Antalya’da belediye işlemlerinin önemli bölümü internete taşındı. Ancak 65 yaş üzerindeki yurttaşların dijital kamu hizmetlerini kullanımında belirgin bir erişim farkı var.
Antalya‘da belediyeye gitmeden vergi ödemek, borç sorgulamak, başvuru yapmak, evrak takip etmek veya toplu taşıma bilgisine ulaşmak artık mümkün.
Dijital belediyecilik bir yandan yurttaşa zaman kazandırırken diğer yandan yeni bir soruyu gündeme getiriyor: Bu hizmetler yaşlı yurttaşlar için de gerçekten erişilebilir mi?
Türkiye İstatistik Kurumunun 2026 Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması bu konuda dikkat çekici bir yaş farkına işaret ediyor.
Türkiye genelinde son on iki ay içerisinde internet üzerinden kamu hizmetlerinden yararlanan 16-74 yaş grubundaki bireylerin oranı yüzde 76 olurken, bu oran 25-34 yaş grubunda yüzde 93’e çıkıyor. 65-74 yaş grubunda ise yalnızca yüzde 31,3 seviyesinde kalıyor.
Bu rakam Antalya’ya özel değil.
Ancak dijital kamu hizmetlerine erişimin ileri yaş gruplarında hâlâ önemli ölçüde daha düşük olduğunu gösteriyor.
Antalya’da yaklaşık 293 bin kişi 65 yaşın üzerinde
Yaşlı yurttaşların dijital hizmetlere erişimi Antalya açısından küçük bir nüfus grubunu ilgilendirmiyor.
TÜİK’in 2025 nüfus verilerine göre Antalya’nın toplam nüfusu 2 milyon 777 bin 677 kişi.
Bu nüfus içerisinde 65 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 293 bin 253. Böylece Antalya nüfusunun yaklaşık yüzde 10,6’sını 65 yaş ve üzerindeki yurttaşlar oluşturuyor.
Dolayısıyla dijital belediye hizmetlerinin yaşlı kullanıcılar açısından erişilebilir olup olmadığı yüz binlerce kişiyi ilgilendiren bir kamu hizmeti konusu.
Antalya’da belediye işlemleri dijital ortamda yapılabiliyor mu?
Evet.
Antalya Büyükşehir Belediyesinin çevrim içi sisteminde üyelik gerektirmeden hızlı ödeme ve borç sorgulama gibi hizmetler bulunuyor.
Sistem üzerinden T.C. kimlik numarası, vergi numarası veya sicil numarasıyla çeşitli işlemler yapılabiliyor. ATASEM ve ATABEM gibi belediye hizmetlerinin başvuruları da internet üzerinden yürütülebiliyor.
Büyükşehir Belediyesinin ana internet sitesinde de dilek ve şikâyet başvurusu, hızlı ödeme, evlilik işlemleri ve farklı çevrim içi hizmetlere bağlantılar bulunuyor.
Bu açıdan bakıldığında Antalya’da dijital belediye hizmetlerine teknik erişim bulunuyor.
Ancak hizmetin internette bulunması herkes tarafından kolaylıkla kullanılabildiği anlamına gelmiyor.
Kepez’de de çok sayıda işlem e-Belediye üzerinden yapılabiliyor
Kepez Belediyesinin güncel e-Belediye sistemi de oldukça geniş bir çevrim içi hizmet listesine sahip.
Sistem üzerinden:
e-ödeme,
borç ve tahakkuk sorgulama,
e-makbuz,
sosyal yardım başvurusu,
evrak takibi,
bilgi edinme,
Beyaz Masa başvurusu,
sağlık merkezi randevusu
ve nikâh işlemleri yapılabiliyor.
Teknik olarak bu hizmetler belediye binasına gitme ihtiyacını azaltıyor.
Özellikle hareket güçlüğü yaşayan yaşlı yurttaş açısından bu önemli bir avantaj olabilir.
Peki yaşlılar bu sistemleri ne kadar kullanıyor?
Antalya’ya özel güncel veri bulunmuyor.
