Antalya’da kaynaştırma öğrencilerine hangi destekler var?

Antalya’da özel eğitim ihtiyacı olan öğrenciler, kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim kapsamında akranlarıyla aynı okullarda eğitimlerine devam ederken bireysel ihtiyaçlarına uygun destek hizmetlerinden yararlanabiliyor. Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği kapsamında öğrenciler için Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlanıyor, destek eğitim odaları oluşturuluyor ve rehberlik hizmetleri sunuluyor. Antalya kaynaştırma öğrencileri destek eğitimi sürecinde Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM), okul yönetimleri, öğretmenler ve aileler birlikte görev alıyor.

ANTALYA'DA KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİ NASIL UYGULANIYOR?

Antalya'da kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin eğitim gereksinimlerine uygun desteklerle akranlarıyla birlikte öğrenim görmelerini amaçlıyor.

Millî Eğitim Bakanlığının düzenlemelerine göre kaynaştırma ve bütünleştirme uygulamaları tam zamanlı veya yarı zamanlı olarak yürütülebiliyor.

Tam zamanlı kaynaştırma eğitiminde öğrenciler, kayıtlı oldukları okullarda akranlarıyla aynı sınıflarda öğrenim görüyor. Yarı zamanlı uygulamalarda ise öğrenciler, özel eğitim sınıflarında sürdürdükleri eğitimlerinin belirli bölümlerinde diğer öğrencilerle aynı eğitim ortamlarını paylaşabiliyor.

Bu süreçte öğrencilerin yalnızca sınıfa yerleştirilmesi yeterli görülmüyor. Eğitim ortamlarının öğrencinin ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi ve gerekli destek hizmetlerinin sağlanması gerekiyor.

KAYNAŞTIRMA ÖĞRENCİSİ İÇİN RAM RAPORU NASIL ALINIR?

Antalya'da özel eğitim ihtiyacı bulunduğu düşünülen öğrencilerin eğitsel değerlendirme ve tanılama işlemleri, Rehberlik ve Araştırma Merkezlerinde gerçekleştiriliyor.

RAM'a başvuru, okul yönetiminin yönlendirmesiyle veya velinin doğrudan müracaatıyla yapılabiliyor. İlk başvurularda RAMDEVU sistemi üzerinden randevu oluşturuluyor.

Değerlendirme sırasında öğrencinin gelişim özellikleri, mevcut eğitim performansı, öğrenme ihtiyaçları ve varsa sağlık raporları dikkate alınıyor.

RAM bünyesindeki Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu, öğrencinin hangi eğitim hizmetlerinden yararlanmasının uygun olduğuna ilişkin değerlendirme gerçekleştiriyor. Yerleştirme ve resmî eğitim tedbirlerine ilişkin işlemler ise ilgili il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulları tarafından yürütülüyor.

RAM tarafından hazırlanan değerlendirme raporu tıbbi tanı raporundan farklı olarak öğrencinin eğitsel ihtiyaçlarını ve uygun eğitim ortamlarını belirlemeye yönelik bulunuyor.

BİREYSELLEŞTİRİLMİŞ EĞİTİM PROGRAMI NEDİR?

Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP), özel eğitim ihtiyacı olan öğrencinin gelişim özelliklerine ve eğitim performansına göre hazırlanan eğitim planı olarak tanımlanıyor.

Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'ne göre kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrenciler için BEP hazırlanması gerekiyor.

Programda öğrencinin mevcut performansı, ulaşılması hedeflenen kazanımlar, kullanılacak öğretim yöntemleri ve değerlendirme koşulları belirleniyor.

BEP, öğrencinin tüm derslerde aynı seviyede olduğu varsayımına dayanmıyor. Öğrencinin güçlü yönleri ve desteklenmesi gereken becerileri ayrı ayrı değerlendiriliyor.

Bu nedenle aynı sınıfta öğrenim gören iki kaynaştırma öğrencisinin eğitim hedefleri ve destek ihtiyaçları birbirinden farklı olabiliyor.

BEP HAZIRLAMA SÜRECİNE VELİLER KATILABİLİR Mİ?

Millî Eğitim Bakanlığının düzenlemelerine göre BEP geliştirme birimi, okul müdürü veya görevlendireceği müdür yardımcısının başkanlığında oluşturuluyor.

Birimde rehber öğretmen veya psikolojik danışman, sınıf öğretmeni, ilgili ders öğretmenleri, öğrenci ve öğrenci velisi de yer alıyor.

