Stajyer sürücü belgesi iptal şartları, iki yıllık adaylık süresi ve yeniden ehliyet alma koşulları bu haberde yer alıyor.
İlk kez ehliyet alan sürücüleri ilgilendiren aday sürücülük sisteminde yeni bir düzenlemeye gidiliyor. Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda kabul edilen maddelere göre aday sürücü belgesi; 75 ceza puanının aşılması, 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanılması ve belirli trafik kurallarının üç kez ihlal edilmesi gibi durumlarda iptal edilecek.
Düzenleme, Anayasa Mahkemesinin aday sürücü belgelerinin iptal şartlarının yalnızca yönetmelikle belirlenemeyeceğine ilişkin kararının ardından hazırlandı. Kabul edilen hükümlerin yürürlüğe girebilmesi için kanun teklifinin yasalaşma sürecinin tamamlanması ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
STAJYER SÜRÜCÜ BELGESİ İPTAL ŞARTLARI DEĞİŞTİ Mİ?
Aday sürücü belgesinin iptal şartlarını düzenleyen maddeler, 23 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulunda kabul edildi.
Yeni düzenlemeyle aday sürücülük süresi ve belgenin iptaline yol açacak durumlar doğrudan Karayolları Trafik Kanunu’na ekleniyor. Daha önce yönetmelikte bulunan kuralların kanuni dayanağa kavuşturulması amaçlanıyor.
Ancak kabul edilen düzenleme henüz Resmî Gazete’de yayımlanmadığı için yürürlüğe girmiş bir kanun hükmü olarak değerlendirilmemeli. Yasama sürecinin tamamlanmasının ardından yürürlük tarihi kesinleşecek.
ADAY SÜRÜCÜ KİMDİR?
İlk kez sürücü belgesi alan kişiler, belgelerini aldıkları tarihten itibaren iki yıl süreyle aday sürücü kabul edilecek.
Sürücü belgesi herhangi bir nedenle iptal edilen ve daha sonra yeniden ehliyet almaya hak kazanan kişiler de yeni belgelerini aldıkları tarihten itibaren iki yıl boyunca yeniden aday sürücü statüsünde olacak.
Aday sürücüler, yanlarında deneyimli bir sürücü bulunmadan araç kullanabilir. Aday sürücülük, normal ehliyetten farklı bir belge türü değil; ilk iki yıl boyunca uygulanan özel bir takip ve yaptırım dönemidir.
STAJYER SÜRÜCÜ BELGESİ HANGİ DURUMLARDA İPTAL EDİLECEK?
TBMM Genel Kurulunda kabul edilen düzenlemeye göre iki yıllık aday sürücülük döneminde aşağıdaki durumlardan birinin gerçekleşmesi halinde sürücü belgesi iptal edilecek:
Sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren bir trafik ihlalinin yapılması
Toplam 75 ceza puanının aşılması
Araç türüne bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü araç kullanıldığının belirlenmesi
Dönüş kurallarının üç kez ihlal edilmesi
Yayalara ilk geçiş hakkı verilmesine ilişkin kuralların üç kez ihlal edilmesi
Sürücü ve yolcuların koruyucu sistem kullanma zorunluluğuna ilişkin kuralların üç kez ihlal edilmesi
Dönüş, yayaya geçiş hakkı ve koruyucu sistemlere ilişkin tek bir ihlal doğrudan iptal anlamına gelmiyor. Bu hükümlerde iptal için aynı aday sürücülük süresi içinde üç ihlal şartı aranıyor.
75 CEZA PUANI STAJYER EHLİYETİ İPTAL EDER Mİ?
Yeni düzenlemeye göre aday sürücülük süresi içinde toplam 75 ceza puanının aşılması halinde sürücü belgesi iptal edilecek.
TBMM tarafından yayımlanan metinde “75 ceza puanına ulaşılması” yerine “75 ceza puanının aşılması” ifadesi kullanılıyor. Uygulamanın ayrıntıları, düzenlemenin Resmî Gazete’de yayımlanmasının ardından kesinleşecek.
