Antalya’da apartman çatısına güneş paneli kurmak için gereken karar, izin ve başvuru işlemleri bu haberde yer alıyor.
Antalya’da apartman çatısına güneş enerjisi sistemi kurulabiliyor. Ancak çatının ortak alan olması nedeniyle tek bir daire sahibinin doğrudan panel yerleştirmesi ile apartmanın ortak elektrik tüketimini karşılayacak sistem kurulması aynı hukuki ve teknik koşullara tabi değil.
Kurulumdan önce kat malikleri kararı alınması, yönetim planının incelenmesi, çatının teknik uygunluğunun belirlenmesi ve Akdeniz Elektrik Dağıtım AŞ’ye lisanssız üretim başvurusu yapılması gerekiyor. Panellerin onaylı proje hazırlanmadan ve dağıtım şirketinden bağlantı görüşü alınmadan kurulması, sistemin şebekeye bağlanamamasına neden olabilir.
APARTMAN ÇATISI ORTAK ALAN MI?
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 4’üncü maddesinde çatılar, bacalar ve genel dam terasları ortak yerler arasında sayılıyor. Bu nedenle binanın en üst katında oturan kişi, çatıya daha yakın olduğu gerekçesiyle çatının tek başına kullanım hakkına sahip olmuyor.
Tapuda veya onaylı yönetim planında farklı bir düzenleme bulunmadığı sürece çatı, bütün kat maliklerinin ortak mülkiyetinde kalıyor. Çatıya yerleştirilecek panel, inverter bağlantısı, kablo kanalı ve taşıyıcı konstrüksiyon da ortak alanda yapılacak uygulama olarak değerlendiriliyor.
APARTMAN ÇATISINA GÜNEŞ PANELİ KURULABİLİR Mİ?
Apartman çatısına güneş paneli kurulmasının önünde genel bir yasak bulunmuyor. Kurulacak sistemin binaya zarar vermemesi, çatı kullanımını engellememesi, teknik ve elektriksel güvenlik koşullarını karşılaması gerekiyor.
Uygulamada iki farklı model öne çıkıyor:
Apartmanın ortak elektrik tüketimini karşılayacak ortak sistem
Yalnızca bir veya birkaç dairenin tüketimiyle ilişkilendirilecek sistem
Karar yeter sayısı, giderlerin paylaşılması, kullanılacak çatı alanı ve resmi başvurunun kimin adına yapılacağı seçilen modele göre değişiyor.
ORTAK SİSTEM İÇİN HANGİ KARAR GEREKİYOR?
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42’nci maddesine göre ortak yerlerden elde edilen faydayı artırmaya yönelik yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla vereceği karar üzerine yapılabiliyor.
Apartmanın asansör, hidrofor, merdiven aydınlatması, otopark ve diğer ortak alan tüketimlerini karşılamaya yönelik çatı güneş enerjisi sistemi bu kapsamda değerlendirilebilir. Bununla birlikte projenin yapının mimari durumunu veya maliklerin kullanım haklarını etkilemesi halinde yönetim planı ile diğer mevzuat hükümlerinin de incelenmesi gerekiyor.
Sayı ve arsa payı çoğunluğu, iki koşulun birlikte sağlanmasını ifade ediyor. Yalnızca toplantıya katılan kişilerin yarısından fazlasının olumlu oy vermesi her durumda yeterli olmayabilir. Olumlu oy kullanan maliklerin hem sayı hem de arsa payı bakımından çoğunluğu oluşturması gerekiyor.
GİDERLER BÜTÜN DAİRELERE EŞİT Mİ DAĞITILIR?
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42’nci maddesinde faydalı yeniliklerin giderlerinin, bu yeniliklerden yararlananlar tarafından faydalanma oranına göre ödeneceği belirtiliyor. Bu nedenle güneş enerjisi yatırımının finansmanı, apartman kararında açık biçimde düzenlenmeli.
Kararda şu konuların bulunması ileride yaşanabilecek uyuşmazlıkları azaltabilir:
Sistemin kim tarafından kurulacağı
Toplam yatırım bütçesi
Dairelerden alınacak ödeme miktarı
Ödemelerin arsa payına mı, faydalanma oranına mı göre yapılacağı
Bakım ve onarım giderleri
İnverter değişimi gibi ileride oluşabilecek masraflar
Üretilen elektriğin hangi abonelikte kullanılacağı
İhtiyaç fazlası üretim gelirinin nasıl değerlendirileceği
Yöneticiye verilecek başvuru ve sözleşme yetkisi
Sistemin sigortalanıp sigortalanmayacağı
Kat malikleri kurulunun kararı toplantı tutanağına yazılmalı, karar defterine işlenmeli ve imzalanmalı.