BEP geliştirme birimi, öğrencinin eğitim ihtiyaçlarını değerlendirerek bireysel eğitim hedeflerini belirliyor. Programın uygulanması ve öğrencinin gelişiminin izlenmesi de birimin görevleri arasında bulunuyor.

Veliler, çocuklarının eğitim hedefleri ve destek hizmetleri hakkında bilgi alabiliyor, toplantılara katılarak görüşlerini paylaşabiliyor.

BEP'in yalnızca eğitim yılı başında hazırlanıp değişmeden uygulanması gerekmiyor. Öğrencinin gelişimine ve değişen ihtiyaçlarına göre programda düzenleme yapılabiliyor.

DESTEK EĞİTİM ODASI NEDİR, KİMLER YARARLANABİLİR?

Destek eğitim odası, tam zamanlı kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrencilerin ihtiyaç duydukları alanlarda ek eğitim alabilmeleri için oluşturulan eğitim ortamı olarak tanımlanıyor.

Millî Eğitim Bakanlığının açıklamalarına göre özel öğrenme güçlüğü, dil ve konuşma bozukluğu, işitme veya görme yetersizliği, otizm, bedensel yetersizlik ve farklı özel eğitim ihtiyaçları bulunan öğrenciler bu hizmetten yararlanabiliyor.

Özel yetenekli öğrenciler için de destek eğitim odalarında farklılaştırılmış eğitim uygulamaları gerçekleştirilebiliyor.

Destek eğitim odalarının açılması, il veya ilçe özel eğitim hizmetleri kurulunun teklifi doğrultusunda millî eğitim müdürlüklerince gerçekleştiriliyor.

Öğrencinin bu odada hangi dersleri alacağı ve haftalık eğitim süresi ise BEP geliştirme biriminin kararıyla belirleniyor.

DESTEK EĞİTİM ODASINDA HAFTADA KAÇ SAAT DERS VERİLİYOR?

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nin 25'inci maddesine göre destek eğitim odasında verilecek eğitim, öğrencinin haftalık toplam ders saatinin yüzde 40'ını aşmayacak şekilde planlanıyor.

Örneğin haftada 30 ders saati bulunan bir öğrenci için destek eğitim odasında en fazla 12 ders saati planlanabiliyor.

Ancak bu sınır, bütün kaynaştırma öğrencilerine otomatik olarak 12 saat destek eğitimi verileceği anlamına gelmiyor.

Öğrencinin ihtiyaç duyduğu dersler ve destek eğitim süresi, BEP geliştirme birimi tarafından belirleniyor.

Destek eğitim odasında esas olarak bire bir eğitim uygulanıyor. Gerektiğinde eğitim performansı benzer olan en fazla üç öğrencinin katıldığı grup eğitimi de düzenlenebiliyor.

Eğitimler öğrencinin ihtiyaçlarına göre okulun ders saatleri içinde, dışında veya gerekli durumlarda hafta sonunda planlanabiliyor.

ANTALYA'DA DESTEK EĞİTİM ODASI AÇILMASI ZORUNLU MU?

Millî Eğitim Bakanlığının Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği, tam zamanlı kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun ortam düzenlemelerinin gerçekleştirilmesini ve destek eğitim odası açılmasını öngörüyor.

Bakanlığın resmî açıklamalarında, tam zamanlı kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan özel eğitim ihtiyacı bulunan öğrencilerin destek eğitim odasından yararlanmasının zorunlu olduğu belirtiliyor.

Destek eğitim odasının açılmasına ilişkin işlemler okul yönetimi ile il veya ilçe millî eğitim müdürlüğü tarafından yürütülüyor.

Okulda uygun mekânın hazırlanması, öğretmen görevlendirilmesi ve ders programının oluşturulması da ilgili kurumların sorumluluğunda bulunuyor.

Bu nedenle destek eğitim hizmetleri yalnızca ailelerin bireysel girişimlerine bırakılan isteğe bağlı bir uygulama olarak değerlendirilmiyor.

DESTEK EĞİTİM ODASINDA HANGİ ÖĞRETMENLER GÖREV ALIYOR?

Destek eğitim odalarında öğrencinin eğitim ihtiyaçlarına ve sınıf düzeyine göre özel eğitim öğretmenleri, okul öncesi öğretmenleri, sınıf öğretmenleri ve ilgili branş öğretmenleri görevlendirilebiliyor.

Öğretmen görevlendirmeleri, okul yönetiminin teklifi doğrultusunda il veya ilçe millî eğitim müdürlükleri tarafından yapılıyor.