Normal sürücülerde trafik suçunun işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde 100 ceza puanına ulaşılması halinde sürücü belgesi iki ay süreyle geri alınıyor. Aday sürücüler için öngörülen 75 puanlık sınır ise belgenin geçici olarak geri alınması yerine iptal sonucunu doğuracak.
STAJYER SÜRÜCÜ İÇİN ALKOL SINIRI KAÇ PROMİL?
Aday sürücünün kullandığı araç türüne bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü olduğunun tespit edilmesi halinde sürücü belgesi iptal edilecek.
Bu düzenleme hususi otomobil, motosiklet veya başka bir araç sınıfı arasında ayrım yapmıyor. Aday sürücülük döneminde 0,20 promilin üzerindeki tek bir tespit iptal için yeterli olacak.
Alkollü araç kullanımı nedeniyle uygulanacak idari para cezası ve sürücü belgesinin geri alınmasına ilişkin diğer yaptırımlar da ayrıca uygulanabilecek.
DÖNÜŞ KURALINI İHLAL EDENİN EHLİYETİ İPTAL EDİLİR Mİ?
Dönüş kurallarının bir kez ihlal edilmesi, kabul edilen düzenlemeye göre aday sürücü belgesinin doğrudan iptal edilmesine neden olmayacak.
Aday sürücülük süresi içinde dönüş kurallarına ilişkin hükümlerin üç kez ihlal edilmesi halinde belge iptal edilecek.
Dönüş sırasında işaret verme, uygun şeride geçme, hız azaltma ve karşıdan gelen araçlara geçiş hakkı verme gibi yükümlülükler Karayolları Trafik Kanunu kapsamındaki dönüş kuralları arasında bulunuyor.
YAYAYA YOL VERMEYEN ADAY SÜRÜCÜNÜN EHLİYETİ İPTAL OLUR MU?
Yaya ve okul geçitlerinde yayalara ilk geçiş hakkı verilmesine ilişkin hükümlerin üç kez ihlal edilmesi halinde aday sürücünün belgesi iptal edilecek.
İptal için ihlalin aday sürücülüğün iki yıllık süresi içinde üç kez gerçekleşmesi gerekiyor. Tek ihlalde trafik cezası ve ceza puanı uygulanabilecek ancak yalnızca bu gerekçeyle doğrudan belge iptali yapılmayacak.
EMNİYET KEMERİ TAKMAMAK STAJYER EHLİYETİ İPTAL EDER Mİ?
Sürücülerin ve yolcuların koruyucu sistemleri kullanmasına ilişkin hükümlerin üç kez ihlal edilmesi, aday sürücü belgesinin iptal nedenleri arasında yer alıyor.
Koruyucu sistem ifadesi aracın türüne göre emniyet kemeri, çocuk bağlama sistemi ve koruyucu başlık gibi güvenlik ekipmanlarını kapsayabiliyor.
Aday sürücünün yalnızca kendi güvenliğinden değil, araçtaki yolcuların mevzuata uygun koruyucu sistem kullanmasından da sorumluluğu bulunuyor.
EHLİYETİN GEÇİCİ OLARAK GERİ ALINMASINI GEREKTİREN İHLAL NEDİR?
Karayolları Trafik Kanunu’nda bazı ağır veya tekrarlanan ihlaller sürücü belgesinin belirli bir süre geri alınmasını gerektiriyor.
Yeni düzenlemeye göre aday sürücünün iki yıllık dönem içinde, normal bir sürücünün ehliyetinin geçici olarak geri alınmasına neden olacak bir ihlal gerçekleştirmesi halinde aday sürücü belgesi tamamen iptal edilecek.
Bu hüküm, aday sürücünün yalnızca ceza puanı üzerinden değil, sürücü belgesinin geçici olarak geri alınmasını gerektiren ağır trafik ihlalleri bakımından da ayrıca değerlendirilmesini öngörüyor.
STAJYER EHLİYET İPTAL EDİLİRSE NE OLUR?
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişi, iki yıllık sürenin dolmasını bekleyerek eski belgesini geri alamayacak.
