayi bölgeleri ve atölye tipi üretim alanları ekonomik hareketliliği desteklemektedir. Mermer ocakları ve taş işleme tesisleri ilçenin sanayi sektörünü güçlendirmektedir. Son yıllarda konut sektörünün gelişmesiyle emlak ve yapı malzemeleri ticareti de ön plana çıkmıştır.
Yerleşim Yapısı
İlçe merkezi dışında Yeniköy, Çığlık, Bademağacı gibi mahallelerde de yerleşim yoğundur. Son yıllarda villa, müstakil ev ve bahçeli konut projeleri ile ilçe Antalya’nın yeni yerleşim alanlarından biri haline gelmiştir. Muratpaşa, Kepez ve Konyaaltı’nın arsa ve nüfus açısından doyum noktasına ulaşması nedeniyle Döşemealtı, geniş arazisi ve düzgün yapılaşmasıyla yeni bir yerleşim alanı olarak değerlendirilmektedir.
Ulaşım Bilgileri
Döşemealtı, Antalya’ya yaklaşık 20 kilometre mesafede olup Antalya-Burdur karayolu üzerinde yer alıyor. Antalya şehir merkezinden toplu taşıma ve özel araçlarla ulaşım sağlanabiliyor. Antalya Havalimanı’na yaklaşık 30-35 kilometre mesafede bulunuyor.
Döşemealtı Hakkında Kısa Bilgiler
Döşemealtı, Antalya il merkezinin kuzeyinde yer alan bir ilçedir. 22 Mart 2008’de 5747 sayılı kanunla ilçe statüsü kazanmıştır. 2024 ADNKS verilerine göre nüfusu 90 bin 572 kişidir. Yüzölçümü 673,1 kilometrekaredir. İlçe merkezi denizden ortalama 300 metre yüksekliktedir. Adını antik dönemden kalma döşeme taş yolundan almıştır. Karain Mağarası UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’nde yer almaktadır. Termessos Antik Kenti, Kırkgöz Han, Evdir Han ve Kocain Mağarası ilçedeki tarihi yapılar arasındadır. Döşemealtı Halısı coğrafi işaretli bir üründür. Bölgenin tarihi Paleolitik Çağ’a kadar uzanmaktadır. Kuzeyde Burdur, doğuda Kepez, batıda Korkuteli ve güneyde Konyaaltı ile komşudur. Antalya merkezine 20 kilometre mesafededir.
