Antalya’da apartmanların aydınlatma, asansör, hidrofor ve diğer ortak elektrik giderlerini azaltma yolları bu haberde yer alıyor.
Antalya’da apartmanların ortak elektrik faturası; asansör, hidrofor, merdiven ve otopark aydınlatması, güvenlik sistemleri, bahçe sulama pompaları, havuz ekipmanları ve kapalı otopark havalandırması gibi farklı tüketimlerden oluşuyor.
Ortak gideri azaltmak için yalnızca lambaları değiştirmek yeterli olmayabiliyor. Öncelikle elektrik tüketiminin hangi cihazlardan ve hangi saatlerde kaynaklandığının belirlenmesi, ardından bakım, otomasyon ve ekipman yenileme kararlarının ölçümlere göre alınması gerekiyor.
ORTAK ELEKTRİK FATURASINA HANGİ CİHAZLAR YANSIYOR?
Apartman ve sitelerde ortak elektrik sayacına bağlı cihazlar binanın özelliklerine göre değişebiliyor.
Ortak elektrik tüketimini oluşturan başlıca sistemler şöyle:
Merdiven ve koridor aydınlatmaları
Bina girişindeki aydınlatmalar
Asansörler
Hidrofor ve su pompaları
Kapalı otopark aydınlatması
Otopark havalandırma fanları
Bahçe ve çevre aydınlatması
Güvenlik kameraları
İnterkom ve kartlı geçiş sistemleri
Yangın alarmı ve acil durum sistemleri
Havuz pompaları
Bahçe sulama sistemleri
Merkezi ısıtma ve sıcak su pompaları
Ortak alan klimaları
Elektrikli araç şarj noktaları
Kapıcı dairesi veya yönetim ofisindeki cihazlar
Ortak elektrik faturasının yüksek olması tek bir cihazdan kaynaklanabileceği gibi çok sayıda küçük tüketimin günün 24 saati devam etmesinden de kaynaklanabilir.
İLK OLARAK SON 12 AYLIK FATURALAR İNCELENMELİ
Tasarruf çalışmasına son 12 aylık ortak elektrik faturalarının karşılaştırılmasıyla başlanmalı. Yalnızca ödenen TL tutarına değil, faturalarda yer alan kilovatsaat tüketimine bakılmalı.
Elektrik fiyatlarındaki değişiklikler nedeniyle aynı tüketim farklı dönemlerde farklı tutarlara karşılık gelebilir. Bu nedenle tüketimde gerçek bir artış olup olmadığını görmek için aylık kilovatsaat değerlerinin karşılaştırılması gerekiyor. Güncel elektrik tarifeleri EPDK tarafından dönemsel olarak yayımlanıyor.
Faturalarda şu bilgiler kontrol edilmeli:
Aylık tüketim miktarı
Sayaç okuma gün sayısı
Abone grubu
Tek veya çok zamanlı tarife durumu
Önceki ve son endeks
Dağıtım ve enerji bedelleri
Geçmiş dönem borcu veya düzeltme tutarı
Sözleşme ve bağlantı gücü bilgileri
Yaz ve kış aylarında belirgin sıçrama görülüyorsa o dönemde devreye giren havuz, klima, sulama, hidrofor veya ısıtma sistemi gibi ekipmanlar ayrıca incelenmeli.
ANTALYA’DA YAZ AYLARI NEDEN ÖNEMLİ?
Antalya’da yaz aylarındaki yüksek sıcaklıklar yalnızca dairelerin değil, apartmanların ortak tüketimini de artırabiliyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün uzun yıllar verilerine göre kentte ortalama en yüksek sıcaklık Temmuz ayında 34,2, Ağustos ayında 34,1 dereceye ulaşıyor. Aynı aylarda ortalama en düşük sıcaklık 22,9 derece seviyesinde bulunuyor.