Millî Eğitim Bakanlığı, Ocak 2023'te gerçekleştirilen düzenlemeyle okul öncesi öğretmenlerinin de kaynaştırma öğrencilerine destek eğitim odalarında eğitim vermeleri karşılığında ek ders ücreti alabilmelerine imkân sağladı.

Özel yetenekli öğrencilere yönelik destek eğitimlerinde ise farklı eğitim kademelerindeki alan öğretmenlerinin görevlendirilmesi mümkün olabiliyor.

KAYNAŞTIRMA ÖĞRENCİLERİNİN SINAV KOŞULLARI FARKLI MI?

Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan öğrencilerin ölçme ve değerlendirme süreçlerinde bireysel eğitim ihtiyaçları dikkate alınıyor.

Millî Eğitim Bakanlığının düzenlemelerine göre öğrencilerin sınavlarında BEP hedefleri ve özel eğitim ihtiyaçları doğrultusunda uyarlamalar yapılabiliyor.

Örneğin görme yetersizliği bulunan öğrenciler için görsel içerikli soruların betimlenmesi, kabartma biçimde hazırlanması veya eş değer sorularla değiştirilmesi mümkün.

Bazı öğrencilerin sınavlarda ek süre, uygun materyal veya farklı değerlendirme yöntemlerine ihtiyaç duyması da ilgili düzenlemeler kapsamında değerlendiriliyor.

Ancak bütün kaynaştırma öğrencilerine aynı sınav uygulamalarının otomatik olarak sağlanması söz konusu değil. Uyarlamalar öğrencinin bireysel ihtiyaçlarına ve ilgili mevzuat hükümlerine göre belirleniyor.

KAYNAŞTIRMA ÖĞRENCİLERİ SINIFTA AYRI TUTULABİLİR Mİ?

Kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitimin temel amacı, özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin akranlarıyla birlikte eğitim almalarını sağlamak.

Bu nedenle öğrencilerin yalnızca özel eğitim ihtiyaçları bulunduğu gerekçesiyle sınıf içindeki ortak eğitim ve sosyal faaliyetlerden dışlanması, bütünleştirme yaklaşımıyla bağdaşmıyor.

Öğrencinin eğitim ihtiyaçları doğrultusunda destek eğitim odasından yararlanması ise sınıftan dışlanma olarak değerlendirilmemeli. Bu hizmet, öğrencinin akranlarıyla sürdürdüğü eğitimi desteklemek amacıyla planlanıyor.

Millî Eğitim Bakanlığı düzenlemelerinde sınıf mevcutları ve kaynaştırma öğrencilerinin şubelere dağılımıyla ilgili sınırlamalar da bulunuyor.

Tam zamanlı kaynaştırma ve bütünleştirme uygulaması yapılan okullarda öğrencilerin sınıflara dengeli biçimde yerleştirilmesi ve her şubede kural olarak iki kaynaştırma öğrencisinin aşılmaması öngörülüyor. Birleştirilmiş sınıf uygulamaları gibi durumlarda ise mevzuattaki istisnalar değerlendiriliyor.

KOLAYLAŞTIRICI KİŞİ UYGULAMASI NEDİR?

Millî Eğitim Bakanlığı, Aralık 2024'te kolaylaştırıcı kişi uygulamasının kapsamını genişletti.

İlk olarak otizmli öğrenciler için uygulanan model, tam zamanlı kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan farklı özel eğitim ihtiyaçlarına sahip öğrencileri de kapsayacak şekilde düzenlendi.

Bakanlığın açıklamasına göre uygulama, ailenin talebi ve BEP geliştirme biriminin kararı doğrultusunda sınıf dışında gerçekleştirilebiliyor.

Kolaylaştırıcı kişi uygulaması, öğrencinin okul ortamındaki ihtiyaçlarına uygun desteğin sağlanmasını amaçlıyor.

Ancak bu uygulama, her kaynaştırma öğrencisine otomatik olarak bire bir yardımcı personel atandığı anlamına gelmiyor. Uygulamanın koşulları ilgili karar ve düzenlemelere göre değerlendiriliyor.

REHBERLİK SERVİSLERİ KAYNAŞTIRMA ÖĞRENCİLERİNE NASIL DESTEK OLUYOR?

Antalya'daki okullarda görev yapan rehber öğretmenler ve psikolojik danışmanlar, kaynaştırma öğrencilerinin eğitim süreçlerinde destekleyici rol üstleniyor.

Rehberlik servisleri, öğrencilerin gelişim özelliklerinin değerlendirilmesi, BEP çalışmalarına katkı sağlanması, öğretmenlerin bilgilendirilmesi ve ailelerle iletişimin sürdürülmesi gibi görevler yürütüyor.