Yeniden sürücü belgesi almak isteyen kişinin sürece baştan başlaması gerekecek. Kabul edilen düzenlemeye göre şu şartlar aranacak:
Psikoteknik değerlendirmeden geçilmesi
Psikiyatri uzmanı tarafından muayene yapılması
Sürücülüğe engel durum bulunmadığını gösteren belgenin alınması
Trafik idari para cezalarının tamamının ödenmesi
Varsa bekleme veya geçici geri alma süresinin tamamlanması
Motorlu taşıt sürücü kursuna yeniden kayıt yaptırılması
Teorik ve uygulamalı sınavlarda başarılı olunması
Motorlu taşıt sürücüsü sertifikasının yeniden alınması
Bu işlemlerin tamamlanmasının ardından yeni sürücü belgesi için başvuru yapılabilecek.
PSİKOTEKNİK VE PSİKİYATRİ RAPORU ZORUNLU MU?
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişinin yeniden sürücü kursunda eğitime başlayabilmesi için psikoteknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanı muayenesine girmesi gerekecek.
Değerlendirme sonucunda sürücülüğe engel bir durum bulunmadığını gösteren belgenin sürücü kursuna teslim edilmesi zorunlu olacak.
Yalnızca psikiyatri uzmanından alınan bir yazı yeterli olmayacak. TBMM’de kabul edilen metinde hem psikoteknik değerlendirme hem de psikiyatri uzmanı muayenesi şartı birlikte yer alıyor.
TRAFİK CEZALARI ÖDENMEDEN YENİDEN EHLİYET ALINABİLİR Mİ?
Aday sürücü belgesi iptal edilen kişinin yeniden sürücü kursuna başlayabilmesi için Karayolları Trafik Kanunu kapsamında verilen idari para cezalarının tamamının tahsil edilmiş olması gerekecek.
Ödenmemiş trafik cezaları bulunan kişiler, diğer koşulları yerine getirseler bile sürücü kursuna yeniden başlama aşamasında sorun yaşayabilecek.
Ayrıca ihlale bağlı bir bekleme veya geçici geri alma süresi bulunuyorsa bu sürenin de tamamlanması gerekecek.
STAJYER SÜRÜCÜ BELGESİNİ KİM İPTAL EDECEK?
Aday sürücü belgelerine ilişkin iptal işlemleri, Karayolları Trafik Kanunu’nda görev ve yetkileri belirtilen trafik zabıtası tarafından gerçekleştirilecek.
İptal işleminin ardından sürücü belgesi geçerliliğini kaybedecek ve kişi yeniden belge alana kadar motorlu araç kullanamayacak.
ANAYASA MAHKEMESİ NEDEN İPTAL KARARI VERMİŞTİ?
Anayasa Mahkemesi, 2 Aralık 2025 tarihinde duyurduğu kararında aday sürücü belgelerinin iptal şartlarının yönetmelikle belirlenmesini öngören kanun hükmünü iptal etti.
Mahkeme, sürücü belgesinin iptali gibi ağır bir yaptırımın hangi durumlarda uygulanacağına ilişkin temel çerçevenin kanunda bulunması gerektiğini belirtti. İptal koşullarının sınırları çizilmeden yürütme organına bırakılmasını kanunilik ilkesiyle bağdaşmaz buldu.
TBMM’de kabul edilen yeni düzenlemeyle aday sürücülük süresi ve iptal şartları doğrudan kanun metnine ekleniyor.
YENİ İPTAL ŞARTLARI NE ZAMAN YÜRÜRLÜĞE GİRECEK?
Aday sürücü belgesine ilişkin maddeler TBMM Genel Kurulunda kabul edilmiş olsa da 23 Temmuz 2026 itibarıyla yasalaşma ve yayımlanma süreci tamamlanmış değil.
Kanun teklifinin kalan maddelerinin görüşülmesi, teklifin tümünün kabul edilmesi, Cumhurbaşkanına gönderilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor.
Bu nedenle aday sürücülerin güncel uygulamayı değerlendirirken Resmî Gazete’de yayımlanacak nihai kanun metnini esas alması gerekiyor.