Bu dönemde şu sistemlerin çalışma süresi uzayabiliyor:
Havuz pompaları
Bahçe sulama sistemleri
Hidroforlar
Kapalı otopark fanları
Giriş ve yönetim ofisi klimaları
Soğuk su depolarına bağlı pompalar
Dış alan aydınlatmaları
Antalya’da yazlık konutların yeniden kullanılmaya başlanması ve sitelerin doluluk oranının artması da asansör, su ve ortak alan tüketimini yükseltebilir.
HANGİ CİHAZIN NE KADAR TÜKETTİĞİ ÖLÇÜLMELİ
Ortak sayaçtan yalnızca toplam tüketim görülebilir. Faturanın ne kadarının asansörden, hidrofordan veya aydınlatmadan kaynaklandığını anlamak için pano seviyesinde ölçüm yapılması gerekebilir.
Yetkili bir elektrikçi veya elektrik mühendisi tarafından şu çalışmalar gerçekleştirilebilir:
Asansör hattının tüketiminin ölçülmesi
Hidrofor hattının ayrı izlenmesi
Aydınlatma devrelerinin ölçülmesi
Havuz pompası tüketiminin belirlenmesi
Gece ve gündüz yüklerinin karşılaştırılması
Fazlar arasındaki yük dağılımının kontrol edilmesi
Boşta kalan sürekli tüketimlerin tespit edilmesi
Gerekli hatlara alt sayaç takılması
Ölçüm yapılmadan yalnızca tahminle ekipman değiştirilmesi, yatırımın beklenen tasarrufu sağlamamasına neden olabilir.
GECE TÜKETİMİ KONTROL EDİLMELİ
Apartmanda hareketin en az olduğu gece saatlerinde de ortak sayaç yüksek tüketim gösteriyorsa sürekli çalışan cihazlar incelenmeli.
Gece boyunca enerji kullanabilecek sistemler arasında güvenlik kameraları, yangın alarmı, modem, kapı sistemleri, hidrofor, havuz pompası, otopark fanı, acil aydınlatma ve dekoratif dış aydınlatmalar bulunuyor.
Güvenlik ve yangın sistemleri kapatılmamalı. Ancak gereksiz çalışan pompalar, sürekli açık bırakılan normal aydınlatmalar veya arızalı otomasyonlar yetkili kişiler tarafından kontrol edilebilir.
AYDINLATMALAR LED’E DÖNÜŞTÜRÜLEBİLİR
Merdiven, koridor, otopark ve bahçe aydınlatmalarında eski akkor, halojen veya verimsiz floresan ürünler bulunuyorsa LED dönüşümü ortak faturayı azaltabilir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının enerji verimliliği rehberinde yüksek enerji sınıfındaki LED ürünlerin tercih edilmesi, aydınlatmada lümen başına verim değerinin incelenmesi ve ihtiyaçtan yüksek kapasite kullanılmaması öneriliyor. Rehberdeki örnek verilere göre enerji verimli lambalar, geleneksel ampullere kıyasla yüzde 80’e kadar daha az elektrik tüketebiliyor.
LED dönüşümünde yalnızca watt değerine bakılmamalı. Şu özellikler de değerlendirilmelidir:
Ürünün sağladığı ışık miktarı
Renk sıcaklığı
Hareket sensörüyle uyumluluğu
Dış ortam dayanımı
Nem ve toza karşı koruma sınıfı
Garanti süresi
Sürücü ve armatür kalitesi
Acil aydınlatma sistemiyle uyumluluğu
Çok düşük kaliteli ürünlerin sık arızalanması, ilk satın alma maliyeti düşük olsa da uzun vadede bakım giderini artırabilir.
HAREKET SENSÖRLERİNİN AYARI KONTROL EDİLMELİ
Merdivenlerde sensör bulunması tek başına tasarruf sağlandığı anlamına gelmiyor. Sensörün algılama alanı, yanma süresi ve ortam ışığı ayarı doğru yapılmamışsa lambalar gereğinden uzun süre açık kalabilir.
Enerji Bakanlığının rehberinde koridor ve benzeri alanlarda harekete duyarlı aydınlatma kullanılması öneriliyor. Rehberde uygun koşullarda hareket sensörleriyle ilave yüzde 75’e varan tasarruf potansiyeli bulunduğu belirtiliyor. Bu oran binanın kullanım yoğunluğuna ve sistem ayarlarına göre değişebilir.
