Antalya’da görme ve işitme engelli öğrencilere destekler

Antalya’da okul çağındaki görme ve işitme engelli çocuklar, Millî Eğitim Bakanlığı tarafından sunulan özel eğitim hizmetlerinden yararlanabiliyor. Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde (RAM) gerçekleştirilen eğitsel değerlendirmeler sonucunda öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun eğitim ortamları belirleniyor. Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim, Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP), destek eğitim odası, erişilebilir ders materyalleri ve uygun koşullarda ücretsiz ulaşım bu hizmetler arasında bulunuyor. Antalya işitme ve görme engelli öğrenci destekleri kapsamında ailelerin eğitim sürecine katılımı da önem taşıyor.

ANTALYA'DA GÖRME VE İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLER HANGİ DESTEKLERİ ALABİLİYOR?

Antalya'da görme ve işitme yetersizliği bulunan çocukların eğitim hizmetleri, Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında düzenleniyor.

Öğrenciler, ihtiyaçlarına göre akranlarıyla aynı sınıfta kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alabiliyor veya uygun özel eğitim kurumlarına yönlendirilebiliyor.

Eğitim sürecinde BEP hazırlanması, destek eğitim odalarından yararlanılması, ders materyallerinin uyarlanması ve ölçme-değerlendirme uygulamalarında gerekli düzenlemelerin yapılması mümkün.

Ancak bütün öğrencilere aynı desteklerin otomatik olarak verilmesi söz konusu değil. Hizmetlerin kapsamı, öğrencinin bireysel gereksinimleri ve ilgili eğitim kararları doğrultusunda belirleniyor.

RAM DEĞERLENDİRMESİ NASIL YAPILIYOR?

Antalya'da özel eğitim desteğine ihtiyaç duyan çocukların eğitsel değerlendirme ve tanılama işlemleri RAM'larda gerçekleştiriliyor.

Aileler, okul yönetimi veya rehberlik servisi aracılığıyla yönlendirilebildikleri gibi doğrudan RAM'a başvuru sürecini de başlatabiliyor.

Eğitsel değerlendirmede öğrencinin görme veya işitme durumu, öğrenme özellikleri, mevcut eğitim performansı ve ihtiyaç duyduğu destekler dikkate alınıyor.

RAM bünyesinde yapılan değerlendirme sonucunda öğrencinin eğitim ihtiyaçlarına ilişkin rapor hazırlanıyor. Eğitim ortamına yerleştirme işlemleri ise ilgili özel eğitim hizmetleri kurulları tarafından yürütülüyor.

Sağlık kuruluşlarınca düzenlenen tıbbi raporlarla RAM'ın eğitsel değerlendirme raporları farklı amaçlara hizmet ediyor. Tıbbi tanının bulunması, okulda uygulanacak bütün desteklerin kendiliğinden belirlendiği anlamına gelmiyor.

GÖRME ENGELLİ ÖĞRENCİLERE HANGİ EĞİTİM MATERYALLERİ SAĞLANIYOR?

Görme yetersizliği bulunan öğrencilerin derslere erişebilmesi için eğitim materyallerinde bireysel ihtiyaçlara uygun düzenlemeler yapılabiliyor.

Bu düzenlemeler arasında Braille alfabesiyle hazırlanmış materyaller, büyük puntolu metinler, sesli içerikler, kabartma şekiller ve uygun dijital araçlar bulunuyor.

Az gören öğrenciler için yazı boyutunun büyütülmesi, uygun aydınlatmanın sağlanması ve sınıf içindeki oturma düzeninin değiştirilmesi gibi uyarlamalar da değerlendirilebiliyor.

Öğrencinin hangi materyallerden yararlanacağı, görme düzeyine ve öğrenme gereksinimlerine göre belirleniyor.

Millî Eğitim Bakanlığı, 10 Ağustos 2026 tarihinde görme yetersizliği bulunan bireylerin ihtiyaçlarına ilişkin yeni bir bilgilendirme bülteni yayımladı. Bülten, öğretmenlerin ve ailelerin görme yetersizliği konusunda bilgi edinmesini ve öğrencilerin eğitim yaşamına katılımının desteklenmesini amaçlıyor.

İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLER SINIFTA NASIL DESTEKLENİYOR?

İşitme yetersizliği bulunan öğrencilerin eğitiminde iletişim ihtiyaçlarının belirlenmesi ve derslerin bu ihtiyaçlara uygun biçimde yürütülmesi önem taşıyor.

Öğrencinin kullandığı iletişim yöntemine göre görsel materyaller, yazılı yönergeler, uygun oturma düzeni ve öğretmenin yüzünün görülebileceği sınıf içi düzenlemeler kullanılabiliyor.

İşitme cihazı veya koklear implant kullanan öğrenciler için sınıfın akustik koşulları ve konuşmaların anlaşılabilirliği de önem taşıyor.

