Antalya’da yağışlı günlerde trafik kazası tutanağı e-Devlet üzerinden nasıl doldurulur?

Antalya’da yağışlı havada yalnız maddi hasarla sonuçlanan iki araçlı kazalarda kaza tutanağı e-Devlet mobil uygulaması üzerinden dijital olarak oluşturulabiliyor.

Antalya’da sağanak yağışla birlikte kayganlaşan yollar ve azalan görüş mesafesi maddi hasarlı trafik kazası riskini artırabiliyor. Yaralanma veya ölüm bulunmayan, kazaya iki aracın karıştığı ve tarafların anlaşabildiği belirli durumlarda sürücülerin trafik ekibi beklemeden maddi hasarlı kaza tespit tutanağı hazırlaması mümkün. Bunun için kâğıt formun yanı sıra e-Devlet mobil uygulamasındaki dijital kaza tutanağı hizmeti de kullanılabiliyor. Ancak hizmet her trafik kazasında geçerli değil; özellikle yaralanmalı kazalarda veya tarafların anlaşamadığı durumlarda 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden yardım istenmesi gerekiyor.

E-DEVLET’TEN KAZA TUTANAĞI DOLDURULABİLİR Mİ?

Evet. e-Devlet Kapısı’nın mobil uygulamasına 2024 yılında eklenen “Kaza Tutanağı” hizmetiyle uygun maddi hasarlı kazalarda form cep telefonundan oluşturulabiliyor. Hizmet ilk olarak iki aracın karıştığı ve gerekli şartların sağlandığı kazalar için kullanıma açıldı. Oluşturulan tutanak doğrudan Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi sistemine aktarılıyor ve sigorta sürecinin elektronik ortamda başlaması sağlanıyor.

Burada mobil uygulama ile turkiye.gov.tr internet sitesini ayırmak gerekiyor. e-Devlet’in web sayfasında hâlihazırda Emniyet Genel Müdürlüğü, Jandarma Genel Komutanlığı ve Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi üzerinden mevcut kaza tutanaklarının sorgulanmasına yönelik hizmetler bulunuyor. Yeni tutanak oluşturma işlemi ise mobil hizmet olarak kullanıma sunuldu.

E-DEVLET KAZA TUTANAĞI NASIL DOLDURULUR?

Maddi hasarlı kazanın ardından önce araçların ve yolun güvenliğinin sağlanması gerekiyor. Yaralı yoksa ve araçların bulunduğu yerde kalması başka kazalara neden olabilecekse, araçlar hareket ettirilmeden önce kaza konumunu açık biçimde gösteren fotoğrafların çekilmesi önem taşıyor. Yağmurlu havalarda sürücülerin fotoğraf çekmek için akan trafiğin içinde durmaması ve kendi güvenliğini önceliklendirmesi gerekiyor.

e-Devlet mobil uygulaması üzerinden işlem yapmak isteyen sürücüler güncel uygulamada “Kaza Tutanağı” hizmetini arayabiliyor. Hizmet kullanıma açıldığında açıklanan işlem sırası temel olarak şöyle:

1. e-Devlet mobil uygulamasına giriş yapılıyor ve “Kaza Tutanağı” hizmeti açılıyor.
2. “Yeni tutanak oluştur” veya diğer sürücünün başlattığı tutanağa dahil olma seçeneği seçiliyor.
3. Kazaya karışan aracın ruhsat ve sürücü bilgileri giriliyor.
4. Kazanın gerçekleştiği yer ve olayla ilgili bilgiler sisteme ekleniyor.
5. Araçların çarpışma biçimini gösteren kaza senaryosu hazırlanıyor.
6. Araçların hasarlarını ve kaza yerini gösteren fotoğraflar yükleniyor.
7. Trafik sigortası bilgileri kontrol edilip tutanak tamamlanıyor.
8. Tarafların onayının ardından tutanak elektronik olarak sisteme gönderiliyor.

Hizmetin kullanıma sunulduğu sistemde telefonun konum bilgisinin açık olması ve e-Devlet hesabında iki aşamalı kimlik doğrulamanın aktif bulunması gerekiyor.

