Dört Ayaklı Şehir’den Hayvan Hakları İhlallerine Karşı Savunuculuk Rehberi: “Bir işletme ya da kişi sokak hayvanlarının ölümüne mi neden oluyor?”

Fotoğraf: Demet ARAN / csgorselarsiv.org

Dört Ayaklı Şehir Derneği’nin Hayvan Hakları İhlallerine Karşı Savunuculuk Rehberi’nde sokak hayvanlarının ölümüne neden olunan durumda “kasıt yoktu” cümlesinin sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı yalnızca hukuki yolu değiştireceği açıklanarak yapılması gereken adımlar açıklandı. Tanık olunan durumda “suçüstü” durumunun en güçlü an olduğu, olay yaşandığı an 112’nin aranmasının sonradan yazılan on dilekçeden daha etkili olduğu belirtildi.

Dört Ayaklı Şehir: Kent, Doğa, Hayvan Çalışmaları Derneği, Hayvan Hakları İhlallerine Karşı Savunuculuk Rehberi’inin “Bir işletme ya da kişi sokak hayvanlarının ölümüne mi neden oluyor?” isimli beşinci bölümünde sokak hayvanlarının ölümüne neden olunan durumda “kasıt yoktu” cümlesinin sorumluluğu ortadan kaldırmayacağı yalnızca hukuki yolu değiştireceği açıklanarak yapılacak adımlar açıklandı. Tanık olunan durumda “suçüstü” durumunun en güçlü an olduğu olay yaşandığı an 112’nin aranmasının sonradan yazılan on dilekçeden daha etkili olduğu belirtildi.

SOKAKTA BİR HAYVANA ŞİDDET UYGULANDIĞINI MI GÖRDÜNÜZ?

Derneğin yayımladığı rehberde, hayvana işkence etmek hayvanı kasten öldürmek, 2021 yılından beri hapis cezası gerektiren bir suç niteliği taşıdığı, sokak hayvanları da bu korumanın kapsamında ve soruşturmanın başlaması için tanığın ne yaptığına bağlı olduğu açıklandı.

Hayvana zarar verilen durumda “suçüstü” durumunun en güçlü an olduğu, olay yaşandığı an aranan 112’nin sonradan yazılan on dilekçeden daha etkili olduğu belirtildi.

HAKLARINIZI BİLİN

Hayvana işkence durumunda 7332 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu Madde 28/A  Ek:9.72021’e göre bahsi geçen maddeye yer verildi:

“Bir ev hayvanına veya evcil hayvana işkence eden veya acımasız ve zalimce muammelede bulunan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

7332 sayılı kanun Madde 28/A kapsamında cinsel saldırı ve hayvan dövüştürmenin de ayrı bir suç olduğu belirtilerek ilgili maddeye yer verildi:

“Bir ev hayvanını veya evcil hayvanı kasten öldüren kişi altı aydan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.”

SAHİPSİZ OLMAK KORUMASIZ OLMAK DEMEK DEĞİLDİR

Kanunda “sahipsiz” olmanın korumasız olduğu anlamına gelmediği, kedi ve köpeği kanunun evcil hayvan saydığı, bu durumda sokakta yaşamanın yalnızca bir sahibinin yokluğunu anlattığını, korumanın yokluğunu anlatmadığı belirtildi. Fiilin birden fazla hayvana karşı işlenmesi durumunda cezanın yan oranında artacağı, failin hayvanlara bakmakla görevli biriyse yine artacağı belirtildi.

OLAYA TANIK OLUNDUĞU DURUMDA NE YAPILMALI: KANUNUN AZ BİLİNEN KURALI

Kanunun az bilinen kuralının, bu suçlarda savcılığın bir soruşturma açması için bir ön şarta bağlı olduğu “suçüstü hali hariç” olay anında yapılan ihbarın bu şartın aranmadığı tek an olduğu belirtildi.

Olay anında yapılması gereken maddeler şu şekilde açıklandı:

  • Güvenli mesafeden video kaydına başlayın, fiil, fail ve hayvan aynı karede olsun
  • 112’yi arayın “Hayvana şiddet uygulanıyor suçüstü hali var” deyin, ekip isteyin. Jandarma bölgesindeyseniz ihbarınız jandarmaya yapılır
  • Fail uzaklaşıyorsa eşkalini varsa aracın plakasını not edin

Böyle bir durumda fiziksel müdahaleye girilmemesi gerektiği, “Soruşturmayı başlatan durumun öfkeniz değil kaydınızdır” açıklamasına yer verildi.

KAMERA KAYITLARI NEDEN ACELE?

Savcılığın çevre kameralarını ancak “siz yer gösterirseniz” zamanında isteyebileceği, çoğu zaman  sistemin görüntüyü 15- 30 gün sakladığı, dilekçede kameranın yerinin tarif edilmesi ve kayıtların ivedilikle istenmesinin talep edilmesi gerektiği belirtildi.

BELGELEYİN

Video ve fotoğraf ile mümkünse kesintisiz çekim, tarih ve konum bilgisi kayıtta kalması gerektiği belirtildi. Yer ve zamanının açık adres, saat, çevredeki kameraların not edilmesi, site güvenliği esnaf MOBESE bilgileri yer almasının önemine yer verildi. Tanıklardan ad ve telefon alınması, dilekçede tanık göstermenin dosyayı güçlendireceği yer aldı.

Hayvan yaralıysa götürülen veteriner hekimden hayvanın yaralı olduğunu anlatan yazılı rapor talep edilmesi gerekliliği belgelemedeki adımlar olarak açıklandı.

KİLİT ADIM: İL, İLÇE TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜNE YAZIN

Soruşturma yapılmasının Tarım ve Orman Bakanlığı’nın İl veya İlçe müdürlükleri tarafından Cumhuriyet başsavcılığına yazılı bulunulmasına bağlı olduğu kanun maddesi, Madde 28/A’nın son fıkrasında yer aldığı belirtildi.

DİLEKÇEDE İSTENECEKLER

Fiilin suç niteliğindeyse Madde 28/A uyarınca Cumhuriyet Başsavcılığına yazılı başvuruda bulunulması, kabahat düzeyinde kaldığı değerlendirilirse Madde 28 uyarınca idari para cezası uygulanmasını, koşulları varsa Madde 24 uyarınca faile hayvan bulundurma yasağı getirilmesini ve sonucun tarafınıza yazılı bildirilmesi talebinde bulunulması. “Teslim kısmında elden verin ve evrak kayıt numarası alın, iadeli taahhütlü posta veya CİMER üzerinden de iletebilirsiniz.”

Raporun tamamına ve ilgili dilekçe örneklerine ulaşmak için tıklayın