TEK BİR DAİRE SAHİBİ PANEL KURABİLİR Mİ?
Tek bir daire sahibinin çatının belirli bölümüne yalnızca kendi kullanımı için panel yerleştirmesi daha fazla hukuki belirsizlik içeriyor.
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 19’uncu maddesine göre bir kat maliki, bütün kat maliklerinin beşte dördünün yazılı rızası olmadıkça ortak yerlerde inşaat, onarım, tesis ve değişiklik yaptıramıyor. Bu nedenle tek bir malik tarafından elektrik üreten kapsamlı bir çatı sistemi kurulmadan önce yazılı onay alınması en güvenli yöntem olarak öne çıkıyor.
Yargıtay’ın güneş enerjisi sistemleriyle ilgili bazı kararlarında ise diğer maliklerin onayı bulunmadan kurulum yapılabilmesi için belirli koşullar sıralanıyor. Buna göre sistemin ilgili bağımsız bölümün arsa payına düşen alandan fazlasını kaplamaması, bütün maliklerin benzer sistem kurmasına yetecek alan bırakılması, binaya zarar vermemesi ve tekniğine uygun kurulması gerekiyor.
Ancak bu kararların önemli bir bölümü sıcak su üreten güneş enerjisi sistemlerine ilişkin uyuşmazlıklardan kaynaklanıyor. Elektrik üreten fotovoltaik sistemler daha geniş alan, kablolama, inverter, elektrik panosu ve şebeke bağlantısı gerektirebildiği için aynı yaklaşımın her projeye doğrudan uygulanacağı varsayılmamalı.
EN GÜVENLİ YÖNTEM ORTAK KARAR ALMAK
Bir kat malikinin Yargıtay kararlarında belirtilen koşulları karşıladığını düşünerek tek başına kuruluma başlaması, diğer maliklerin müdahalenin önlenmesi veya sistemin kaldırılması talebiyle dava açmasını engellemiyor.
Çatı alanının yetersiz olması, su yalıtımının zarar görmesi, panellerin bakım yollarını kapatması, sistemin arsa payını aşması veya başka maliklerin kullanımını engellemesi halinde kaldırma kararı verilebilir.
Bu nedenle tek bir daireye hizmet edecek sistemde dahi çatı yerleşim projesinin hazırlanması, kat malikleri kurulunda görüşülmesi ve mümkünse yazılı onayların alınması gerekiyor. Anlaşmazlık bulunan apartmanlarda uygulamaya geçmeden önce kat mülkiyeti alanında çalışan bir hukukçudan görüş alınması önem taşıyor.
GÜNEŞ PANELİ HANGİ ELEKTRİK FATURASINI DÜŞÜRÜR?
Apartman çatısına panel yerleştirilmesi, bütün dairelerin elektrik faturalarının kendiliğinden düşeceği anlamına gelmiyor. Üretim tesisi belirli bir tüketim aboneliğiyle ilişkilendiriliyor.
Sistem apartmanın ortak alan aboneliğine bağlanırsa üretilen elektrik öncelikle şu tüketimlerde kullanılabilir:
Asansör
Hidrofor
Merdiven ve çevre aydınlatması
Otopark aydınlatması
Güvenlik kameraları
Site giriş sistemleri
Ortak alan klimaları
Havuz pompaları
Bahçe sulama sistemi
Elektrikli araç ortak şarj noktası
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, elektrik tüketimleri tek bir ortak sayaçla ölçülen bir veya birden fazla kişiye ait tesislerin tüketimlerini birleştirerek lisanssız üretim tesisi kurabileceğini belirtiyor. Ayrıca üretim tesisi kuracak kişinin en az bir elektrik aboneliğine sahip olması gerekiyor.
HER DAİRENİN AYRI SAYACI VARSA NE OLUR?
Dairelerin ayrı elektrik sayaçlarına sahip olduğu apartmanlarda tek bir çatı sisteminin üretimi bütün faturalara basitçe eşit şekilde dağıtılamıyor. Üretim tesisinin hangi tüketim noktası veya noktalarıyla ilişkilendirileceği başvuru ve projelendirme aşamasında belirlenmeli.