Öğrencilerin akran ilişkileri, okul uyumu ve sosyal katılımları da rehberlik çalışmalarının kapsamına girebiliyor.

Gerekli durumlarda okul yönetimi ve rehberlik servisi, öğrencinin yeniden eğitsel değerlendirmeye alınması için RAM ile iletişime geçebiliyor.

Ancak okul rehberlik servisi tarafından yürütülen çalışmalar, RAM'ın eğitsel tanılama ve değerlendirme yetkisinin yerine geçmiyor.

ANTALYA'DA AİLELER DESTEK EĞİTİM İÇİN NEREYE BAŞVURMALI?

Antalya'da çocuğunun özel eğitim desteğine ihtiyaç duyduğunu düşünen veliler, öncelikle öğrencinin devam ettiği okulun yönetimine veya rehberlik servisine başvurabiliyor.

Eğitsel değerlendirme gerektiren durumlarda ilgili Rehberlik ve Araştırma Merkezine yönlendirme yapılıyor.

Velilerin doğrudan RAM'a başvurarak randevu talep etmesi de mümkün.

Başvurularda öğrencinin kimlik bilgileri, okul tarafından hazırlanan eğitsel değerlendirme isteği formu, varsa sağlık raporları ve önceki değerlendirme belgeleri gibi evraklar istenebiliyor.

Talep edilen belgeler ilk değerlendirme, yeniden inceleme veya eğitim kademesi değişikliği gibi işlemlere göre farklılaşabiliyor.

Millî Eğitim Bakanlığının 12 Mayıs 2026 tarihinde yayımladığı Özel Eğitim Süreç Rehberi de ailelere başvuru, eğitsel değerlendirme, BEP ve destek eğitim süreçleri hakkında bilgi sunuyor.

DESTEK EĞİTİM HİZMETİ VERİLMEZSE VELİLER NE YAPABİLİR?

Antalya'da kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim alan çocuğuna BEP hazırlanmaması, destek eğitim hizmetinin planlanmaması veya gerekli uyarlamaların yapılmaması gibi durumlarla karşılaşan veliler, öncelikle okul yönetimine başvurabiliyor.

Sorunun okul bünyesinde çözülememesi halinde ilgili ilçe millî eğitim müdürlüğüne başvuru yapılabiliyor.

Veliler ayrıca Antalya İl Millî Eğitim Müdürlüğüne veya CİMER aracılığıyla ilgili kamu kurumlarına başvurarak eğitim hizmetlerinin incelenmesini talep edebiliyor.

RAM tarafından yapılan eğitsel değerlendirme ve yerleştirme kararlarına ilişkin itirazlar ise Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği'nde belirlenen usullere göre gerçekleştiriliyor.

Bu nedenle eğitim hizmetinin uygulanmamasına yönelik şikâyetlerle eğitsel değerlendirme veya yerleştirme kararına yönelik itirazların birbirinden ayrılması gerekiyor.

ANTALYA'DA KAYNAŞTIRMA EĞİTİMİNDE ERİŞİLEBİLİRLİK NEDEN ÖNEMLİ?

Antalya'da kaynaştırma ve bütünleştirme yoluyla eğitim hizmetlerinin etkin biçimde yürütülmesi, yalnızca öğrencilerin okullara kayıt yaptırabilmesiyle sınırlı bulunmuyor.

Okulların fiziksel erişilebilirliği, uygun eğitim materyallerinin sağlanması, öğretmenlerin özel eğitim konusunda desteklenmesi ve öğrencilerin sosyal faaliyetlere katılımı, kapsayıcı eğitimin temel koşulları arasında yer alıyor.

Özellikle kırsal mahallelerde yaşayan veya destek hizmetlerine erişimde güçlük çeken öğrenciler açısından RAM değerlendirmeleri ile okul temelli destek eğitimlerinin koordineli yürütülmesi önem taşıyor.

Millî Eğitim Bakanlığının 2022-2026 dönemini kapsayan Kaynaştırma/Bütünleştirme Yoluyla Eğitim Uygulamaları Ulusal Eylem Planı da kapsayıcı eğitim hizmetlerinin geliştirilmesini ve özel eğitim ihtiyacı olan öğrencilerin akranlarıyla birlikte eğitim olanaklarına erişmesini hedefliyor.

Kaynaştırma öğrencilerinin eğitim hakkının korunması, BEP'lerin düzenli uygulanması, destek eğitim odalarının işlevsel biçimde kullanılması ve ailelerin karar süreçlerine katılmasıyla doğrudan ilişkili bulunuyor.