Sensör sistemlerinde şu sorunlarla karşılaşılabilir:
Lambaların gündüz de yanması
Yanma süresinin gereğinden uzun olması
Bir kattaki hareketin bütün binayı aydınlatması
Sensörün rüzgâr veya hareketli nesnelerden etkilenmesi
Kör noktalarda lambanın geç yanması
Arızalı sensör nedeniyle ışığın sürekli açık kalması
Güvenliği azaltmadan her katın veya bölümün ayrı kontrol edilmesi, bütün binanın aynı anda aydınlatılmasına göre daha verimli olabilir.
GÜN IŞIĞI SENSÖRÜ KULLANILABİLİR
Bina girişi, bahçe, otopark çevresi ve cephe aydınlatmaları sabit saate bağlı sistemlerle çalışıyorsa mevsim değişiklikleri nedeniyle gereğinden erken açılıp geç kapanabilir.
Gün ışığı sensörü veya astronomik zaman saati kullanılarak lambaların gün batımına göre devreye girmesi sağlanabilir. Ancak girişler, merdivenler ve güvenlik açısından gerekli alanlar tamamen karanlık bırakılmamalı.
Dekoratif aydınlatmalar ile güvenlik için zorunlu aydınlatmaların ayrı devrelerde bulunması, gecenin ilerleyen saatlerinde yalnızca dekoratif bölümün kapatılmasına olanak sağlayabilir.
ASANSÖR TÜKETİMİ NASIL AZALTILIR?
Asansörün elektrik tüketimi; bina yüksekliği, daire sayısı, günlük kullanım, motor teknolojisi, taşıma kapasitesi ve bekleme durumundaki sistemlere göre değişiyor.
Asansör yalnızca hareket ederken elektrik tüketmiyor. Kabin aydınlatması, havalandırma fanı, kontrol kartları, göstergeler ve kapı sistemleri bekleme sırasında da enerji kullanabiliyor.
Tasarruf için şu kontroller yapılabilir:
Kabin aydınlatmasının LED’e çevrilmesi
Lambaların bekleme sırasında otomatik kapanması
Kabin fanının gereksiz yere sürekli çalışmaması
Kapı ayarlarının kontrol edilmesi
Ray, motor ve hareketli parçaların bakımının yapılması
Arıza nedeniyle tekrarlanan hareketlerin giderilmesi
Kat göstergelerinin verimli ürünlerle yenilenmesi
Eski motor sisteminin tüketiminin ölçülmesi
Enerji Bakanlığı rehberinde asansörlerin düşük katlarda mümkün olduğunca kullanılmaması öneriliyor. Ancak yaşlılar, engelliler, çocuklu aileler ve sağlık sorunu bulunan kişiler bakımından asansöre erişim sınırlandırılmamalı.
Asansör motorunun veya kontrol sisteminin yenilenmesi yüksek maliyetli bir işlem olduğu için karar öncesinde mevcut tüketim ölçülmeli, güvenlik gereklilikleri incelenmeli ve geri dönüş hesabı hazırlanmalı.
ASANSÖRÜN ÇALIŞMASI KISITLANMAMALI
Tasarruf amacıyla asansörün belirli saatlerde kapatılması, erişilebilirlik ve güvenlik sorunlarına yol açabilir. Apartmanda engelli, yaşlı, hamile veya hareket kısıtlılığı bulunan kişiler olabileceği dikkate alınmalıdır.
Tasarruf çalışması, asansörün kullanımını engellemek yerine bekleme tüketiminin azaltılması, verimli aydınlatma kullanılması ve düzenli bakım yapılmasına odaklanmalıdır.
Asansör üzerindeki teknik değişiklikler yalnızca yetkili bakım firmasıyla ve yürürlükteki güvenlik kurallarına uygun biçimde yapılmalı.