23 Eylül 2026 itibarıyla Antalya Büyükşehir Belediyesi veya ilçe belediyelerinin yayımladığı kamuya açık veriler içerisinde:
65 yaş üzeri e-Belediye kullanıcı sayısı,
yaş grubuna göre çevrim içi ödeme oranı,
yaşlı yurttaşların mobil uygulama kullanım oranı,
dijital başvuru tamamlama oranı
gibi göstergeleri kent çapında karşılaştırmaya imkân veren ortak bir veri seti bulunmuyor.
Bu nedenle Antalya’daki yaşlı yurttaşların yüzde kaçının e-Belediye sistemlerini bağımsız biçimde kullandığını söylemek mümkün değil.
Türkiye verisi önemli bir dijital uçuruma işaret ediyor
TÜİK’in 2026 verisi ise yaş grupları arasındaki farkı oldukça açık biçimde gösteriyor.
25-34 yaş grubunda internet üzerinden kamu hizmeti kullananların oranı yüzde 93.
65-74 yaş grubunda ise bu oran yüzde 31,3.
Arada 61,7 puanlık fark bulunuyor.
Bu veri yalnızca e-Devlet kapısını değil, resmi makamların web siteleri ve uygulamaları üzerinden kullanılan kamu hizmetlerini kapsıyor.
Dolayısıyla sorun sadece belediye sitelerine özgü değil; daha geniş bir dijital kamu hizmeti erişimi meselesi.
75 yaş üzerindeki yurttaşlar için ne biliyoruz?
Burada önemli bir veri sınırı var.
TÜİK’in Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması 16-74 yaş grubunu kapsıyor.
Bu nedenle 75 yaş ve üzerindeki yurttaşların 2026 yılında internet üzerinden kamu hizmeti kullanım oranı söz konusu araştırmadan çıkarılamıyor.
“75 yaş üzerindeki herkes dijital hizmet kullanmakta zorlanıyor” şeklinde bir genelleme yapmak doğru değil.
Ancak en ileri yaş grubunun mevcut ana dijital kullanım istatistiğinin dışında kalması, belediyelerin kendi yaş bazlı erişim verilerini tutmasının önemini artırıyor.
Dijital erişim yalnızca internete sahip olmak mı?
Hayır.
Bir kişinin internet bağlantısının ve akıllı telefonunun bulunması belediye işlemini bağımsız olarak tamamlayabileceğini göstermiyor.
Bir e-Belediye işleminde kullanıcıdan:
siteye doğru adresten ulaşması,
T.C. kimlik veya sicil bilgilerini girmesi,
şifre kullanması,
SMS doğrulaması yapması,
ödeme ekranını kullanması,
banka doğrulamasını tamamlaması
istenebiliyor.
Bu adımlardan biri bile kullanıcı açısından karmaşık hale geldiğinde hizmet teknik olarak açık olmasına rağmen fiilen erişilemez hale gelebilir.
Küçük yazılar ve karmaşık menüler önemli bir sorun olabilir
Yaşlı yurttaş açısından dijital erişilebilirliğin yalnızca dijital beceri üzerinden değerlendirilmesi de doğru değil.
Görme kapasitesindeki değişiklikler nedeniyle küçük yazılar, düşük kontrast veya birbirine yakın butonlar kullanımı zorlaştırabilir.
Bir işlem için çok fazla menü arasında geçiş yapılması veya kısa sürede kaybolan doğrulama kodlarının kullanılması da zorluk oluşturabilir.
Bu nedenle yaşlı dostu dijital belediye hizmetinde:
büyük ve okunabilir yazı,
yüksek kontrast,
az sayıda işlem adımı,
açık buton isimleri,
kolay geri dönüş,
sesli erişilebilirlik
gibi tasarım özellikleri önemli.
Dijital hizmet yüz yüze hizmetin yerine geçmeli mi?
Yaşlı nüfus açısından tamamen geçmemeli.
Dijital hizmetler isteyen yurttaş için hızlı bir seçenek sunarken telefon, vezne ve yüz yüze danışmanlık kanallarının korunması gerekiyor.
Antalya’daki bazı güncel belediye uygulamaları bunun önemini gösteriyor.
