3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü’nün tarihçesi, amacı ve basın özgürlüğü açısından taşıdığı anlam bu haberde yer alıyor.
3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü, basın özgürlüğünün önemine dikkat çekmek ve ifade özgürlüğünün korunması gerektiğini hatırlatmak amacıyla her yıl 3 Mayıs’ta anılıyor. Gün, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından ilan edildi ve basın özgürlüğüne ilişkin uluslararası ilkelerle ilişkilendirildi.
3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü ne zaman?
Dünya Basın Özgürlüğü Günü, her yıl 3 Mayıs tarihinde anılıyor. Bu tarih, basın özgürlüğünün korunması, gazetecilerin çalışma koşullarının gündeme taşınması ve hükümetlerin ifade özgürlüğüne saygı gösterme yükümlülüğünün hatırlatılması amacıyla belirlenen uluslararası günler arasında yer alıyor.
3 Mayıs, aynı zamanda 1991 yılında Namibya’nın başkenti Windhoek’te Afrikalı gazeteciler tarafından kabul edilen Windhoek Bildirgesi’nin yıl dönümüyle bağlantılıdır. Bildirge, özgür, bağımsız ve çoğulcu basının demokratik toplumlar açısından önemini vurgulayan temel metinlerden biri olarak kabul ediliyor.
Günün amacı ne?
3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü’nün temel amacı, basın özgürlüğünün kamu yararı açısından taşıdığı önemi görünür kılmak olarak ifade ediliyor. Gün kapsamında ifade özgürlüğü, haber alma hakkı, gazetecilerin güvenliği, sansür, baskı, cezasızlık ve medya bağımsızlığı gibi başlıklar gündeme geliyor.
Birleşmiş Milletler tarafından kabul edilen yaklaşımda basın özgürlüğü, 1948 tarihli İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 19. maddesinde yer alan ifade özgürlüğü hakkıyla birlikte değerlendiriliyor. Bu kapsamda 3 Mayıs, yalnızca gazetecilik mesleği açısından değil, toplumun haber alma hakkı bakımından da önem taşıyor.
UNESCO Guillermo Cano Dünya Basın Özgürlüğü Ödülü
UNESCO, Dünya Basın Özgürlüğü Günü kapsamında her yıl UNESCO/Guillermo Cano Dünya Basın Özgürlüğü Ödülü’nü veriyor. Ödül, basın özgürlüğünün savunulması veya geliştirilmesi için çalışan kişi, kurum ya da kuruluşlara sunuluyor.
Ödülün adı, Kolombiyalı gazeteci Guillermo Cano Isaza’dan geliyor. Cano, 17 Aralık 1986’da başkent Bogotá’da gazetesi El Espectador’un ofisi önünde öldürüldü. Basın özgürlüğü alanındaki katkıları nedeniyle adı, UNESCO tarafından verilen uluslararası ödülle yaşatılıyor.
Basın özgürlüğü konferansları düzenleniyor
UNESCO, her yıl Dünya Basın Özgürlüğü Günü dolayısıyla medya çalışanlarını, basın özgürlüğü kuruluşlarını ve Birleşmiş Milletler kurumlarını bir araya getiren konferanslar düzenliyor. Bu toplantılarda dünya genelinde basın özgürlüğünün durumu değerlendiriliyor ve gazeteciliğin karşı karşıya olduğu sorunlara yönelik çözüm başlıkları tartışılıyor.
Konferansların gündeminde medya bağımsızlığı, gazetecilere yönelik saldırılar, cezasızlık, çatışma bölgelerinde habercilik, terör olaylarının medya tarafından ele alınması ve iyi yönetişim gibi konular yer alabiliyor.
Basın özgürlüğü neden gündemde?
Dünya Basın Özgürlüğü Günü, gazetecilerin bilgiye erişim, haber üretimi ve kamuoyunu bilgilendirme görevini baskı görmeden yerine getirebilmesi gerektiğini hatırlatan uluslararası bir gün olarak öne çıkıyor. Basın özgürlüğü, demokratik toplumlarda yurttaşların doğru bilgiye ulaşabilmesi açısından temel haklar arasında değerlendiriliyor.
Gazetecilerin güvenliği, medya kuruluşlarının bağımsızlığı, sansür uygulamaları ve ifade özgürlüğüne yönelik sınırlamalar, 3 Mayıs’ta dünya genelinde ele alınan başlıklar arasında bulunuyor.
