Arykanda Antik Kenti’nin konumu, tarihi, yapıları ve ören yerindeki kalıntılar bu haberde yer alıyor.

Arykanda Antik Kenti, Antalya’nın Finike ilçesinde, Arif köyü sınırları içinde yer alıyor. Kentin adının Likya dilindeki “Ary-ka-wanda” ifadesinden geldiği ve “yüksek kayalığın yanındaki yer” anlamını taşıdığı belirtiliyor.

ARYKANDA ANTİK KENTİ NEREDE?

Arykanda Antik Kenti, Antalya’nın Finike ilçesinde, Arif köyü sınırları içinde bulunuyor. Kent, Şahinkaya olarak bilinen sarp bir kaya yüzeyinin dibinden başlayan ve güneye eğimli bir arazi üzerinde yer alıyor.

Konumu nedeniyle ören yerinin kademeli teraslar halinde düzenlendiği belirtiliyor.

ARYKANDA ANTİK KENTİ’NİN TARİHİ

Kentin adının filolojik açıdan yerli Anadolu dilini yansıtması, Arykanda’nın Likya bölgesinin en eski yerleşimlerinden biri olduğunu gösteriyor. Ancak taş balta dışındaki buluntulara göre şehir tarihini MÖ 5. yüzyıldan daha önceye götürmenin güç olduğu ifade ediliyor.

MÖ 5. yüzyıla ait yerli beylerden Kuprili ve Aquwami’ye ait sikkelerin, Pers egemenliği sırasındaki Arykanda’yı yansıttığı belirtiliyor. Bu dönemi MÖ 4. yüzyıla tarihlenen Limyra Beyi Perikles’e ait sikkelerin izlediği aktarılıyor.

İskender’in ölümünden sonra Arykanda’nın Ptolemaiosların ve ardından Seleukosların egemenliğine geçtiği, Apemea Barışı’ndan sonra ise Rodos’un kontrolüne girdiği belirtiliyor.

ARYKANDA HANGİ DÖNEMLERDE YERLEŞİM GÖRDÜ?

MÖ 2. yüzyılda Arykanda’nın Likya Birliği’ne dahil bir şehir olarak sikke bastığı ifade ediliyor. MS 43 yılında İmparator Klaudius döneminde Likya bölgesinin Pamphylia ile birlikte eyalet haline getirilerek Roma’ya bağlandığı aktarılıyor.

MS 2. yüzyılda Arykanda adının çeşitli kaynaklarda sıkça geçtiği belirtiliyor. 240 yılındaki büyük depremden sonra kentin kısmen onarıldığı, Bizans egemenliği sırasında ise “Akalanda” veya “Orykanda” adıyla anıldığı ifade ediliyor.

Kalıntılar ve Bizans kaynaklarına göre Arykanda’nın 11. yüzyıla kadar varlığını sürdürdüğü, bu tarihten sonra yer değiştirmiş olabileceği belirtiliyor.

ARYKANDA’DA HANGİ YAPILAR VAR?

Kentte en üst seviyede yer alan yapının, Şahinkaya’nın güneybatı eteğindeki gözetleme kulesi olduğu belirtiliyor. Kulenin güneyindeki üçgen planlı akropolün ise kentin ilk yerleşim yeri olduğu düşünülüyor.

Bu alanın doğusunda bouleuterion yani meclis binası ve üç dükkânın kuzeyinde, MÖ 4. yüzyılda Güneş Tanrısı adına yapılmış Helios Tapınağı yer alıyor.

Kentte bulunan başlıca yapılar şunlardır:

gözetleme kulesi
akropol
bouleuterion
Helios Tapınağı
stadion
tiyatro
agora
odeon
gymnasium
hamam
nekropol alanı

ARYKANDA TİYATROSU VE STADİONU NEREDE?

Gözetleme kulesinden sonra en üst seviyedeki diğer yapının, MS 1. yüzyılda inşa edilen stadion olduğu belirtiliyor. Stadionun tek uzun kenarında oturma sıralarının yer aldığı, diğer uzun kenarın ise yamaca açıldığı ifade ediliyor.

Bir alt terasta bölgenin küçük ancak en iyi korunmuş tiyatrosunun bulunduğu aktarılıyor. En alttaki terasta ise agora ve aynı zamanda meclis binası işlevi de gören odeon yer alıyor.

ARYKANDA’DA MEZAR YAPILARI VAR MI?

Kentin “Doğu Nekropolü” olarak adlandırılan mezar alanı, birçoğu ayakta kalmış anıt mezarlarla tanımlanıyor. Birbirine teras görevi gören bu anıt mezarların tamamının MS 2. yüzyıla ait olduğu belirtiliyor.

Bu mezarların altındaki terasta, çatı hizasına kadar ayakta kalmış hamam yapısının da kentin iyi korunmuş yapılarından biri olduğu ifade ediliyor.

ARYKANDA’NIN SU SİSTEMİ NASILDIR?

Kentte su ihtiyacının, su mühendisliği örneği olarak tanımlanan tesislerle karşılandığı belirtiliyor. Aykırıçay’ın çıktığı yerde sarp kaya yüzeylerine oyulmuş dört ayrı seviyedeki kanalın, şehre su getiren sistemin ana hatlarını oluşturduğu aktarılıyor.

ARYKANDA UNESCO LİSTESİNDE Mİ?

Arykanda, UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne önerilen “Likya Uygarlığı Antik Kentleri” arasında yer alıyor. Kent, 2009 yılında önerilen antik kentler arasında gösteriliyor.