HİDROFOR NEDEN ÇOK ELEKTRİK TÜKETEBİLİR?
Hidrofor, apartmanın su basıncını korumak için çalışan pompa sistemidir. Su kaçağı, yanlış basınç ayarı veya arızalı genleşme tankı nedeniyle pompanın sık sık devreye girmesi elektrik tüketimini artırabilir.
Hidroforda şu kontroller yapılabilir:
Pompanın gece su kullanılmadığı halde çalışıp çalışmadığı
Tesisatta kaçak bulunup bulunmadığı
Klozet rezervuarlarında sürekli akış olup olmadığı
Genleşme tankının basıncı
Basınç şalterinin ayarı
Çekvalflerin durumu
Pompa kapasitesinin bina ihtiyacına uygunluğu
Motor ve rulmanların bakım durumu
Depodan hidrofora giden hattın durumu
Hidroforun birkaç saniyede bir devreye girip çıkması, yalnızca elektrik tüketimini değil pompa ve elektrik ekipmanlarının yıpranmasını da artırabilir.
DEĞİŞKEN HIZLI POMPA KULLANILABİLİR Mİ?
Büyük apartman ve sitelerde sabit hızlı pompalar yerine ihtiyaca göre motor devrini ayarlayan değişken hızlı sistemler değerlendirilebilir.
Ancak mevcut pompaya yalnızca frekans sürücüsü eklemek her zaman yeterli olmayabilir. Motorun, elektrik panosunun, basınç sensörlerinin ve tesisatın birlikte incelenmesi gerekir.
Yatırım kararı alınmadan önce mevcut pompanın günlük çalışma süresi ve tüketimi ölçülmeli. Küçük bir apartmanda düşük çalışma süresine sahip pompanın yenilenmesi uzun geri dönüş süresine sahip olabilirken yüksek tüketimli sitelerde otomasyon daha anlamlı sonuç verebilir.
SU KAÇAKLARI ORTAK ELEKTRİĞİ DE ARTIRABİLİR
Ortak veya daire içindeki bir su kaçağı, yalnızca su faturasını artırmaz. Hidroforun daha sık çalışmasına neden olarak ortak elektrik tüketimini de yükseltebilir.
Gece herkesin su kullanımını durdurduğu bir saatte hidroforun düzenli biçimde devreye girmesi, kaçak veya basınç kaybı ihtimalini gösterebilir.
Kaçağın yeri bulunmadan yalnızca pompanın ayarının değiştirilmesi sorunu çözmeyebilir. Su deposu, bahçe hattı, ortak tuvaletler, yangın hattı ve daire tesisatları gerektiğinde ayrı ayrı kontrol edilmelidir.
HAVUZ POMPALARININ ÇALIŞMA SÜRESİ İNCELENMELİ
Havuzlu sitelerde ortak elektrik giderinin önemli bir bölümü filtrasyon, sirkülasyon ve dezenfeksiyon sistemlerinden kaynaklanabilir.
Pompanın 24 saat çalışması bazı sistemlerde gerekli olmayabilir. Ancak çalışma süresi yalnızca fatura düşürmek amacıyla gelişigüzel azaltılmamalı. Havuzun hacmi, kullanıcı sayısı, su sıcaklığı, filtre kapasitesi ve sağlık koşulları birlikte değerlendirilmelidir.
Yetkili havuz bakım firması tarafından şu kontroller yapılabilir:
Pompa kapasitesinin havuz hacmine uygunluğu
Filtrasyon saatleri
Filtrenin kirlilik durumu
Boru ve vanalardaki basınç kayıpları
Zaman saatinin ayarı
Pompa motorunun verimi
Kaçak ve su kaybı
Aydınlatma saatleri
Isıtma sistemi bulunuyorsa çalışma programı
Kirli filtre ve tıkanmış hatlar, pompanın aynı su dolaşımını sağlamak için daha fazla çalışmasına neden olabilir.