Kepez Belediyesi 2026 yılı emlak ve çevre temizlik vergisi döneminde internet üzerinden ödeme seçeneğini açık tutarken belediye veznelerini de hafta sonunda ve son ödeme gününde uzatılmış saatlerle hizmete açtı. Ayrıca yurttaşların 444 6 007 numaralı hattan bilgi alabileceğini duyurdu.
Bu tür hibrit sistemler, dijital hizmeti kullanabilenlerin çevrim içi işlem yapmasına izin verirken kullanamayanları kamu hizmetinin dışında bırakmıyor.
Muratpaşa’daki başvurular telefonun hâlâ ne kadar önemli olduğunu gösteriyor
Muratpaşa Belediyesi’nin 2026 verileri dijital olmayan iletişim kanallarının kullanımının hâlâ çok yüksek olduğunu gösteriyor.
Temmuz ayında Turunç Masa’ya toplam 13 bin 591 başvuru yapılırken bunların 11 bin 180’i çağrı merkezi üzerinden alındı.
Haziran verilerinde de başvuruların yüzde 82’sinin 444 80 07 numaralı çağrı merkezi üzerinden yapıldığı açıklandı.
Bu veriler yaş grubuna göre ayrılmadığı için “telefonu özellikle yaşlılar kullanıyor” sonucuna varılamaz.
Ancak dijital kanallar yaygınlaşmasına rağmen telefon desteğinin bütün yurttaşlar açısından hâlâ yoğun kullanılan bir belediye hizmeti olduğunu gösteriyor.
Telefonla belediye hizmetine erişim neden önemli?
Telefon desteği dijital becerisi sınırlı kişiler açısından doğrudan insan desteği sağlıyor.
Yurttaş hangi menüye gireceğini veya hangi formu dolduracağını bilmek zorunda kalmıyor.
Sorununu anlatabiliyor ve ilgili birime yönlendirilebiliyor.
Muratpaşa’daki Turunç Masa’nın çağrı merkezi, web, e-posta, CİMER ve sosyal medya başvurularını aynı sistemde toplaması çok kanallı belediyecilik açısından güncel bir örnek oluşturuyor.
Yaşlı dostu dijitalleşme açısından da temel yaklaşım bu olabilir: Dijitale geçiş, insan desteğinin kaldırılması değil seçeneklerin artırılması.
Yaşlı evleri dijital destek noktalarına dönüşebilir mi?
Antalya’da bunun için kullanılabilecek sosyal altyapılar mevcut.
Muratpaşa Belediyesi bugün Falez, Fener, Çiftekuyular, Soğuksu ve Konuksever olmak üzere beş yaşlı eviyle 60 yaş ve üzerindeki kent sakinlerine hizmet veriyor.
2025 yılında belediye bu merkezlerin yaklaşık 7 bin üyeye ulaştığını açıklamıştı.
Bu merkezlerde sosyal, kültürel, fiziksel ve bilişsel etkinlikler gerçekleştiriliyor.
Yaşlı evlerinin rutin programında genel bir “e-Belediye eğitimi” bulunduğuna ilişkin güncel bir bilgiye ulaşılamıyor.
Ancak mevcut merkez ağı, isteyen yurttaşlara telefon güvenliği, e-Devlet, e-Belediye ve mobil uygulama kullanımını anlatacak dijital destek programları için uygun bir kamusal alan oluşturabilir.
Yaşlılara mobil uygulama kullanımı konusunda eğitim veriliyor mu?
Muratpaşa’daki bir sağlık programında buna ilişkin sınırlı bir örnek bulunuyor.
2025 sonunda 60 yaş üzerindeki Yaşlı Evi üyelerine yönelik sağlık programında katılımcılara kendi sağlık durumlarını takip edebilmeleri amacıyla mobil sağlık uygulamaları tanıtıldı.
Bu uygulama doğrudan e-Belediye eğitimi değil.
Ancak yaşlı bireylerin uygun rehberlik sağlandığında mobil dijital araçlarla çalışabileceğini gösteren yerel bir örnek.
Dijital belediyecilik açısından benzer eğitimler ödeme yapmak yerine öncelikle daha düşük riskli işlemlerle başlayabilir:
otobüs saatine bakmak,
başvuru sorgulamak,
etkinlik programını görmek,
belediye telefonuna ulaşmak
gibi.
