Mart ayında Türkiye genelinde ifade, toplanma ve örgütlenme özgürlüklerine yönelik hak ihlalleri rekor kırdı.

Mart ayında Türkiye genelinde gözaltılar, tutuklamalar, eylem yasakları ve medya üzerindeki baskılar rekor seviyeye ulaştı. Özellikle İstanbul’da, ismi konulmamış bir olağanüstü hâl süreci yaşanırken, toplanma ve örgütlenme özgürlüklerine yönelik hak ihlalleri önceki aylara kıyasla ciddi oranda arttı.

8 Mart Dünya Kadınlar Günü ve Nevroz kutlamaları gibi özel günlerde, ayrıca İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) operasyonu kapsamında Saraçhane, Beşiktaş ve Kadıköy’de gerçekleşen protestolara yönelik sert polis müdahaleleri, ihlallerin endişe verici boyutlara ulaştığını gözler önüne serdi.

İstanbul Barosu’nun ardından Türkiye İnsan Hakları Vakfı (TİHV) da, Mart ayında yaşanan hak ihlallerine ilişkin kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda sadece İstanbul değil, Türkiye’nin dört bir yanındaki tablo da gözler önüne serildi. 20’den fazla şehirde ifade, toplanma ve örgütlenme özgürlüklerine yönelik ihlaller sıralandı. Özellikle İstanbul, Ankara ve İzmir’de artan polis müdahaleleri, eylem yasakları ve gözaltı ile tutuklamalar dikkat çekti.

TİHV Genel Sekreteri Coşkun Üsterci tarafından açıklanan raporda, gözaltı, tutuklama ve müdahale verileri anayasal hakların birçok bölgede fiilen askıya alındığını ortaya koydu. Raporda ayrıca valiliklerin süreli yasak kararları ve medya üzerindeki baskılar da mercek altına alındı.

TİHV Dokümantasyon Merkezi’nin verilerine göre ifade özgürlüğüne yönelik ihlaller şöyle sıralandı:

144 kişi sosyal medya paylaşımları veya kitaplar nedeniyle gözaltına alındı.
22 gazeteci gözaltına alındı, bunlardan 8’i tutuklandı.
4 gazeteci hakkında yeni soruşturma açıldı.
700 sosyal medya hesabı için erişim engeli talep edildi.
RTÜK, televizyon kanallarına 33 para cezası ve 16 program durdurma cezası verdi.
183 sosyal medya hesabı ve 16 internet sitesi mahkeme kararıyla erişime kapatıldı.

Toplanma özgürlüğü ihlalleri kapsamında ise:

Ülke genelinde en az 74 ayrı eylem ve etkinliğe polis müdahalesi gerçekleşti.
Müdahaleler sonucu en az 1495 kişi gözaltına alındı ve işkence ile kötü muameleye maruz bırakıldı.
Gözaltına alınanlardan 482’si adli kontrol şartıyla, 62’si ev hapsi tedbiriyle serbest bırakıldı.
175 kişi tutuklandı.

Örgütlenme özgürlüğüne yönelik ihlaller kapsamında:

Siyasi parti üye ve yöneticisi en az 5 kişi gözaltına alındı, 1 kişi tutuklandı.
5 belediye başkanı gözaltına alındı; Şubat ayında gözaltına alınan bir başkanla birlikte toplam 6 belediye başkanı tutuklandı.
Dernek, sendika ve vakıf gibi kuruluşların üye ve yöneticisi olan 24 kişi gözaltına alındı, bunlardan 7’si tutuklandı.
9 kişi adli kontrol şartıyla, 17 kişi ise serbest bırakıldı

ANTALYA’DA YAŞANAN HAK İHLALLERİ

1- İlave Tv muhabiri Arif Kocabıyık gözaltına alındı.
2- İBB Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun gözaltına alınmasına ilişkin protestolarda 41 kişi gözaltına alındı. 3’ü tutuklandı.
3- Akdeniz Üniversitesi kampüsünde yapılan yürüyüşe tazyikli su kullanarak müdahale eden polis 25 kişiyi gözaltına aldı.
4- Yapılan ev baskınlarında Eğitim Sen üyesi Güneş Atsız ve Bülent Gök gözaltına alındı.
5- Akdeniz Üniversitesi kampüsünde yapılan yürüyüşe tazyikli su kullanarak müdahale eden polis 15 kişiyi gözaltına aldı
6- Halkevi Yönetim Kurulu Üyesi Kutay Meriç, sosyal medya paylaşımları gerekçe gösterilerek ‘halkı suç ilemeye alenen tahrik’ suçundan tutuklandı.
7- Gözaltına alınan ve aralarında TİP İl Başkanı Enes Keskin’in de olduğu 10 kişi tutuklandı.
8- Halk TV sorumlu müdürü Serhan Asker hakkında 2021 yılında yayınlanmış bir haber gerekçe gösterilerek 31. Asliye Ceza’da açılan davanın görülmesine başlandı. Mahkeme duruşmaya katılmayan Serhan Asker hakkında yakalama kararı çıkardı.