BAHÇE SULAMASI ZAMANLAYICIYLA YÖNETİLEBİLİR
Antalya’da yaz aylarında yağış miktarı belirgin biçimde azalıyor. Meteoroloji Genel Müdürlüğüne göre kentte aylık ortalama yağış Temmuz ayında 4,7, Ağustos ayında 4,3 milimetre seviyesine düşüyor. Bu dönemde bahçe sulama sistemleri daha sık çalıştırılabiliyor.
Sulama pompalarının yanlış saatlerde ve gereğinden uzun çalışması hem su hem elektrik tüketimini artırabilir.
Tasarruf için şu uygulamalar değerlendirilebilir:
Sulamanın serin saatlerde yapılması
Toprak nem sensörü kullanılması
Yağış halinde sistemi durduran sensör takılması
Bölgesel sulama programı oluşturulması
Kırık fıskiye ve boruların onarılması
Bitki türüne göre sulama süresinin belirlenmesi
Pompanın kuru çalışmasının önlenmesi
Sulama süresi yalnızca takvime göre değil, bitki ihtiyacı ve toprak koşullarına göre ayarlanmalı.
OTOPARK HAVALANDIRMASI TAMAMEN KAPATILMAMALI
Kapalı otoparklardaki havalandırma fanları yüksek güçlü olabilir. Ancak bu sistemler hava kalitesi, yangın güvenliği ve egzoz gazlarının uzaklaştırılması açısından önem taşıyor.
Tasarruf amacıyla fanların kontrolsüz biçimde kapatılması güvenlik riski oluşturabilir. Uygun projelerde karbonmonoksit sensörleri ve otomasyon kullanılarak fanların ihtiyaç halinde çalışması sağlanabilir.
Sensör, fan ve yangın senaryolarına ilişkin değişiklikler yetkili mühendisler tarafından yapılmalı. Yangın halinde çalışması gereken fanların enerji tasarrufu amacıyla devre dışı bırakılmaması gerekiyor.
ORTAK ALAN KLİMALARI KONTROL EDİLMELİ
Büyük sitelerde lobi, güvenlik kulübesi, spor salonu, toplantı salonu ve yönetim ofisi gibi ortak alanlarda klima bulunabiliyor.
Antalya’da yazın yüksek sıcaklık nedeniyle bu cihazların uzun süre çalışması ortak faturayı artırabilir. Klima kullanımında uygun kapasite, yüksek enerji verimliliği, filtre temizliği ve kapı-pencere kontrolü önem taşıyor.
Enerji Bakanlığı rehberinde uygun ölçüde ve yüksek verim sınıfında klima kullanılması, hava giriş ve çıkışlarının açık tutulması, dış ünitenin gölgeli bir yerde bulunması ve klimanın çok düşük sıcaklığa ayarlanarak ani soğutma yapılmaması öneriliyor.
Giriş kapısının sürekli açık kaldığı klimalı alanlarda sıcak hava devamlı içeri girebilir. Kapı yayı, otomatik kapı ayarı veya hava perdesi gibi çözümler kullanım koşullarına göre değerlendirilebilir.
MERKEZİ ISITMA VE SICAK SU POMPALARI İNCELENMELİ
Merkezi ısıtmalı veya merkezi sıcak su sistemine sahip apartmanlarda sirkülasyon pompaları yılın uzun bölümünde çalışabilir.
Gereğinden yüksek devir, kötü boru yalıtımı, yanlış zaman programı ve dengelenmemiş tesisat elektrik ile ısı kaybını artırabilir.
Enerji Bakanlığının rehberinde sıcak su ve soğutma hatlarının yalıtılması, vana ve flanşlarda yalıtım uygulanması ve teknik olarak uygun yerlerde verimli sistemlerin kullanılması öneriliyor.
Pompa ve kazan ayarları yalnızca apartman yöneticisi tarafından değiştirilmemeli. Tesisatın hidrolik dengesi ve sıcak su hijyeni korunarak yetkili teknik ekip tarafından düzenleme yapılmalı.
GÜVENLİK SİSTEMLERİ KAPATILARAK TASARRUF YAPILMAMALI
Kamera, yangın alarmı, acil aydınlatma, kapı kontrolü ve haberleşme sistemleri düşük güçle çalışsa da çoğunlukla 24 saat açık kalıyor.
