COP31 Liderler Zirvesi’yle başladı, sürece dair değerlendirme: Fosil yakıtlardan çıkılacak mı? 

Ayşegül Erkaya Arslan

Türkiye’nin dünyadan çok sayıda ülkeye Antalya’da ev sahipliği yaptığı COP31'in üçüncü günü bugün (11 Kasım) Liderler Zirvesi ile sürüyor. Gazeteci Selin Uğurtaş COP31’e yönelik izlenimlerini Antalya Kent Haber’e açıkladı. Uğurtaş şu ana kadarki gözlemlerinde fosil yakıtlardan çıkış kararının alınmasına yönelik süreç işlemediğini belirterek değerlendirmelerde bulundu.

Antalya EXPO alanına gelen heyetler ve uluslararası liderler Mavi Bölge girişinde Milli Savunma Bakanlığı Mehteran Birliği’nin gösterisiyle karşılandı. Karşılamanın ardından Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan zirve alanında dünya liderleriyle birlikte zeytin dikme etkinliğinde yer aldı. Zirveye yönelik Gazeteci Selin Uğurtaş izlenimlerini Antalya Kent Haber’le paylaştı, Uğurtaş şu ana kadarki gözlemlerinde fosil yakıtlardan çıkış kararının alınmasına yönelik süreç işlemediğini ifade etti. 

COP3’deki sürece ilişkin Gazeteci Selin Uğurtaş değerlendirmelerde bulundu. Uğurtaş, her COP toplantısından ve küresel iklim toplantılarından  en büyük beklentisinin küresel iklim değişikliğinin en büyük sebebi olan sera gazı emisyonlarının yüzde 75’inden karbon emisyonlarının yüzde 90’ından sorumlu olduğunu belirttiği fosil yakıtlarından çıkış kararı olması gerektiğini ifade etti. 

“TEMİZ ELEKTRİFİKASYON OLMASI GEREKİYOR”

COP31’de görüşülen konuları değerlendiren Uğurtaş, bu yaklaşıma yönelik hareket edilmediği düşündüğünü söyledi. izleniminin “Zaten elektrifikasyon hedefine ulaşırsa fosil yakıtlardan da çıkacağı anlamına gelir”  gibi anlayış benimsediklerini gözlemlediklerini söyleyerek bunun da sorunlu olduğunu düşündüğünü açıkladı.  Uğurtaş, elektrifikasyon hedefinin başında temiz elektrifikasyon olması gerektiği ancak yenilenebilir kaynaklardan elde edildiğinin söylenmediğini bu nedenle de  kömürden üretilen elektrikte bu hedefi sağlamış kabul edilebileceği için aynı sonuca ulaşacağını düşünmediğini belirtti.  

Liderlere bugün ve yarın ev sahipliği yapacak Mavi Bölge’de liderler mehtaran gösterisiyle karşılandı. Bugün ve yarın Yeşil Bölge’deki program yer almazken Mavi Bölge’de ise Bilim, Geliştirilmiş Şeffaflık Çerçevesi ve Küresel Durum Değerlendirmesine Nasıl Katkıda Bulunuyor etkinliği: Net sıfır dedefleri ve Paris Anlaşması ile uyumlu gelecek dönüşüm yolları etkinliği gerçekleşti.

BUGÜNÜN PROGRAMLARI

Liderler Zirvesi açılışı ve konuşmaları Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan dünya liderlerine hitap ediyor.

Sürdürülebilirlik ve Yeşil Sanayi Adımları: Likya Salonu’nda endüstriyel karbonsuzlaştırma hedefi doğrultusunda Döngüsel Ekonomi Bilgi Paylaşım Ağı’nın lansmanı yapılıyor. Öğleden sonra ise yeşil sanayi fırsatları, yatırım, istihdam ve Antalya Yeşil Sanayileşme Mutabakatı gibi küresel girişimler üst düzey diyalog oturumlarında masaya yatırılacak.

Yüksek Düzeyli Ulusal Beyanlar: Zirvede UNFCCC İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31 Müzakereleri Başkanı Chris Bowen, WMO Genel Sekreteri Celeste Saulo, BM Genel Kurulu Başkanı Dr. Khalilur Rahman ve COP31 Başkanı Murat Kurum’un törensel açılış konuşmalarının ardından, devlet ve hükümet başkanları ulusal iklim beyanlarını sunacak.

Temiz Enerji, Ormanlar ve Sıfır Atık Gündemi: Günün ikinci yarısında, COP31 Başkanlığı’nın “35’e 35” Küresel Elektrikleşme Taahhüdü ile temiz enerjiye geçişi hızlandıracak siyasi ivmenin oluşturulması hedefleniyor. Eş zamanlı olarak 2030’a kadar ormansızlaşmayı durdurmaya yönelik Ormanlar Liderler Zirvesi gerçekleştirilecek. Ayrıca First Lady Emine Erdoğan’ın katılımıyla düzenlenecek Sıfır Atık, Döngüsel Ekonomi ve Metan Yuvarlak Masa Toplantısı’nda, 2035’e kadar küresel katı atık artışını yarı yarıya indirme ve döngüsel malzeme kullanımını yüzde 15’e çıkarma hedefleri ele alınacak.

ZİRVEDEN NE BEKLENİYOR? 

Sivil toplum kuruluşları ve iklim savunucuları çoğunlukla fosil yakıtlardan çıkılması gerektiği noktasında ortak fikirde birleşiyor. Greenpeace'de COP31’deki taleplerini şu şekilde açıklamıştı.

• Ülkeler, Küresel Durum Değerlendirmesi (Global Stocktake) kapsamında belirlenen enerji hedeflerine bağlılıklarını yeniden teyit etmeli ve bu hedeflere yönelik adımlarını hızlandırmalı. Bu kapsamda, 2030 yılına kadar yenilenebilir enerji kapasitesi üç katına çıkarılmalı, enerji verimliliğindeki yıllık iyileşme hızı iki katına yükseltilmeli ve içinde bulunduğumuz kritik on yılda fosil yakıtlardan adil, düzenli ve eşitlikçi bir çıkış hızlandırılmalı.
• Ülkeler, 2030 orman ve biyolojik çeşitlilik hedeflerine ulaşmak için hesap verebilirlik mekanizmaları oluşturmalı. Bu mekanizmalar; izleme, şeffaflık, hesap verebilirlik ve zararların giderilmesine yönelik bağlayıcı uygulamaları içermeli. Ayrıca, ekolojik bütünlüğü yüksek ormanların ormansızlaşma ve orman tahribatına karşı korunması için ortak ölçütler ve standartlar belirlenmeli.
• Gelişmiş ülkelerden gelişmekte olan ülkelere sağlanan iklim finansmanındaki ciddi açık giderilmeli. İklim kriziyle mücadele için sağlanan finansman önemli ölçüde artırılmalı ve bunun için kirletenlerden artan oranlarda vergi alınması gibi adil finansman mekanizmaları hayata geçirilmeli.