Antalya’daki atıksu arıtma tesislerinden çıkan arıtma çamurunun, taşeron firma tarafından Burdur’da ruhsatsız bir araziye döküldüğünün ortaya çıkması üzerine Bakanlık ve ASAT tarafından firmaya idari yaptırımlar uygulandı. TMMOB ÇMO Antalya Şubesi, olayın arıtma çamuru yönetiminin bölgesel ölçekte yeniden değerlendirilmesi gereğini gösterdiğini belirterek sürdürülebilir ve bilimsel bir strateji çağrısında bulundu.
Antalya’daki atıksu arıtma tesislerinden çıkan arıtma çamurunun, nakliye ve bertarafından sorumlu taşeron firma tarafından Burdur il sınırları içinde ruhsatsız bir araziye döküldüğünün tespit edilmesi üzerine konu resmi kurumların gündemine girdi. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından GPS, PTS ve laboratuvar analizleriyle doğrulanan döküm sonrası firmaya idari para cezası uygulanırken lisansı iptal edildi. ASAT Genel Müdürlüğü de firma ile olan sözleşmesini feshederek cezai işlem başlattı.
TMMOB Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO) Antalya Şubesi, yaşanan durumun geçmişte Korkuteli’nde görülen benzer çamur dökümü vakalarını hatırlattığını belirterek arıtma çamuru yönetiminin bölgesel düzeyde iyileştirilmesinin gerekliliğine dikkat çekti. Açıklamada, ilgili mevzuat çerçevesinde arıtma çamurlarının çimento fabrikalarında alternatif yakıt olarak kullanılabildiği, biyogaz tesislerinde hammadde olarak değerlendirilebildiği, yakılabildiği, düzenli depolama alanlarında bertaraf edilebildiği veya kompost–stabilizasyon süreçlerinden geçirilebildiği vurgulandı. Buna karşın arıtma çamurlarının kontrolsüz şekilde araziye dökülmesinin yasak olduğu ifade edildi.
ÇMO Antalya Şubesi, Burdur Valiliği Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü tarafından verilen idari cezanın mevzuat açısından gerekli olduğunu belirtirken, dökülen çamurun tamamen toplanması ve sürecin titizlikle yürütülmesi gerektiğini kaydetti.
Açıklamada, ASAT Genel Müdürlüğü’nün arıtma çamuru yönetimi süreçlerinde Türkiye’de örnek gösterilebilecek derecede şeffaf bir kayıt ve veri paylaşım politikası izlediği ifade edildi. TMMOB ÇMO Antalya Şubesi, olayın temelinde taşeron firmanın yasa dışı eyleminin bulunduğunu, ancak benzer durumların tekrarlanmaması için denetim, takip ve kayıt sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Açıklamada, Antalya’nın hızla büyüyen yapısı ve artan atıksu arıtma kapasitesi nedeniyle arıtma çamuru yönetiminin bölgesel ölçekte ele alınmasının yapısal bir ihtiyaç hâline geldiği ifade edildi. Sürdürülebilir bir sistem için kompost–stabilizasyon, biyogaz ve enerji geri kazanım tesisleri, arıtma çamuru yakma tesisleri, termal/solar kurutma teknolojileri, çimento fabrikalarında alternatif yakıt kullanımı ve tarımsal kullanım için uygun stabilizasyon süreçlerinin birlikte değerlendirilmesi gerektiği belirtildi.
TMMOB ÇMO Antalya Şubesi, ASAT, ilgili belediyeler, bakanlık, akademi, meslek odaları ve özel sektörle birlikte ortak çözümler geliştirmeye hazır olduğunu kamuoyuyla paylaştı.
Oda, sürdürülebilir bir arıtma çamuru yönetimi için beş başlık altında talepte bulundu:
- Dökülen çamurun tamamının mevzuata uygun biçimde kaldırılarak yetkili bertaraf tesislerine gönderilmesi,
- Döküm yapılan alanın toprak, su ve ekosistem açısından analiz edilmesi,
- Taşıma süreçlerinin GPS/PTS verileriyle düzenli olarak takip edilmesi ve şeffaflaştırılması,
- Antalya Bölgesi için uzun vadeli bir Arıtma Çamuru Yönetim Strateji Planı hazırlanması,
- Paydaşlar arasında sürekli koordinasyon ve işbirliği mekanizması kurulması.
TMMOB ÇMO Antalya Şubesi, yaşanan olayın Antalya’nın çevresel sürdürülebilirliği açısından dikkat edilmesi gereken bir durum olduğunu vurgulayarak sürecin takipçisi olacağını; aynı zamanda bölgesel, bilimsel ve çevre dostu yöntemlerin geliştirilmesi için çözüm odaklı işbirliğine hazır olduğunu açıkladı.