ATASEM’de üst yaş sınırı bulunmuyor
Antalya Büyükşehir Belediyesinin ATASEM kurslarında kursiyerler için alt yaş sınırı 15 ancak üst yaş sınırı bulunmuyor.
Kayıtlar internet üzerinden yapılabildiği gibi kurs merkezlerine gidilerek de gerçekleştirilebiliyor. Kurslar ücretsiz.
Bu durum yaşam boyu öğrenme açısından önemli.
Ancak 23 Eylül 2026 itibarıyla güncel kurs listesinden yalnızca yaşlılara özel sürekli bir dijital belediye hizmetleri veya dijital okuryazarlık programı bulunduğunu doğrulayan açık bir veri yok.
Bu nedenle böyle bir eğitimin hâlihazırda yaygın biçimde verildiğini söylemek mümkün değil.
Belediyelerde “dijital destek masası” kurulabilir mi?
Yaşlıların dijital belediye hizmetine erişimini artırmak için her yurttaşın uzun süreli teknoloji kursuna katılması gerekmeyebilir.
Bazı kişiler yalnızca bir işlemin nasıl yapılacağını öğrenmek isteyebilir.
Belediye hizmet noktalarında kurulacak destek masalarında:
e-Belediye hesabına giriş,
borç sorgulama,
başvuru takibi,
Antalyakart kullanımı,
belediye mobil uygulamasının kurulması
gibi işlemlerin nasıl yapıldığı anlatılabilir.
Burada görevlinin işlemi yurttaş adına yapması yerine yurttaşın kendi cihazından güvenli biçimde nasıl yapacağını göstermesi dijital bağımsızlığı artırabilir.
Banka ve şifre bilgileri konusunda dikkat gerekli
Dijital belediyeciliğin yaygınlaşması yaşlı yurttaşları dolandırıcılık açısından da bilinçlendirmeyi gerekli kılıyor.
Özellikle ödeme işlemlerinde banka ve kimlik bilgilerinin kullanılması nedeniyle bir personelin veya yakının yardım ettiği durumda hangi bilgilerin paylaşılmaması gerektiğinin bilinmesi önemli.
Antalya Büyükşehir Belediyesinin çevrim içi sistemlerinde kişisel verilerin güvenliğini sağlamaya yönelik teknik ve idari tedbirlerin uygulandığı belirtiliyor.
Ancak kullanıcı tarafındaki güvenlik de ayrıca önemli.
Yaşlı dostu bir dijital eğitim yalnızca “hangi butona basılır?” sorusunu değil sahte mesaj, sahte ödeme sayfası ve şifre güvenliğini de kapsamalı.
Bir yakının yardım etmesi çözüm mü?
Günlük yaşamda sık kullanılan bir yöntem olabilir ancak kamusal hizmetlerin tasarımında zorunluluk haline gelmemeli.
Bir yaşlı yurttaşın belediye borcunu ödemek veya başvurusunu takip etmek için sürekli çocuğuna, torununa veya komşusuna ihtiyaç duyması bağımsız erişim sağlamadığı anlamına gelir.
Özellikle ödeme, sağlık veya kişisel başvuru gibi işlemlerde özel bilgilerin başka kişilerle paylaşılması da mahremiyet sorunu doğurabilir.
Hedef, isteyen kişinin destek alabilmesi ancak temel kamu hizmetlerine tek başına da erişebilmesi olmalı.
Antalya’daki 293 bin yaşlı yurttaşın ihtiyacı aynı mı?
Hayır.
65 yaşındaki aktif bir akıllı telefon kullanıcısıyla 90 yaşındaki bir yurttaşın dijital alışkanlıkları aynı olmayabilir.
Eğitim düzeyi, gelir, görme ve işitme durumu, daha önce teknoloji kullanıp kullanmadığı ve internet erişimi önemli farklılıklar yaratıyor.
Bu nedenle “yaşlılar teknoloji kullanamıyor” yaklaşımı gerçek durumu yansıtmaz.