MOBİL KAZA TUTANAĞINDA FOTOĞRAF NASIL ÇEKİLMELİ?

Yağmurlu havalarda çekilen fotoğrafların bulanık olması veya yalnızca aracın hasarlı bölümünü göstermesi kazanın değerlendirilmesini güçleştirebilir. Mümkünse araçların birbirlerine göre konumu, yolun tamamı, trafik işaretleri, şerit çizgileri, kavşak veya trafik ışıkları ve iki aracın hasarlı bölümleri ayrı ayrı görüntülenmeli.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin güncel Mobil Kaza Tutanağı sisteminde kaza fotoğraflarının yanı sıra isteğe bağlı kaza yeri videosu da sisteme eklenebiliyor. Sistem konum izni verilmesi halinde kaza yerini otomatik olarak belirleyebiliyor.

Yağış sırasında telefon kamerasındaki su damlaları görüntüyü bozabileceği için fotoğrafın okunaklı olup olmadığı gönderilmeden önce kontrol edilmeli. Plakaların, yol işaretlerinin ve hasarlı bölgelerin görünmesi daha sonra oluşabilecek uyuşmazlıklarda önem taşıyabilir.

SİGORTAM360 ÜZERİNDEN DE DİJİTAL TUTANAK HAZIRLANABİLİYOR

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin Mobil Kaza Tutanağı hizmetinin güncel sürümü Sigortam360 mobil uygulaması içerisinde de bulunuyor. Sistem e-Devlet ile giriş, otomatik konum bilgisi, kaza fotoğrafı ve video yükleme, senaryo çizimi ve tarafların QR kod ile eşleştirilmesi gibi özellikler sunuyor.

Güncel Mobil Kaza Tutanağı sisteminde tutanağı başlatan sürücü bilgilerini girdikten sonra QR kod oluşturabiliyor. Kazaya karışan diğer sürücüler de kendi bilgilerini girerek oluşturulan kod üzerinden aynı tutanağa dahil olabiliyor. Tarafların eşleştirilmesinden sonra kaza senaryosu çiziliyor, ön izleme kontrol ediliyor ve diğer sürücülerin onayıyla tutanak tamamlanıyor.

Bu hizmet resmi sigorta altyapısının parçası olduğu için herhangi bir özel sigorta şirketinin reklam veya satış hizmeti niteliğinde değil; Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi tarafından yürütülen dijital kaza tutanağı sistemi olarak çalışıyor.

HANGİ KAZALARDA SÜRÜCÜLER KENDİ ARALARINDA TUTANAK TUTABİLİR?

Maddi Hasarlı Kaza Tespit Tutanağı, en az iki aracın karıştığı, yalnızca maddi hasarla sonuçlanan ve sürücülerin kazanın oluş biçimi konusunda anlaşarak tutanak düzenleyebildiği kazalar için kullanılıyor. Sistem 1 Nisan 2008’den bu yana sürücülerin belirli kazalarda kolluk ekibi beklemeden tutanak düzenlemesine imkân veriyor.

e-Devlet mobil hizmetinin duyurulan kullanım şartlarına göre iki aracın karıştığı kazada sürücülerin geçerli ve kullandıkları araç sınıfına uygun sürücü belgelerinin bulunması, zorunlu trafik sigortalarının geçerli olması, kazada ölüm veya yaralanma bulunmaması ve araçların kamu kurumlarına ait olmaması gerekiyor. Kamu malına veya üçüncü kişilere ait eşyalara zarar verilmiş kazalarda da sürücülerin kendi aralarında tutanak düzenleme yöntemi kullanılmıyor.

HANGİ DURUMLARDA E-DEVLET’TEN TUTANAK DOLDURULMAMALI?

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin güncel açıklamalarına göre bazı kazalarda tarafların kendi aralarında maddi hasarlı kaza tespit tutanağı düzenlememesi gerekiyor. Bunların başında ölüm veya yaralanmayla sonuçlanan kazalar geliyor. Ayrıca tek aracın karıştığı kazalar, sürücülerden birinin geçerli veya uygun sınıfta sürücü belgesinin bulunmadığı durumlar, geçerli zorunlu trafik sigortasının olmadığı araçlar ve sürücülerden birinde alkol ya da uyuşturucu madde kullanıldığı şüphesi bulunan kazalar bu kapsamda.