Bazı öğrenciler Türk İşaret Dili aracılığıyla iletişim kurarken bazıları işitsel-sözel iletişim yöntemlerinden yararlanabiliyor. Dolayısıyla bütün işitme engelli öğrencilere tek bir iletişim yönteminin uygulanması uygun değil.

Okulun sağlayacağı desteklerin öğrencinin ihtiyaçlarına göre BEP kapsamında değerlendirilmesi gerekiyor.

BEP GÖRME VE İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLER İÇİN ZORUNLU MU?

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı, özel eğitim ihtiyacı olduğu belirlenen öğrencilerin eğitim hedeflerini ve kullanılacak öğretim yöntemlerini düzenliyor.

Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrenciler için BEP hazırlanması gerekiyor.

BEP kapsamında öğrencinin akademik ve işlevsel performansı değerlendirilerek hedefler belirleniyor. Gerekli öğretim uyarlamaları ve değerlendirme yöntemleri de programda ele alınıyor.

Programın hazırlanmasında öğretmenler, okul yönetimi, rehberlik servisi ve veli görev alıyor. Öğrencinin özellikleri ve ihtiyaçları doğrultusunda kendisinin de sürece katılması sağlanıyor.

BEP, öğrencinin yalnızca ders notlarını düzenleyen bir belge değil; eğitim hizmetlerinin bireysel ihtiyaçlara göre planlanmasını sağlayan temel araçlardan biri olarak kullanılıyor.

DESTEK EĞİTİM ODASINDAN KİMLER YARARLANABİLİR?

Tam zamanlı kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan görme ve işitme yetersizliği bulunan öğrenciler, ihtiyaç duydukları alanlarda destek eğitim odasından yararlanabiliyor.

Destek eğitim odasında verilecek dersler ve eğitim süresi, okulun BEP geliştirme birimi tarafından belirleniyor.

Millî Eğitim Bakanlığının düzenlemelerine göre destek eğitim odasında verilecek eğitim, öğrencinin haftalık toplam ders saatinin yüzde 40'ını aşmayacak şekilde planlanıyor.

Örneğin haftada 30 ders saati bulunan bir öğrenci için en fazla 12 ders saati destek eğitimi planlanabiliyor. Ancak bu üst sınır, her öğrencinin otomatik olarak 12 saat eğitim alacağı anlamına gelmiyor.

Destek eğitim odasında esas olarak bireysel eğitim veriliyor. Uygun koşullarda, eğitim performansı benzer öğrencilerle küçük grup çalışmaları da yapılabiliyor.

GÖRME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİN SINAVLARI NASIL UYARLANIYOR?

Görme yetersizliği bulunan öğrencilerin sınavlarında soruların sunuluş biçimi ve değerlendirme koşulları bireysel ihtiyaçlarına göre düzenlenebiliyor.

Millî Eğitim Bakanlığının açıklamalarına göre resim, şekil ve grafik içeren sorular kabartma biçiminde hazırlanabiliyor, betimlenebiliyor veya uygun eş değer sorular kullanılabiliyor.

Öğrencinin ihtiyacına göre büyük puntolu soru kitapçığı, okuyucu veya işaretleyici desteği gibi uygulamalar da ilgili sınavın kurallarına bağlı olarak değerlendiriliyor.

Merkezî sınavlarda uygulanacak tedbirler ise ilgili sınav kılavuzu ve RAM değerlendirmeleri doğrultusunda belirleniyor.

Bu nedenle okul içindeki sınavlarda uygulanan düzenlemelerle merkezî sınavlarda sağlanan desteklerin koşulları her zaman aynı olmayabiliyor.

İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERİN SINAVLARINDA HANGİ HAKLAR VAR?

İşitme yetersizliği bulunan öğrencilerin ölçme ve değerlendirme süreçlerinde iletişim ihtiyaçları dikkate alınıyor.

Öğrencinin eğitim programına ve bireysel gereksinimlerine göre sınav yönergelerinin anlaşılır biçimde sunulması ve uygun değerlendirme yöntemlerinin kullanılması mümkün.

İşitme yetersizliği bulunan öğrenciler için yabancı dil dersinden muafiyet de ilgili mevzuatta belirlenen koşullar doğrultusunda değerlendirilebiliyor.

Ancak işitme engelli bütün öğrencilerin yabancı dil dersinden otomatik olarak muaf olduğu veya bütün sınavlarda aynı ek süre hakkını kullandığı söylenemiyor.

Uygulanacak tedbirlerin ilgili mevzuat, öğrencinin eğitim durumu ve sınavın niteliği dikkate alınarak belirlenmesi gerekiyor.

ANTALYA'DA İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLER İÇİN ÖZEL EĞİTİM OKULU VAR MI?