Bu cihazların enerji tüketimi kontrol edilebilir ancak tasarruf amacıyla kapatılmaları güvenlik açığı oluşturabilir. Eski ve verimsiz kayıt cihazları, monitörler, güç kaynakları ve ağ ekipmanları yenilenirken ihtiyaç ve enerji tüketimi birlikte değerlendirilebilir.
Güvenlik odasında sürekli açık tutulan ancak izlenmeyen ekranlar için otomatik ekran kapatma ayarları kullanılabilir. Kayıt sistemi ve kameralar ise kesintisiz çalışmaya devam etmelidir.
ELEKTRİKLİ ARAÇ ŞARJI ORTAK FATURAYA KARIŞMAMALI
Apartman otoparkındaki elektrikli araç şarj cihazının doğrudan ortak sayaca bağlanması halinde tüketim bütün kat maliklerinin ortak faturasına yansıyabilir.
Şarj altyapısında şu yöntemlerden biri kullanılabilir:
Kullanıcının bağımsız bölüm sayacından hat çekilmesi
Şarj cihazına ayrı sayaç takılması
Kullanıcı bazlı ölçüm yapan şarj yönetim sistemi kurulması
Ayrı abonelik oluşturulması
RFID veya mobil uygulamayla tüketimin kişiye atanması
Elektrik tesisatının gücü, kablo kesiti, kaçak akım koruması, yangın güvenliği ve yük yönetimi yetkili elektrik mühendisi tarafından incelenmeli.
Birden fazla aracın aynı anda şarj edilmesi planlanıyorsa dinamik yük yönetimi, binanın bağlantı gücünün aşılmasını önleyebilir.
ABONELİK VE TARİFE BİLGİLERİ KONTROL EDİLMELİ
Ortak elektrik faturasındaki abone grubu, sayaç tipi ve sözleşme bilgileri kontrol edilmeli. Yanlış veya eski bilgiler bulunuyorsa görevli tedarik şirketi ve dağıtım şirketiyle görüşülmeli.
EPDK, tüketicilerin dönemsel elektrik tarifelerine ve fatura hesaplama hizmetine ulaşabileceği resmi tablolar yayımlıyor. Apartman yönetiminin teklif veya tarife değişikliği değerlendirmesinde güncel resmi verileri esas alması gerekiyor.
Büyük sitelerde bağlantı gücü, reaktif enerji ve kompanzasyon sistemi gibi teknik konular da elektrik mühendisi tarafından incelenebilir. Bu başlıklar her apartmanda aynı biçimde uygulanmadığı için faturada ilgili kalem görülmeden cihaz satın alınmamalı.
SAYAÇ VE ELEKTRİK PANOSU KONTROL EDİLMELİ
Eski elektrik panoları, gevşek bağlantılar, aşırı ısınan kablolar ve fazlar arasındaki dengesiz yük güvenlik sorunu oluşturabileceği gibi enerji kayıplarına da yol açabilir.
Yetkili elektrikçi tarafından şu kontroller yapılabilir:
Sayaç ile ana pano arasındaki bağlantılar
Sigorta ve şalterlerin durumu
Kablo kesitlerinin uygunluğu
Topraklama sistemi
Kaçak akım koruma düzeni
Fazlar arasındaki yük dağılımı
Pano içindeki aşırı ısınma
Kullanılmayan ancak enerjili bırakılan hatlar
Pano üzerinde yapılacak işlemler yönetici veya apartman görevlisi tarafından gerçekleştirilmemeli.
ÇATIYA GÜNEŞ PANELİ KURULABİLİR
Apartmanın ortak elektrik tüketimi yüksekse çatı güneş enerjisi sistemi değerlendirilebilir. Üretilen elektrik ortak alan sayacıyla ilişkilendirilerek asansör, hidrofor, aydınlatma ve diğer ortak sistemlerin gündüz tüketiminde kullanılabilir.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, elektrik tüketimi tek bir ortak sayaçla ölçülen tesislerin tüketimlerini birleştirerek lisanssız üretim tesisi kurabileceğini belirtiyor. Lisanssız üretim modelinin temel amacı, tüketicinin ihtiyacını tüketim noktasına yakın kendi üretim tesisinden karşılaması olarak açıklanıyor.