Ortak alan sayacıyla ilişkilendirilen bir sistem, öncelikle ortak alan tüketimini azaltır. Ayrı daire aboneliklerinin de projeye dahil edilmek istenmesi halinde tüketim birleştirme, abonelik sahipliği, sayaç yapısı ve mahsuplaşma koşullarının dağıtım şirketiyle değerlendirilmesi gerekiyor.
Bu nedenle kurulum şirketinin “bütün dairelerin faturası aynı anda düşecek” açıklaması tek başına yeterli kabul edilmemeli. Sistem tasarımı ve faturalandırma modeli yazılı olarak sunulmalı.
AKDENİZ EDAŞ’A BAŞVURU YAPILMASI GEREKİYOR
Antalya’da şebekeye bağlı apartman tipi güneş enerjisi sistemlerinin lisanssız üretim başvuruları Akdeniz Elektrik Dağıtım AŞ’ye yapılıyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına göre güneş gibi hidrolik dışındaki kaynaklara dayalı lisanssız üretim başvuruları, üretim tesisinin kurulacağı yerdeki dağıtım şirketine veya dağıtım lisansı sahibi organize sanayi bölgesine sunuluyor.
Akdeniz EDAŞ, lisanssız üretim işlemleri için elektronik başvuru, bağlantı anlaşması, proje ve kabul aşamalarına ilişkin belge listelerini yayımlıyor. Şirketin 2026 yılı tarifesine göre 50 kW ve altındaki lisanssız üretim başvurularında başvuru bedeli sıfır TL olarak uygulanıyor. Ancak proje, mühendislik, malzeme, kurulum ve gerekli diğer resmi işlemler ayrıca maliyet oluşturabiliyor.
BAŞVURU KİMİN ADINA YAPILIR?
Ortak alan tüketimini karşılayacak sistemlerde başvuru genellikle apartman veya site yönetiminin yetkilendirdiği kişi tarafından, ortak alan aboneliğiyle ilişkilendirilerek yürütülüyor.
Kat malikleri kurulu kararında yöneticiye şu işlemler için yetki verilmesi gerekebilir:
Dağıtım şirketine başvuru yapma
Proje firmasıyla sözleşme imzalama
Bağlantı anlaşmasını imzalama
Gerekli belgeleri teslim etme
Kurulum ve kabul işlemlerini takip etme
Görevli tedarik şirketiyle işlem yapma
İhtiyaç fazlası elektrikle ilgili sözleşmeleri tamamlama
Elektrik aboneliğinin apartman yönetimi adına bulunmaması veya eski yönetici üzerinde görünmesi halinde başvuru öncesinde abonelik bilgilerinin güncellenmesi gerekebilir.
KURULUM İÇİN HANGİ BELGELER GEREKEBİLİR?
Talep edilen belgeler sistem gücüne, abonelik türüne ve başvuru modeline göre değişebiliyor. Başvuru dosyasında genel olarak şu belgeler yer alabiliyor:
Kat malikleri kurulu kararı
Yönetici yetki belgesi
Karar defterinin ilgili sayfaları
Ortak alan elektrik aboneliği bilgileri
Tapu ve yapı bilgileri
Başvuru formu
Tek hat şeması
Panel ve inverter bilgileri
Çatı yerleşim planı
Teknik değerlendirme formu
Elektrik projesi
Statik uygunluk raporu
Belediye veya ilgili idare yazıları
Başvuru sahibinin kimlik ve iletişim bilgileri
Yüklenici ve mühendis yetki belgeleri
EPDK, lisanssız üretim başvurularında sunulması gereken bilgi ve belgeler ile 25 kW’a kadar çatı ve cephe uygulamalarına ilişkin usul ve esasları ayrı başlıklar altında yayımlıyor. Başvuru sırasında eski listeler yerine güncel belge setinin kullanılması gerekiyor.
ÇATININ STATİK KONTROLÜ YAPILMALI
Panel, taşıyıcı konstrüksiyon ve diğer ekipmanlar binanın çatısına ek yük getiriyor. Ayrıca rüzgârın panel yüzeylerinde oluşturduğu kaldırma kuvveti, bağlantı elemanlarını ve çatı taşıyıcı sistemini etkileyebiliyor.
Antalya’nın kıyı kesimlerinde kuvvetli rüzgâr, fırtına ve tuzlu hava etkisi; yüksek kesimlerde ise farklı kar ve rüzgâr yükleri dikkate alınmalı. Taşıyıcı konstrüksiyon, yapının bulunduğu bölgeye ve çatı türüne göre projelendirilmeli.
