ŞPO Antalya’dan uyarı: Antalya, Isparta ve Burdur’da kritik personel açığı kamu yararı için risk oluşturuyor

TMMOB Şehir Plancıları Odası, Antalya, Isparta ve Burdur’da birçok belediye ve kamu kurumunda yeterli şehir plancısı bulunmadığını belirterek, planlama süreçlerinde kamu yararının risk altında olduğunu açıkladı.

TMMOB Şehir Plancıları Odası Antalya Şubesi, şehir planlama hizmetlerinde bölge genelindeki ciddi personel eksikliğine dikkat çekerek belediyeler ve kamu kurumlarında acilen şehir ve bölge plancısı istihdamı yapılması çağrısında bulundu. Oda, planlama süreçlerinin teknik uzmanlık gerektirdiğini, buna rağmen birçok kurumda hiç plancı bulunmadığını vurguladı.

“PLANLAMA BİLİMSEL, HUKUKİ VE UZMANLIK TEMELLİ BİR İŞTİR”

Açıklamada, 3194 sayılı İmar Kanunu ile 5216, 5393, 6306, 5366 ve 2863 sayılı kanunlar ile ilgili yönetmeliklerin, mekânsal karar süreçlerinde şehir ve bölge plancılarının asli rolünü açık biçimde tanımladığı hatırlatıldı. Buna rağmen belediyeler ve kamu kurumlarında yeterli sayıda plancı çalıştırılmadığı belirtildi.

Şube, plancı istihdamındaki yetersizliğin yalnızca “teknik hata” boyutunda olmadığını, aynı zamanda:

• Üst ölçekli planlarla uyumsuz kararlar,
• Niteliksiz kentsel tasarım uygulamaları,
• Koruma-kullanma dengesi ihlalleri,
• Yetersiz donatı standartları,
• Ulaşım ve altyapı sorunları,
• Hukuki açıdan zayıf planlama süreçleri

gibi çok boyutlu sonuçlar doğurduğunu belirtti. Bu durumun kamu kurumlarının planlama yetkisini gereği gibi yerine getirmesini zorlaştırdığı ve kamu zararına yol açtığı ifade edildi.

“AYNI İŞİ YAPAN PLANCILAR ARASINDA SOSYAL VE EKONOMİK ADALETSİZLİK VAR”

Açıklamada ayrıca aynı kurumda aynı işi yapan plancılar arasında, taşeronluk veya düşük ücretli sözleşmeli çalışma modelleri nedeniyle ciddi ekonomik ve sosyal eşitsizlikler yaşandığına dikkat çekildi. Oda, eşdeğer işe eşdeğer ücret verilmesi gerektiğini vurguladı.

Oda, pek çok farklı müdürlük ve birimde şehir ve bölge plancısı istihdamının kurumsal zorunluluk olduğunun altını çizerek, bunları şöyle sıraladı:

• İmar ve Şehircilik Müdürlükleri
• Plan-Proje ve Kentsel Tasarım Müdürlükleri
• Kentsel Dönüşüm, Emlak-İstimlak ve Afet İşleri Müdürlükleri
• Coğrafi Bilgi Sistemleri Müdürlükleri
• İklim Değişikliği ve Sıfır Atık birimleri
• Ulaşım ve Koordinasyon Merkezleri
• Koruma, Uygulama ve Denetim Büroları (KUDEB)
• Park ve Bahçeler, Sosyal Konutlar, Ruhsat Denetim Müdürlükleri

Yapılan inceleme sonuçlarına göre bölgede birçok belediye ve kamu kurumunda nüfusa oranla asgari plancı sayısına dahi ulaşılamadığı, bazı kurumlarda ise hiç şehir plancısı bulunmadığı tespit edildi.

Örneğin:

• Antalya Büyükşehir Belediyesi: 272 plancı olması gerekirken 168 plancı açığı bulunuyor.
• Çok sayıda ilçe belediyesinde plancı sayısı 0 veya önerilenin çok altında.
• Tarım, sağlık, eğitim, afet yönetimi, ulaştırma gibi kritik kurumlarda da plancı eksikliği göze çarpıyor.

Şehir Plancıları Odası Antalya Şubesi, çözüm için şu talepleri sıraladı:

1. Her 10 bin nüfusa en az bir şehir ve bölge plancısı çalıştırılması

Belediye Kanunu’nun planlama sorumluluğunu artıran hükümlerine atıf yapılarak, plancı kadrolarının nüfusla orantılı artırılması istendi.