Antalya’daki şebeke bağlantılı başvurular Akdeniz EDAŞ üzerinden yürütülüyor. AEDAŞ’ın yayımladığı süreç belgelerinde başvuru, bağlantı görüşü, proje onayı, bağlantı anlaşması, kurulum ve kabul aşamaları yer alıyor. Başvuru sırasında yürürlükte bulunan güncel belge ve sürelerin kontrol edilmesi gerekiyor.
GÜNEŞ PANELİ FATURAYI TAMAMEN SIFIRLAR MI?
Çatı güneş enerjisi sistemi ortak faturayı azaltabilir ancak faturanın her ay tamamen ortadan kalkacağı garanti edilemez.
Tasarruf miktarını şu etkenler belirliyor:
Çatının kullanılabilir alanı
Gölge durumu
Panel yönü ve eğimi
Apartmanın gündüz tüketimi
Asansör ve hidroforun çalışma saatleri
Sistem gücü
İnverter ve panel kayıpları
Aylık mahsuplaşma koşulları
Bakım ve temizlik durumu
Güneş panelleri gündüz üretim yaptığı için havuz, hidrofor, ortak klima ve diğer gündüz tüketimleriyle daha kolay eşleşebilir. Gece kullanılan elektrik ise batarya bulunmadığında şebekeden karşılanmaya devam eder.
YATIRIM İÇİN KAT MALİKLERİ KARARI GEREKEBİLİR
LED dönüşümü, sensör kurulumu, pompa değişimi veya çatı güneş enerjisi sistemi gibi yatırımlar apartmanın ortak tesislerini ilgilendiriyor.
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42’nci maddesine göre ortak yerlerden elde edilen faydayı artırmaya yönelik yenilik ve ilaveler, kat maliklerinin sayı ve arsa payı çoğunluğuyla vereceği kararla yapılabiliyor. Giderlerin ise yenilikten yararlananlar tarafından faydalanma oranına göre ödenmesi öngörülüyor.
Kararda şu bilgiler açıkça yer almalı:
Yapılacak işin kapsamı
Toplam bütçe
Ödeme şekli
Firma ve ürün seçimi
Garanti süresi
Bakım sorumluluğu
Tahmini tasarruf
Yöneticinin sözleşme yetkisi
İşin tamamlanma süresi
Yönetim planında farklı hükümler bulunabileceği için karar alınmadan önce bina yönetim planının da incelenmesi gerekiyor.
TEKLİFLER YALNIZCA FİYATA GÖRE KARŞILAŞTIRILMAMALI
Apartman yönetimi elektrik tasarrufu yatırımı için farklı firmalardan yazılı teklif almalı. Ancak en düşük fiyatın her zaman en ekonomik seçenek olduğu düşünülmemeli.
Tekliflerde şu bilgiler bulunmalı:
Mevcut tüketim ölçümü
Değiştirilecek ekipmanlar
Yeni ürünlerin güç ve verim değerleri
Beklenen yıllık kilovatsaat tasarrufu
Tahmini yıllık TL karşılığı
Ürün ve işçilik garantisi
Bakım ve servis koşulları
Yedek parça bulunabilirliği
Elektrik projesi gerekip gerekmediği
Vergiler ve ek giderler
Tahmini geri dönüş süresi
Tasarruf hesabının hangi elektrik tarifesi ve çalışma süresi kullanılarak yapıldığı açıkça gösterilmeli.
TASARRUF SONRASI TÜKETİM TAKİP EDİLMELİ
LED, sensör, pompa veya otomasyon yatırımı tamamlandıktan sonra fatura takibine devam edilmeli.
