Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı, dün (9 Ağustos) Resmî Gazete’de yayımlanan “Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile kıyıların kiraya verilmesinin önünün açıldığını belirterek, düzenlemeye tepki gösterdi.
Dün (9 Ağustos) Resmî Gazete’de yayımlanan “Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile kıyı ve sahil şeritlerinin kiralanmasına ilişkin düzenleme yapıldı. Yönetmeliğin 1. maddesiyle, Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 81. maddesine yeni bir fıkra eklendi. Buna göre, Kıyı Kanunu, ilgili yönetmelik ve onaylı imar planı hükümlerine uygun olmak kaydıyla, Bakanlıkça uygun görülen kıyı ve sahil şeritleri ile bu alanlarda yapılması zorunlu ticari ünitelerin, hasılat ve/veya gelirden pay alınması yöntemiyle kiraya verilmesine ilişkin düzenleme getirildi.
Düzenleme kapsamında söz konusu alanların kiralanması; bakım, onarım, güvenlik, temizlik ve benzeri işletme faaliyetlerinin yürütülmesi amacıyla Bakanlığın merkez teşkilatına, döner sermaye işletmesine, bağlı ve ilgili kuruluşlara ve bunların iştiraklerine protokol yoluyla yapılabilecek.
Söz konusu düzenlemelerin ardından Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı tarafından yapılan açıklamada, 08.12.2024 tarihli, 113 kurumun imzacısı olduğu çağrıda; “Kıyılar Hepimizin: Kiralayamazsın!” dendiği hatırlatıldı. Açıklamada Anayasa ve Kıyı Kanunu hükümlerine rağmen her gün pek çok kıyıda yasaların ihlal edildiği, “kıyı kiralamaları” adı altında kıyı ekosisteminin tahrip edildiği ve kamusal hakların gasp edildiği belirtildi.
“HUKUKA AYKIRIDIR”
Açıklamada, yönetmelik değişikliğinin hukuka aykırı olduğu, kıyı ekosistemlerine telafisi imkansız zararlar doğuracağı ve kamusal hakların gaspı niteliğinde olduğu ifade edildi. Anayasa’nın 43. maddesinde “Kıyılar devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Deniz, göl ve akarsu kıyılarıyla, deniz ve göllerin kıyılarını çevreleyen sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir” denildiği hatırlatıldı.
“KIRALAYAMAZSIN!”
3621 sayılı Kıyı Kanunu’nun 5. maddesinde “Kıyılar, Devletin hüküm ve tasarrufu altındadır. Kıyılar, herkesin eşit ve serbest yararlanmasına açıktır. Kıyı ve sahil şeritlerinden yararlanmada öncelikle kamu yararı gözetilir” hükmü bulunduğu belirtilerek, kıyılar kiralandığında eşitliğin ve serbestiyetin mümkün olmadığı ifade edildi.
“KIYILAR TİCARİLEŞTİRİLEMEZ”
Açıklamada canlı cansız tüm varlıkların ortak yaşam alanı olan kıyılar ticarileştirildiğinde kıyı ekosisteminin bozulduğu, şezlong, şemsiye, çit, duvar gibi bariyerlerle kıyılara serbestçe ulaşımın engellendiği, kıyıların kamusal alan niteliğinin kaybına ve sermayeye teslimine yol açıldığı vurgulandı.
TALEPLER
Kıyı Hareketleri Dayanışma Ağı’nın talepleri şöyle sıralandı:
– İlgili yönetmeliğin ivedilikle yürütmesi durdurulmalı ve yönetmelik geri çekilmelidir.
– Kıyı ekosistemini ve kıyıların kamusal alan niteliğini bozan tüm uygulamalara derhal son verilmeli, hukuksuz kiralamalar iptal edilmeli, kıyılar tamamen özgürleştirilmelidir.
– İdare ve yerel yönetimler bu hukuksuz uygulamalardan derhal vazgeçmelidir.
– Başta Türkiye Barolar Birliği olmak üzere, Barolar ilgili yönetmeliğin iptali için hukuki yollara başvurmalıdır.
– Tüm demokratik kamuoyu, ekolojistler, kıyı savunucuları bir arada, kıyıların özgürleştirilmesi mücadelesini yükseltmelidir.