Eski binalarda yalnızca panel montaj firmasının görsel kontrolüyle yetinilmemesi, inşaat mühendisi tarafından taşıma kapasitesinin değerlendirilmesi gerekiyor.
ÇATI YALITIMI ZARAR GÖREBİLİR Mİ?
Yanlış montaj, çatıda su sızıntısı ve nem sorunlarına neden olabilir. Kiremitlerin kırılması, membranın delinmesi veya bağlantı noktalarının hatalı yalıtılması özellikle en üst kattaki dairelerde zarara yol açabilir.
Kurulum sözleşmesinde şu konuların açıkça belirtilmesi gerekiyor:
Su yalıtımından k yalıtımından kimin sorumlu olduğu
Montaj sonrası sızıntı oluşursa onarımı kimin yapacağı
Çatı garantisinin devam edip etmediği
Bakım sırasında çatıya nasıl çıkılacağı
Panellerin sökülmesi gerekirse masrafların kim tarafından karşılanacağı
İşçilik garanti süresi
Üçüncü kişilere verilebilecek zararların sigorta kapsamı
Kat maliki, kusuruyla ana yapıya veya başka bir bağımsız bölüme verdiği zarardan sorumlu tutulabilir.
ÇATININ TAMAMI PANELLERLE KAPLANABİLİR Mİ?
Çatıda boş görünen alanın tamamı panel yerleşimine uygun olmayabilir. Bacalar, su depoları, antenler, yağmur giderleri, asansör makine bölümü ve gölge oluşturan yapılar kullanılabilir alanı azaltıyor.
Panel yerleşiminde ayrıca şu alanların korunması gerekiyor:
Bakım ve müdahale yolları
Çatı kenarlarından güvenli mesafe
Baca çevresi
Yangın güvenliği alanları
Yağmur suyu giderleri
Ortak anten ve tesisat erişimi
İnverter ve elektrik panosu için güvenli bölüm
Çatı alanının bütün maliklerin ayrı ayrı sistem kurmasına yeterli olmadığı durumlarda tek bir daire sahibinin geniş alanı kullanması hukuki uyuşmazlık oluşturabilir. Yargıtay kararlarında da bütün maliklerin benzer sistem kurmasına yetecek alan bulunması, bireysel kurulum bakımından aranan koşullar arasın372283search3
BELEDİYEDEN İZİN ALMAK GEREKİR Mİ?
Çatı uygulamasının yapının ruhsat ve mimari projesine etkisi, taşıyıcı sisteme müdahale edilip edilmediği ve kurulacak konstrüksiyonun niteliği belediye yönünden incelenebilir.
Bu nedenle Muratpaşa, Kepez, Konyaaltı, Döşemealtı, Aksu, Alanya, Manavgat veya yapının bulunduğu diğer ilçe belediyesinden projenin ruhsat durumu hakkında bilgi alınması gerekiyor.
Kaleiçi gibi sit alanlarında, tescilli yapılarda veya koruma alanlarında ayrıca koruma kurulu, KUDEB ve ilgili idarelerin görüşü gerekebilir. Standart bir apartmana uygulanabilen sistem, tarihi veya koruma statüsündeki bir yapıya aynı yöntemle kurulamayabilir.
GÜNEŞ PANELİ İÇİN BATARYA ZORUNLU MU?
Şebekeye bağlı apartman güneş enerjisi sistemlerinde batarya kullanılması zorunlu değil. Bataryasız sistemlerde güneşli saatlerde üretilen elektrik ortak alanlarda tüketiliyor, fazla üretim ise proje ve mahsuplaşma koşulları kapsamında şebekeye aktarılabiliyor.
Batarya kurulması yatırım maliyetini artırıyor. Elektrik kesintisi sırasında asansör, hidrofor veya acil aydınlatmanın çalıştırılması hedefleniyorsa batarya kapasitesi, hibrit inverter ve yedekleme panosu ayrı biçimde projelendirilmeli.
Standart şebeke bağlantılı sistemler elektrik kesildiğinde güvenlik nedeniyle üretimi durdurur. Çatıda panel bulunması, kesinti sırasında apartmanın otomatik olarak elektrik kullanabileceği anlamına gelmiyor.
İHTİYAÇ FAZLASI ELEKTRİK NE OLUR?
