Antalya’da yaz aylarında artan ziyaretçi hareketliliği, trafik, yüksek sıcaklık ve büyüyen paket hacmi kurye teslimat süreleri üzerinde baskı oluşturuyor.
Antalya’da yaz sezonuyla birlikte yemek, market ve e-ticaret siparişlerini taşıyan kuryelerin günlük çalışma koşulları değişiyor. Turizm hareketliliğinin yoğunlaşması, kıyı bölgelerinde insan ve araç trafiğinin artması, yüksek sıcaklıklar ve teslim edilecek paket sayısındaki yükseliş aynı rotada daha fazla zaman geçirilmesine yol açabiliyor.
Ancak Antalya’da kuryelerin yaz ve kış aylarındaki ortalama teslimat sürelerini karşılaştıran, ilçe veya mahalle bazında yayımlanmış güncel bir kamu istatistiği bulunmuyor. Bu nedenle “yazın teslimatlar şu kadar dakika uzuyor” şeklinde kesin bir oran vermek mümkün değil.
Güncel turizm ve posta sektörü verileri ise yaz döneminde teslimat ağları üzerindeki yükü artırabilecek koşulların ölçeğini ortaya koyuyor.
Antalya Türkiye’de en fazla kargo teslim edilen iller arasında
Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu tarafından Eylül iki bin yirmi altıda yayımlanan Türkiye Posta Sektörü Pazar Verileri Raporu’na göre yılın ilk altı ayında Türkiye’de posta kolisi ve kargosu gönderi sayısı geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde beş artarak yedi yüz yirmi sekiz milyon üç yüz on bin seviyesine ulaştı.
BTK verilerinden derlenen bilgilere göre aynı dönemde en fazla posta kolisi ve kargosu teslimatı yapılan iller İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya ve Kocaeli oldu. Antalya böylece Türkiye’de kargo teslimatının en yoğun gerçekleştiği kentlerden biri olarak öne çıktı.
Bu veri doğrudan yaz aylarındaki kurye gecikmesini göstermiyor. Ancak Antalya’daki teslimat ağının yıl genelinde zaten yüksek bir gönderi hacmiyle çalıştığını ortaya koyuyor.
Yaz sezonunda kentin hareketliliği artıyor
Antalya’yı diğer büyük kentlerden ayıran unsurlardan biri, yıl içindeki insan hareketliliğinin mevsime göre önemli ölçüde değişmesi.
DHMİ verilerine göre Antalya Havalimanı yalnızca iki bin yirmi altının ilk sekiz ayında yirmi beş milyon yüz üç bin beş yüz seksen bir yolcuya hizmet verdi. Gazipaşa-Alanya Havalimanı’nda ise aynı dönemde altı yüz on beş bin dokuz yüz yetmiş yolcu trafiği gerçekleşti.
Bu yolcuların tamamı aynı anda Antalya’da bulunmadığı gibi tamamını turist olarak değerlendirmek de doğru değil. Ancak veriler özellikle yaz döneminde kentte oluşan yüksek ulaşım ve ziyaretçi hareketliliğinin büyüklüğünü gösteriyor.
Turizm bölgelerinde otel, tatil sitesi, restoran, plaj ve alışveriş alanlarına yönelik yolculukların artması da kent içindeki teslimat rotalarını etkileyebiliyor.
Trafikte geçirilen birkaç dakika bütün rotayı etkileyebiliyor
Kurye teslimatı klasik bir noktadan diğerine ulaşım işi değil. Bir kurye gün içerisinde peş peşe çok sayıda adrese gidiyor.
Bu nedenle tek bir teslimatta oluşan birkaç dakikalık gecikme, günün geri kalanındaki siparişlerin de planlanan saatten sapmasına neden olabiliyor.
Yaz döneminde sahil yolları, turizm bölgeleri, otel çevreleri ve yoğun alışveriş alanlarında araç ve yaya hareketliliğinin artması; motosikletli veya araçlı kuryenin teslimat noktasına ulaşmasını, park etmesini ve yeniden trafiğe çıkmasını zorlaştırabiliyor.
Özellikle Muratpaşa, Konyaaltı, Aksu, Serik, Manavgat, Alanya, Kemer ve Kaş gibi turizm ve kıyı hareketliliğinin yüksek olduğu bölgelerde bu etki daha görünür hale gelebiliyor. Ancak ilçeler arasında ortalama teslimat süresini karşılaştıran kamuya açık bir veri bulunmadığından kesin bir sıralama yapmak mümkün değil.
Otel ve tatil sitelerine teslimat farklı işliyor
Yaz sezonunda teslimat adreslerinin yapısı da değişiyor.
Kış döneminde siparişlerin önemli bölümü doğrudan konut veya işyeri adreslerine giderken yaz aylarında oteller, apart oteller, tatil siteleri ve kısa süreli konaklama alanları da teslimat sistemine dahil olabiliyor.