Antalya'da işitme yetersizliği bulunan öğrencilere yönelik eğitim geçmişine sahip kamu kurumları bulunuyor.

Kepez ilçesindeki Kepez Özel Eğitim Meslek Lisesi, Millî Eğitim Bakanlığının resmî kayıtlarında işitme engellilere yönelik özel eğitim meslek lisesi olarak yer alıyor.

Gündoğdu Mahallesi'ndeki okulun geçmişinde Kepez İşitme Engelliler İlkokulu ve Ortaokulu da bulunuyor. Ancak kurumun resmî tarihçesine göre ilkokul 2016-2017, ortaokul ise 2017-2018 döneminde kapatıldı.

Günümüzde aynı yerleşkede Kepez Özel Eğitim Meslek Lisesi eğitim faaliyetlerini sürdürüyor. Bu nedenle eski okul adlarından hareketle burada hâlen ilkokul veya ortaokul düzeyinde işitme engelliler okulu bulunduğu sonucuna varılmamalı.

Okulun resmî internet adresi antalyaisitmeengelliler.meb.k12.tr olarak belirtiliyor.

Öğrencilerin bu okula veya başka bir özel eğitim kurumuna yerleştirilmesi ise yaş, eğitim kademesi ve eğitsel değerlendirme kararları doğrultusunda yürütülüyor.

ANTALYA'DA GÖRME ENGELLİ ÇOCUKLAR HANGİ OKULLARA GİDEBİLİYOR?

Antalya'da görme yetersizliği bulunan öğrenciler, bireysel ihtiyaçları ve eğitsel değerlendirme sonuçlarına göre kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim veren okullarda öğrenim görebiliyor.

Bazı öğrencilerin ise görme yetersizliğine yönelik özel eğitim kurumlarında eğitim alması uygun görülebiliyor.

Ancak Antalya'da 2026-2027 eğitim öğretim yılında faaliyet gösteren, yalnızca görme engelli öğrencilere yönelik bir resmî ilkokul veya ortaokulun güncel adı ve hizmet durumu doğrulanamadı.

Bu nedenle ailelerin mevcut özel eğitim kurumları ve yerleştirme seçeneklerini ilgili RAM ile il veya ilçe millî eğitim müdürlüğünden öğrenmesi gerekiyor.

Görme engelli bir öğrencinin eğitim ihtiyacının karşılanması, mutlaka ayrı bir özel eğitim okuluna devam etmesini gerektirmiyor. Uygun destekler sağlandığında genel eğitim kurumlarında da öğrenim sürdürülebiliyor.

ÖZEL EĞİTİM VE REHABİLİTASYON MERKEZLERİNDEN ÜCRETSİZ DESTEK ALINABİLİR Mİ?

Görme ve işitme yetersizliği bulunan çocuklar, belirlenen koşulları karşılamaları halinde özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde devlet tarafından karşılanan destek eğitim hizmetlerinden yararlanabiliyor.

Millî Eğitim Bakanlığının açıklamalarına göre uygun engelli sağlık kurulu raporu veya Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) bulunan bireyler, RAM'da yapılan eğitsel değerlendirme sonucunda düzenlenen destek eğitim raporuyla bu hizmete yönlendirilebiliyor.

Destek eğitim programı kapsamında ayda azami 8 saat bireysel eğitim ve 4 saat grup eğitimi için devlet desteği sağlanabiliyor.

Ancak bu uygulama, her çocuğun rapor veya değerlendirme olmadan istediği özel merkezde sınırsız ücretsiz eğitim alabileceği anlamına gelmiyor.

Hizmetin kapsamı ve devlet tarafından karşılanacak tutar, ilgili mevzuat ve destek eğitim raporuyla belirleniyor.

GÖRME VE İŞİTME ENGELLİ ÖĞRENCİLERE ÜCRETSİZ SERVİS VAR MI?

Millî Eğitim Bakanlığı, belirli özel eğitim kurumlarına devam eden öğrencilerin okula ulaşımı için ücretsiz taşıma hizmeti sağlıyor.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının açıklamalarına göre görme engelliler okulları, işitme engelliler okulları ve özel eğitim sınıfları gibi belirlenen eğitim ortamlarında öğrenim gören öğrenciler taşımalı eğitim uygulamasından yararlanabiliyor.

Ancak herhangi bir genel eğitim okulunda kaynaştırma öğrencisi olarak öğrenim gören bütün çocuklara otomatik ve koşulsuz ücretsiz servis sağlandığı söylenemiyor.

Öğrencinin ücretsiz taşıma kapsamına girip girmediğinin okul yönetimi ve ilgili millî eğitim müdürlüğü tarafından değerlendirilmesi gerekiyor.

Özellikle ulaşım güçlüğü yaşayan ailelerin taşıma hakkını kayıt veya yerleştirme sürecinde sorgulaması önem taşıyor.