Lisanssız üretim tesislerinde üretilen elektrik öncelikle ilişkilendirilen tüketim noktasında kullanılıyor. Aylık mahsuplaşmanın ardından şebekeye verilen ihtiyaç fazlası enerji, mevzuattaki koşullar kapsamında görevli tedarik şirketi tarafından satın alınabiliyor.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, uygun kapsamdaki yenilenebilir enerji tesislerinde ihtiyaç fazlası elektriğin abone grubuna ait tek zamanlı aktif enerji bedeli üzerinden on yıl süreyle satın alınabildiğiurn356480view1
Apartman yönetiminin bu süreçten doğabilecek gelirlerin nasıl kaydedileceğini, ortak giderlerden nasıl düşüleceğini ve mali işlemlerin nasıl yürütüleceğini karar aşamasında belirlemesi gerekiyor.
GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMİ KURULUM AŞAMALARI
Antalya’da apartman çatısına güneş enerjisi sistemi kurmak için genel olarak şu sıra izleniyor:
Apartmanın son 12 aylık ortak alan tüketimi incelenir.
Çatıda teknik keşif ve gölge analizi yapılır.
Statik uygunluk değerlendirilir.
Ön proje ve tahmini bütçe hazırlanır.
Yönetim planı incelenir.
Kat malikleri kurulu toplanır.
Karar alınır ve yönetici yetkilendirilir.
Akdeniz EDAŞ’a lisanssız üretim başvurusu yapılır.
Bağlantı görüşü ve çağrı mektubu alınır.
Elektrik ve çatı yerleşim projeleri hazırlanır.
Gerekli belediye ve diğer idare işlemleri tamamlanır.
Bağlantı anlaşması imzalanır.
Sistem onaylı projeye göre kurulur.
Test, kabul ve sayaç işlemleri yapılır.
Sistem kullanım anlaşması tamamlanır.
Üretim tesisi devreye alınır.
Başvurunun olumlu sonuçlanması beklenmeden panel ve inverter satın alınması, bağlantı kapasitesi bulunmaması halinde yatırımın kullanılamamasına neden olabilir.
TEKLİF ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Apartman yönetiminin en az üç firmadan yerinde keşfe dayalı teklif alması gerekiyor. Tekliflerde yalnızca toplam bedelin değil, kullanılan ekipmanların ve resmi işlemlerin de ayrı ayrı gösterilmesi önem taşıyor.
Teklifte şu bilgiler bulunmalı:
Panel markası, modeli ve sayısı
Toplam DC ve AC kurulu güç
İnverter markası ve garanti süresi
Yıllık tahmini üretim
Çatı yerleşim planı
Statik değerlendirme
Konstrüksiyon türü
Kablo ve koruma ekipmanları
Topraklama sistemi
Proje ve mühendislik giderleri
Akdeniz EDAŞ başvuru işlemleri
Proje onayı ve kabul işlemleri
Belediye işlemleri
İşçilik garantisi
Bakım ve teknik servis koşulları
Sigorta kapsamı
Tahmini kurulum ve devreye alma süresi
“Her şey dahil” şeklindeki genel ifadeler yerine hangi işlemin kimin sorumluluğunda olduğu sözleşmede açıkça yazılmalı.
ANTALYA’DA APARTMAN ÇATISINA GÜNEŞ ENERJİSİ SİSTEMİ KURULABİLİR Mİ?
Antalya’da apartman çatısına güneş enerjisi sistemi kurulabilir. Ortak alan tüketimini karşılayacak bir proje için kat malikleri kurulunun karar alması, yöneticinin yetkilendirilmesi ve sistemin ortak elektrik aboneliğiyle ilişkilendirilmesi en uygulanabilir modellerden biri olarak öne çıkıyor.
Tek bir daire sahibinin yalnızca kendi elektrik tüketimi için ortak çatıya panel kurması ise çatı alanı, arsa payı, diğer maliklerin hakları ve yapılacak müdahalenin niteliği nedeniyle daha fazla hukuki risk taşıyor. Bu tür projelerde yazılı onay alınmadan uygulamaya geçilmemesi gerekiyor.
Kurulumdan önce çatının statik ve mimari açıdan incelenmesi, Akdeniz EDAŞ’tan bağlantı görüşü alınması ve sistemin onaylı projeye göre kurulması gerekiyor. Yalnızca panel fiyatına göre karar verilmesi; resmi başvuru, çatı güvenliği, elektrik altyapısı ve apartman içi karar süreçlerinin gözden kaçırılmasına neden olabilir.