2. Firma personeli olarak çalışan plancıların SGK girişlerinin doğru meslek koduyla yapılması

“2164.01: Şehir ve Bölge Plancısı” kodunun kullanılmaması durumunda hukuki süreçlerin başlatılacağı hatırlatıldı.

3. Kurum görüşlerinin iki plancı tarafından hazırlanması

Sadece mevzuat alıntısı içeren yetersiz raporların önüne geçilmesi için görüş veren kurumlarda asgari 2 plancının görev alması istendi.

4. Tüm planlama, tasarım ve uygulama süreçlerinde plancıların etkin görevlendirilmesi

Kentsel tasarım, kentsel dönüşüm, afet planlaması ve diğer teknik süreçlerde plancıların asli rolünün güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Şube açıklaması, kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve bilimsel esasların korunması için bu taleplerin acilen yerine getirilmesi çağrısıyla son buldu.

Mevcut personel sayısı:

      Belediyeler

  Mevcut Şehir ve Bölge Plancısı Sayısı

    Mevcut Nüfus (TÜİK, 2024)

Olması Gereken Şehir ve Bölge Plancısı Sayısı

İşe Alınması Gereken Şehir ve Bölge Plancısı Sayısı

Antalya Büyükşehir Belediyesi

43+2+4+55*

2.722.103

272

168

Akseki Belediyesi

0

10.546

1

1

Aksu Belediyesi

3

82.560

8

5

Alanya Belediyesi

12

361.873

36

24

Demre Belediyesi

0

27.814

2

2

Döşemealtı Belediyesi

3

90.572

9

6

Elmalı Belediyesi

0

41.853

4

4

Finike Belediyesi

0

51.620

5

5

Gazipaşa Belediyesi

2

55.362

5

3

Gündoğmuş Belediyesi

0

7.353

1

1

İbradı Belediyesi

1

3.411

1

0

Kaş Belediyesi

5

63.921

6

1

Kemer Belediyesi

3

50.436

5

2

Kepez Belediyesi

7

629.479

62

55

Konyaaltı Belediyesi

3

196.079

19

16

Korkuteli Belediyesi

3

58.728

5

2

Kumluca Belediyesi

1

75.041

7

6

Manavgat Belediyesi

5

262.576

26

21

Muratpaşa Belediyesi

4

509.444

50

46

Serik Belediyesi

3

143.435

14

11

  Görüş Veren Kurumlar

  Mevcut Şehir ve Bölge Plancısı Sayısı

Olması Gereken Şehir ve Bölge Plancısı Sayısı

İşe Alınması Gereken Şehir ve Bölge Plancısı Sayısı

İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü

  5

  5

  -

İl Tarım ve Orman Müdürlüğü

  0

  5

  5

İl Milli Eğitim Müdürlüğü

  0

  2

  2

İl Sağlık Müdürlüğü

0

2

2

İl Afet ve Acil Durum Müdürlüğü

  0

  2

  2

Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü

  0

  2

  2

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü

  13

  30

  17

İl Sanayi Müdürlüğü

0

5

5

İl Ticaret Müdürlüğü

0

2

2

İl Aile ve Sosyal Politikalar Müdürlüğü

  0

  2

  2

Orman Bölge Müdürlüğü

  0

  2

  2

Karayolları 13. Bölge Müdürlüğü

  2

  5

  3

DSİ 13. Bölge Müdürlüğü

  0

  2

  2

ÇŞB/Milli Emlak Dairesi Başkanlığı

  0

  2

  2

TEİAŞ 19. Bölge Müdürlüğü

  1

  2

  1

Elektrik Üretim A.Ş (EUAŞ-Antalya)

  0

  2

  2

Antalya Su ve Atıksu İdaresi (ASAT)

  2

  5

  3

Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ)

  0

  2

  2

CK Akdeniz Elektrik Dağıtım A.Ş.

  1

  2

  1

Vakıflar Genel Müdürlüğü Antalya Bölge Müdürlüğü

  1

  2

  1

Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı 6. Bölge Müdürlüğü

  1

  2

  1

Antalya Ticaret İl Müdürlüğü

  0

  2

  2

İLBANK  A.Ş. Akdeniz Bölge Müdürlüğü

  0

  2

  2

BAKA (Batı Akdeniz Kalkınma Ajansı)

  1

  5

  4