Yatırım öncesindeki 12 aylık tüketim ile uygulama sonrasındaki aynı dönem karşılaştırılmalı. Hava koşulları, sitenin doluluk oranı, havuzun açık olduğu süre ve yeni eklenen cihazlar da değerlendirmeye dahil edilmelidir.
Enerji Bakanlığının rehberinde gerçek zamanlı tüketim takibi yapan sensör ve yazılımlar, enerji verimliliğinde kullanılabilecek dijital çözümler arasında gösteriliyor. Aynı rehberde enerji yönetim sistemleri ve erken hata tanıma uygulamalarıyla uygun koşullarda yüzde 30’a kadar tasarruf potansiyeli bulunduğu belirtiliyor.
DÜŞÜK MALİYETLE İLK OLARAK NELER YAPILABİLİR?
Apartmanlarda yüksek yatırım yapmadan önce şu adımlar uygulanabilir:
Son 12 aylık faturalar karşılaştırılabilir.
Gündüz açık kalan lambalar belirlenebilir.
Sensörlerin yanma süresi azaltılabilir.
Arızalı sensörler yenilenebilir.
Eski ampuller LED ile değiştirilebilir.
Hidroforun gece çalışması gözlemlenebilir.
Su kaçakları kontrol edilebilir.
Asansör kabin ışığının bekleme ayarı incelenebilir.
Bahçe aydınlatmasının zaman saati düzenlenebilir.
Havuz pompasının çalışma programı kontrol edilebilir.
Kullanılmayan ortak alan klimaları kapatılabilir.
Elektrikli araç şarjı ortak sayaçtan ayrılabilir.
Sürekli açık bırakılan normal ekran ve cihazlar belirlenebilir.
Güvenlik, yangın, asansör ve havalandırma sistemlerinin çalışması yetkisiz kişilerce değiştirilmemeli.
EN FAZLA TASARRUF HANGİ ALANDA SAĞLANIR?
Her apartmanda en yüksek tüketim kaynağı farklı olabilir. Asansör kullanımının yoğun olduğu yüksek bir binada asansör ve hidrofor öne çıkabilir. Havuzlu bir sitede pompalar, kapalı otoparklı bir yapıda ise aydınlatma ve havalandırma daha fazla tüketim oluşturabilir.
Bu nedenle standart bir tasarruf listesi uygulamak yerine şu sıra izlenmeli:
Tüketim ölçülmeli.
En fazla enerji kullanan sistem belirlenmeli.
Arıza ve bakım eksikleri giderilmeli.
Düşük maliyetli ayarlar yapılmalı.
Yatırım gerektiren seçenekler hesaplanmalı.
Kat malikleri kararı alınmalı.
Uygulama sonrası tüketim yeniden ölçülmeli.
Tasarrufu ölçmeden yapılan yenilemeler, aidatları düşürmek yerine yeni bakım ve yatırım giderleri oluşturabilir.
ANTALYA’DA APARTMANLARDA ORTAK ELEKTRİK GİDERİ NASIL AZALTILIR?
Antalya’da apartmanların ortak elektrik giderini azaltmak için ilk olarak faturanın hangi cihazlardan kaynaklandığı belirlenmeli. Merdiven ve otopark aydınlatmalarında LED ile doğru ayarlanmış hareket sensörleri, düşük maliyetli ilk adımlar arasında bulunuyor.
Hidroforun sık devreye girmesine yol açan su kaçaklarının giderilmesi, asansörün bekleme tüketiminin azaltılması, havuz ve sulama pompalarının ihtiyaca göre programlanması da tüketimi düşürebilir.
Büyük yatırımlarda ise ölçüm yapılmadan karar verilmemeli. Pompa, asansör sistemi veya güneş paneli için yıllık tüketim, tasarruf tahmini, bakım gideri ve geri dönüş süresi birlikte değerlendirilmelidir.
Ortak elektrik giderini azaltmanın temel yolu, güvenlik ve erişilebilirlikten vazgeçmek değil; aynı hizmeti doğru bakım, otomasyon ve verimli ekipmanla daha az enerji kullanarak sağlamaktır.