Bu tür adreslerde kurye her zaman doğrudan müşterinin bulunduğu odaya veya bağımsız bölüme ulaşamıyor.
Güvenlik kontrolü, otel girişinde bekleme, resepsiyonla iletişim kurulması, müşterinin lobiye gelmesinin beklenmesi veya büyük sitelerde doğru blok ve girişin bulunması teslimat süresini artırabiliyor.
Dolayısıyla navigasyonda birbirine yakın görünen iki teslimat noktasının gerçek teslim süresi oldukça farklı olabiliyor.
Yazlık bölgelerde adres bulmak zorlaşabiliyor
Antalya’nın yaz aylarında yoğunlaşan bölgelerinde ikinci konutlar ve kısa süreli kullanılan evler de kurye açısından farklı bir adres yapısı oluşturuyor.
Site adı, blok numarası, villa numarası veya bina girişinin sipariş sırasında eksik yazılması halinde kurye müşteriyi telefonla aramak zorunda kalabiliyor.
Bazı büyük sitelerde aynı isimde blokların bulunması, araç girişinin farklı noktadan yapılması veya teslimatın yalnızca güvenlik kapısından gerçekleştirilmesi de süreci uzatabiliyor.
Teslimat adresinin açık biçimde yazılması, bina ve blok numarasının belirtilmesi ve konum bilgisinin doğru işaretlenmesi bu tür zaman kayıplarını azaltabiliyor.
Sıcak hava kurye çalışma temposunu da etkiliyor
Antalya yazında kurye teslimat sürelerini etkileyebilecek bir başka başlık yüksek sıcaklık.
Motokuryeler günün önemli bölümünü açık havada geçiriyor. Bunun yanında kask, eldiven, motosiklet ceketi ve diğer koruyucu ekipmanların kullanılması gerekiyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın sıcak havada çalışmaya ilişkin bilgilendirmesinde yüksek sıcaklık, nem, güneş ışınımı, fiziksel efor ve kişisel koruyucu donanımın birlikte ısı stresi oluşturabileceği belirtiliyor. Bakanlık, sıcak koşullarda çalışma saatlerinin yeniden planlanması, düzenli dinlenme ve yeterli sıvı alımı gibi önlemlere dikkat çekiyor.
Sağlık Bakanlığına bağlı birimlerin Temmuz iki bin yirmi altıda yayımladığı sıcak hava uyarılarında da açık alanda çalışan personelin çalışma ve dinlenme sürelerinin sıcaklık ile nem dikkate alınarak düzenlenmesi, gölgeli dinlenme alanları oluşturulması ve sürekli içme suyuna erişim sağlanması gerektiği belirtiliyor.
Bu önlemler teslimat hızını artırmaya değil, çalışan sağlığını korumaya yönelik. Dolayısıyla aşırı sıcak günlerde daha güvenli çalışma temposu ile çok kısa teslimat süreleri arasında bir gerilim oluşabiliyor.
Hız baskısı trafik güvenliği sorununa dönüşmemeli
Teslimat uygulamalarında müşteriye tahmini süre gösterilmesi, siparişin hızlı ulaşması beklentisini artırabiliyor.
Ancak kent trafiğinde motosiklet kullanan bir kuryenin bu süreyi yakalamak için hız sınırlarını aşması, araçların arasından riskli biçimde ilerlemesi veya yeterli dinlenmeden çalışması güvenlik sorununa dönüşebilir.
Yazın yoğun trafik ve sıcak hava koşulları birlikte değerlendirildiğinde teslimat sürelerinin yalnızca “kurye ne kadar hızlı gidiyor?” sorusuyla ele alınması yeterli değil.
Restoranın siparişi hazırlama süresi, kurye ataması, işletmedeki bekleme, trafik, adresin bulunması, site veya otel giriş prosedürleri ve müşterinin teslimat noktasına gelmesi toplam sürenin parçalarını oluşturuyor.
Restorandaki yoğunluk da kuryeyi bekletebiliyor
Özellikle online yemek siparişlerinde ekranda görülen teslimat süresinin tamamı kurye tarafından yolda geçirilen zamandan oluşmuyor.
Yaz döneminde restoranın fiziksel müşteri sayısı ile paket siparişlerinin aynı anda artması halinde mutfak kapasitesi üzerinde ek yük oluşabiliyor.
Kurye işletmeye ulaşsa bile sipariş henüz hazır değilse beklemek zorunda kalıyor. Bu bekleme süresi sonraki teslimatlara da yansıyabiliyor.
Turistik bölgelerde öğle ve akşam yemek saatleri gibi belirli zamanlarda restoran siparişlerinin aynı anda yoğunlaşması bu etkinin daha fazla hissedilmesine yol açabiliyor.
Market ve hızlı teslimat siparişleri de aynı ağı kullanıyor
Kurye trafiği artık yalnızca restoran siparişlerinden oluşmuyor.