TÜİK verisinin söylediği daha sınırlı ve ölçülebilir bir şey var: 2026 itibarıyla 65-74 yaş grubunda internet üzerinden kamu hizmeti kullanımı genç yetişkinlere göre belirgin biçimde daha düşük.
Dijital belediye hizmetleri yaşlılara önemli avantaj da sağlayabilir
Doğru tasarlandığında dijitalleşmenin yaşlı yurttaş açısından yararı büyük olabilir.
Hareket etmekte güçlük yaşayan bir kişinin sadece vergi ödemek için belediye binasına gitmesine gerek kalmaz.
Otobüsün ne zaman geleceğini evinden kontrol edebilir.
Bir talebin sonucunu telefon veya internet üzerinden takip edebilir.
Çevrim içi randevu sistemi sayesinde bekleme süresi azalabilir.
Bu nedenle sorun dijital hizmetin kendisi değil, sistemin farklı kullanıcı ihtiyaçlarını dikkate almadan tasarlanması.
Erişilebilir belediye sitesi nasıl olmalı?
Yaşlı dostu bir belediye internet sitesinde en sık kullanılan işlemler ana sayfadan kolayca bulunabilmeli.
Örneğin:
Borç sorgula
Ödeme yap
Başvuru yap
Başvurumu takip et
Telefonla yardım al
gibi temel seçenekler uzun menüler arasında kaybolmamalı.
İşlem sırasında hata olduğunda teknik kod yerine kullanıcıya ne yapması gerektiğini anlatan açık Türkçe mesaj gösterilmeli.
Ayrıca telefon numarası gibi alternatif kanal her aşamada kolayca görülebilmeli.
Yaşlılara yönelik kullanım verileri açıklanmalı mı?
Evet, kişisel veri içermeyen toplu istatistikler hizmet planlamasını kolaylaştırabilir.
Örneğin belediyeler:
yaş grubuna göre dijital başvuru oranını,
yüz yüze başvuru oranını,
telefonla alınan talepleri,
işlemi tamamlayamayan kullanıcı oranını,
dijital destek talebini
anonim biçimde takip edebilir.
Böylece hangi hizmetin yaşlı yurttaş açısından zor olduğu somut olarak görülebilir.
Bugün Antalya için bu düzeyde ortak ve kamuya açık bir veri bulunmadığından tartışma büyük ölçüde ulusal yaş grubu istatistikleri ve belediyelerin genel hizmet verileri üzerinden yürütülebiliyor.
Antalya’da yaşlılar dijital belediye hizmetlerine erişebiliyor mu?
Bir bölümü erişebiliyor ancak erişimin bütün yaşlı yurttaşlar açısından eşit ve yeterli olduğunu gösteren veri bulunmuyor.
Antalya’da e-Belediye, hızlı ödeme, çevrim içi başvuru ve mobil ulaşım hizmetleri mevcut. Büyükşehir ve ilçe belediyeleri çok sayıda işlemi dijital ortama taşımış durumda.
Buna karşılık Türkiye genelindeki 2026 TÜİK verisi, internet üzerinden kamu hizmeti kullanımının 65-74 yaş grubunda yüzde 31,3 olduğunu gösteriyor. 25-34 yaş grubunda aynı oran yüzde 93.
Antalya’da ise 2025 sonunda 293 bin 253 kişi 65 yaş ve üzerindeydi.
Bu tablo, dijital belediyecilik yaygınlaştırılırken yaşlı yurttaşların ayrıca dikkate alınması gerektiğini ortaya koyuyor.
Telefon ve yüz yüze başvuruların korunması, basit ve erişilebilir arayüzler hazırlanması, yaşlı evleri ve eğitim merkezlerinde isteğe bağlı dijital destek verilmesi ve kamu hizmetlerinde yaşa göre anonim kullanım verilerinin izlenmesi erişim farkını azaltabilecek araçlar arasında.
Antalya için asıl ölçüt belediyenin kaç işlemi internete taşıdığı değil; 293 bini aşan 65 yaş üzeri nüfusun da bu hizmetlere başka bir kişiye bağımlı kalmadan, güvenli ve anlaşılır biçimde ulaşabilmesi olmalı.