Kamu kurumuna ait bir aracın karıştığı, kamu malına zarar verilen veya üçüncü kişiye ait başka bir eşyada hasar meydana gelen kazalarda da standart taraflar arası tutanak yöntemi uygulanmıyor. Sağlık Bakanlığına ait ambulans ve acil sağlık araçlarına ilişkin istisna SBM açıklamasında ayrıca belirtiliyor.

Bu koşullardan biri varsa veya kazada herhangi bir kişinin yaralanmış olabileceğine ilişkin tereddüt bulunuyorsa dijital tutanak hazırlamakla zaman kaybetmek yerine 112 Acil Çağrı Merkezi aranmalı. Emniyet Genel Müdürlüğü güncel acil durum kanalı olarak 112 Acil Çağrı Merkezi’ni gösteriyor.

TARAFLAR ANLAŞAMIYORSA NE YAPILMALI?

Sürücülerin kazanın nasıl meydana geldiği konusunda anlaşamaması halinde ortak kaza tespit tutanağı düzenlemek zorunlu değil. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi, tarafların anlaşamaması halinde trafik görevlilerinden yardım istenmesi gerektiğini belirtiyor.

Tutanak düzenlenmesi halinde de bütün tarafların onayının bulunması gerekiyor. Kâğıt tutanaklarda kazaya karışan sürücülerin tamamının imzasının bulunmaması halinde belge geçersiz sayılıyor. Dijital sistemde ise süreç diğer sürücünün elektronik onayıyla tamamlanıyor.

YAĞMURLU HAVADA ARAÇLAR HEMEN KENARA ÇEKİLMELİ Mİ?

Yağmur altında meydana gelen küçük bir kazada sürücülerin en büyük hatalarından biri, tutanak işlemi sırasında ikinci bir kazaya açık biçimde yol üzerinde beklemek olabilir. Özellikle Antalya’daki ana arterlerde görüş mesafesinin azaldığı kuvvetli sağanak sırasında arkadan gelen sürücülerin duran araçları fark etmesi zorlaşabilir.

Kazada yaralanma yoksa ve araçların hareket ettirilmesi mümkünse, öncelikle araçların kazadan sonraki konumunu, plakaları, şeritleri ve hasarı güvenli bir noktadan fotoğraflamak yararlı olur. Ardından mevzuatın ve yol güvenliğinin elverdiği ölçüde trafiğin akışını engellemeyecek güvenli bir alana geçilerek tutanak işlemi tamamlanabilir.

Araçtan çıkmanın riskli olduğu, görüşün çok düştüğü veya yolun su altında kaldığı durumlarda ise fotoğraf çekmek veya tutanak doldurmak uğruna sürücü ve yolcuların kendisini akan trafiğin içine sokmaması gerekiyor.

KAZA TUTANAĞINA KUSUR ORANI YAZILIR MI?

Sürücülerin tutanağı hazırlarken kendi kusur oranlarını yüzde olarak belirlemesi gerekmiyor. Kaza senaryosu, sürücü beyanları, fotoğraflar ve diğer bilgiler sigorta şirketlerinin değerlendirmesinde kullanılıyor.

SBM sistemine ulaşan tutanaklarda sigorta şirketleri kusur değerlendirmesi yapıyor. SBM’nin açıklamasına göre tutanak sigorta şirketi tarafından elektronik sisteme iletildikten sonra şirketlerin kendi sorumluluk oranı değerlendirmelerini üç iş günü içinde yapması gerekiyor.

Bu nedenle “ben yüzde 100 haklıyım” veya “karşı taraf yüzde 75 kusurlu” gibi ifadeler yerine olayın nasıl gerçekleştiğini açık, kısa ve yorumsuz biçimde anlatmak daha doğru.

KUSUR ORANINA İTİRAZ EDİLEBİLİR Mİ?