Market alışverişi, hazır yemek, küçük elektronik ürünler, e-ticaret paketleri ve çeşitli günlük ihtiyaçlar motosikletli veya araçlı teslimat sistemleri üzerinden tüketiciye ulaştırılabiliyor.
Türkiye genelindeki kargo verileri de teslimat sisteminin büyümeye devam ettiğini gösteriyor. İki bin yirmi altının ilk yarısında kargo ve koli gönderilerinin yedi yüz yirmi sekiz milyonu aşması, teslimat altyapısına yönelik talebin ölçeğini ortaya koyuyor.
Antalya’nın en fazla kargo teslimatı yapılan ilk beş il arasında bulunması da kentteki günlük lojistik hareketinin yalnızca yemek kuryelerinden ibaret olmadığını gösteriyor.
Aynı anda gelen siparişler teslimat süresini uzatabiliyor
Kurye sistemlerinde önemli sorunlardan biri talebin gün içine eşit dağılmaması.
Öğle yemeği, akşam yemeği, hafta sonu akşamları veya sıcak havalarda insanların evden çıkmak yerine sipariş vermeyi tercih ettiği zamanlarda kısa süre içerisinde çok sayıda sipariş oluşabiliyor.
Bu durumda sipariş sayısındaki artış kurye sayısından daha hızlı gerçekleşirse her gönderi için kullanılabilecek kurye kapasitesi azalıyor.
Platformların aynı kuryeye birbirine yakın birden fazla teslimat vermesi mesafeyi verimli kullanabilirken ilk adresteki bekleme süresi sonraki müşterinin teslimatını geciktirebiliyor.
Antalya özelinde saatlik sipariş ve kurye sayısını gösteren kamuya açık veri bulunmadığı için bu etkinin hangi saatlerde ne kadar büyüdüğünü ölçmek mümkün değil.
Site girişleri teslimat zincirine yeni bir bekleme noktası ekliyor
Son yıllarda Antalya’da büyük konut sitelerinin yaygınlaşması da kurye teslimat biçimini değiştiriyor.
Bazı sitelerde kurye doğrudan binaya girebilirken bazı sitelerde teslimat güvenlik noktasında yapılıyor. Kimi yapılarda ise müşterinin site girişine gelmesi gerekiyor.
Kurye açısından sitenin kapısına ulaşmak her zaman teslimatın tamamlandığı anlamına gelmiyor.
Güvenlik kaydı, müşteriye ulaşılması, doğru blok girişinin bulunması ve sipariş sahibinin aşağı inmesinin beklenmesi birkaç dakikalık ek süre yaratabiliyor. Gün boyunca onlarca teslimat yapan bir kurye için bu sürelerin toplamı önemli hale geliyor.
Teslimat süresinin gerçekçi hesaplanması gerekiyor
Yaz sezonunda Antalya’daki kurye teslimatlarını yalnızca kilometre üzerinden hesaplamak yeterli olmayabilir.
Aynı mesafe kışın düşük trafikte kısa sürede aşılabilirken yazın yoğun bir sahil güzergâhında daha uzun sürebilir. Aynı şekilde müstakil bir eve teslimat ile yüzlerce konutun bulunduğu bir siteye veya büyük bir otele teslimat aynı süreyi gerektirmeyebilir.
Teslimat sistemlerinde tahmini süre hesaplanırken trafik yoğunluğu, sıcak hava, restoran hazırlık süresi, site ve otel girişleri ile bölgedeki sipariş yoğunluğunun birlikte değerlendirilmesi hem müşteri beklentisinin doğru yönetilmesi hem de kuryelerin hız baskısına maruz kalmaması açısından önem taşıyor.
Antalya’da yerel teslimat verileri açıklanmalı mı?
Antalya’da yaz sezonunun kurye teslimat sürelerini gerçekten ne ölçüde etkilediğini ortaya koyabilmek için daha ayrıntılı veriye ihtiyaç var.
İlçe ve mahalle bazında ortalama teslimat süresi, başarısız teslimat oranı, restoran bekleme süresi ve dönemsel sipariş yoğunluğu gibi veriler kişisel bilgilerden arındırılmış biçimde yayımlandığında kentin hangi bölgelerinde lojistik sorun yaşandığı daha açık görülebilir.
Mevcut veriler Antalya’nın Türkiye’nin en fazla kargo teslimatı yapılan illerinden biri olduğunu ve yaz aylarında çok yüksek bir ulaşım hareketliliği yaşadığını ortaya koyuyor. Ancak doğrudan “yaz sezonunda kurye teslimatı şu kadar uzuyor” sonucuna ulaşmaya yetecek yerel ölçüm bulunmuyor.
Bu nedenle yaz aylarındaki gecikmeler tek bir nedene değil; artan teslimat hacmi, turizm ve trafik hareketliliği, otel ve site girişlerindeki beklemeler, yüksek sıcaklık ve günün belirli saatlerinde oluşan sipariş yoğunluğunun birleşimine bağlanabilir.