İŞİTME CİHAZI VE KOKLEAR İMPLANT DESTEĞİ NASIL SAĞLANIYOR?

İşitme yetersizliği bulunan çocukların eğitim desteği ile sağlık hizmetleri birbirinden ayrı süreçlerle yürütülüyor.

İşitme cihazları ve koklear implant gibi tıbbi cihazlara ilişkin değerlendirme, ilgili sağlık kuruluşlarınca gerçekleştiriliyor. Sosyal Güvenlik Kurumunun ödeme koşulları ise Sağlık Uygulama Tebliği ve ilgili düzenlemeler doğrultusunda belirleniyor.

Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi, 5 Ekim 2026 tarihli açıklamasında işitme kaybı bulunan çocuklara koklear implant uygulamaları gerçekleştirildiğini duyurdu.

Ancak bir çocuğun koklear implant veya işitme cihazından yararlanıp yararlanamayacağı, yalnızca okul raporuna göre belirlenmiyor. Tıbbi uygunluk, uzman değerlendirmesi ve geri ödeme koşulları ayrı ayrı ele alınıyor.

Bu nedenle ailelerin sağlık cihazlarına ilişkin işlemler için ilgili sağlık kuruluşlarına, eğitim destekleri için ise okul ve RAM birimlerine başvurması gerekiyor.

AİLELER DESTEK EĞİTİM İÇİN NEREYE BAŞVURMALI?

Antalya'da görme veya işitme yetersizliği bulunan çocuğu için eğitim desteği almak isteyen aileler, öncelikle çocuğun devam ettiği okulun yönetimi veya rehberlik servisiyle iletişime geçebiliyor.

Henüz eğitsel değerlendirme yapılmamışsa RAM başvuru süreci başlatılabiliyor.

Başvurularda öğrencinin kimlik bilgileri, varsa sağlık raporları, okul tarafından hazırlanan eğitsel değerlendirme belgeleri ve önceki eğitim raporları istenebiliyor.

Talep edilen belgeler ilk değerlendirme, yeniden değerlendirme ve eğitim kademesi değişikliği gibi durumlara göre farklılaşabiliyor.

Millî Eğitim Bakanlığı tarafından 12 Mayıs 2026 tarihinde kullanıma sunulan Özel Eğitim Süreç Rehberi de ailelere başvuru, eğitsel değerlendirme, eğitim planlaması ve destek hizmetleri konusunda yol gösteriyor.

EĞİTİM DESTEĞİ SAĞLANMAZSA NEREYE BAŞVURULUR?

Antalya'da görme veya işitme yetersizliği bulunan öğrencilerin gerekli eğitim uyarlamalarından yararlanamaması durumunda aileler okul yönetimine başvurabiliyor.

BEP hazırlanmaması, uygun destek eğitim hizmetlerinin planlanmaması veya erişilebilir materyal ihtiyacının karşılanmaması gibi durumlar ilgili ilçe millî eğitim müdürlüğüne iletilebiliyor.

Sorunun çözülememesi halinde Antalya İl Millî Eğitim Müdürlüğüne veya CİMER üzerinden ilgili kamu kurumlarına başvuru yapılabiliyor.

RAM'ın eğitsel değerlendirme kararlarına yönelik itirazlar ise Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nde belirlenen usullere göre değerlendiriliyor.

Başvuru sırasında çocuğun ihtiyaç duyduğu hizmetin ve karşılaşılan sorunun açık biçimde belirtilmesi, idari incelemenin yürütülmesini kolaylaştırabiliyor.

ANTALYA'DA ENGELLİ ÇOCUKLARIN EĞİTİME ERİŞİMİNDE NELER ÖNEMLİ?

Görme ve işitme yetersizliği bulunan çocukların eğitim hakkı, yalnızca okula kayıt yaptırabilmeleriyle sınırlı bulunmuyor.

Ders materyallerinin erişilebilir olması, öğretmenlerin uygun iletişim ve öğretim yöntemlerini kullanması, sınavlarda gerekli uyarlamaların yapılması ve okul ortamının öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılaması gerekiyor.

Görme yetersizliği bulunan öğrenciler için yön bulmayı kolaylaştıran fiziksel düzenlemeler ve erişilebilir ders materyalleri önem taşırken işitme yetersizliği bulunan öğrenciler açısından iletişim desteği ve sınıfın akustik koşulları öne çıkıyor.

Antalya'nın kent merkezi ile kırsal mahalleleri arasındaki ulaşım farklılıkları da özel eğitim hizmetlerine erişimi etkileyebiliyor.

Bu nedenle RAM değerlendirmelerinin, okul temelli destek eğitimlerinin, sağlık hizmetlerinin ve ailelerle yürütülen çalışmaların koordineli biçimde sürdürülmesi önem taşıyor.