Sigorta şirketleri arasındaki değerlendirme sonucunda belirlenen kusur oranına belirli koşullarda itiraz edilebiliyor. SBM’ye göre şirketler arası mutabakatla sonuçlanan kusur değerlendirmelerinde, sonucun bildirilmesinden itibaren bir defaya mahsus olmak üzere beş iş günü içerisinde değerlendirmeyi etkileyebilecek ek bilgi veya belge sunularak yeniden inceleme talep edilebiliyor.

Tutanağın durumu da SBM’nin Kaza Tespit Tutanağı sorgulama sisteminden veya e-Devlet üzerindeki ilgili sorgulama hizmetlerinden takip edilebiliyor. e-Devlet’te Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama hizmetinin yanı sıra polis ve jandarma bölgelerinde düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tutanaklarını sorgulamaya yönelik ayrı hizmetler de bulunuyor.

ANTALYA’DA YAĞMURLU GÜNLERDE TUTANAKTA NELER BELİRTİLMELİ?

Yağmurun kazanın oluşumunda etkili olduğu düşünülüyorsa hava ve yol durumu tutanakta gerçeğe uygun biçimde belirtilmeli. “Yol ıslaktı”, “yoğun yağış vardı”, “su birikintisi bulunuyordu” veya “görüş mesafesi azalmıştı” gibi kazayı açıklayan gözlemler varsa bunlar olayın diğer ayrıntılarıyla birlikte kaydedilebilir.

Ancak yağışın otomatik olarak taraflardan birini kusursuz hale getirmediği unutulmamalı. Sürücüler hızlarını yol, hava ve görüş şartlarına göre ayarlamakla yükümlü olduğundan kazanın değerlendirilmesinde yalnızca yağmurun varlığı değil, araçların hareketleri ve trafik kuralları da dikkate alınıyor.

Özellikle Antalya’da kısa sürede etkisini artıran sağanaklarda kaza yerinin genel görünümünün fotoğraflanması önemli. Su birikintisi, kapanmış şerit, çalışmayan trafik ışığı veya başka bir yol koşulu kazayla ilişkiliyse fotoğrafların bu durumu gösterecek biçimde çekilmesi daha sonra yapılacak incelemeye yardımcı olabilir.

TELEFONDA İNTERNET YOKSA NE OLUR?

Yağış veya başka bir nedenle mobil internet bağlantısı kullanılamıyorsa sürücülerin yalnızca dijital tutanağa bağlı kalması gerekmiyor. Maddi hasarlı kaza tespit tutanağının kâğıt formu uygun koşullardaki kazalarda kullanılmaya devam ediyor. Taraflar gerekli bilgileri ve kaza krokisini forma işleyerek imzalayabiliyor.

Bu nedenle özellikle uzun yolculuk yapan sürücülerin araçlarında boş bir maddi hasarlı kaza tespit tutanağı bulundurması, telefonun şarjının bitmesi, ekranın yağmurdan etkilenmesi veya internet erişiminin olmaması gibi durumlarda alternatif oluşturabilir.

E-DEVLET ÜZERİNDEN KAZA TUTANAĞI İÇİN EN ÖNEMLİ KURAL NE?

Dijital tutanak sürücülere kolaylık sağlıyor ancak her kazada kullanılabilen bir yöntem değil. Antalya’da yağışlı bir günde iki aracın yalnız maddi hasarlı kazaya karışması, tarafların anlaşması, geçerli ehliyet ve trafik sigortalarının bulunması gibi şartlar sağlanıyorsa e-Devlet mobil uygulamasından kaza tutanağı oluşturulabiliyor. Oluşturulan kayıt elektronik olarak sigorta sistemine aktarılıyor.

Buna karşılık yaralanma veya ölüm varsa, alkol ya da uyuşturucu şüphesi bulunuyorsa, taraflar anlaşamıyorsa, kamu malına zarar verilmişse veya tutanak düzenlemeye uygun olup olmadığı konusunda tereddüt bulunuyorsa 112 üzerinden yetkili ekiplerden yardım istenmesi gerekiyor. Yağmurlu havada ise tutanak sürecinden önce sürücülerin ve yolcuların güvenliği, akan trafikten uzaklaşılması ve ikinci bir kazanın önlenmesi öncelik taşıyor.