Antalya’da balkon veya ortak bahçede mangal yakılması her durumda otomatik olarak yasak değil; ancak duman ve koku komşuları rahatsız ediyorsa müdahale gündeme gelebiliyor.
Antalya’da özellikle yaz aylarında balkon, teras ve apartman bahçelerinde mangal kullanımı komşular arasında tartışmaya dönüşebiliyor. Kömür dumanının üst katlara veya yan dairelere girmesi, çamaşırların kokması, pencere ve balkonların kullanılamaması ya da ortak bahçede yoğun duman oluşması şikâyetlerin başlıca nedenleri arasında.
Ancak “apartmanda mangal yapmak tamamen yasaktır” şeklinde Türkiye genelinde bütün konutlara uygulanabilecek tek bir hüküm bulunmuyor.
Sorunun değerlendirilmesinde mangalın nerede yakıldığı, apartmanın yönetim planı, dumanın diğer bağımsız bölümlere etkisi, yangın riski ve belediyenin emir ve yasakları birlikte önem taşıyor.
Kat Mülkiyeti Kanunu, maliklerin hem kendi bağımsız bölümlerini hem de ortak alanları kullanırken birbirlerini rahatsız etmemelerini ve diğer maliklerin haklarını ihlal etmemelerini zorunlu tutuyor. Bu yükümlülük kiracılar için de geçerli.
Apartman balkonunda mangal yapmak yasak mı?
Balkonda mangal yapılmasını Türkiye genelinde koşulsuz biçimde yasaklayan tek bir genel hüküm bulunmuyor.
Bu nedenle yalnız “balkonda mangal yakıldı” bilgisinden hareketle otomatik olarak hukuka aykırı bir davranış bulunduğu söylenemez.
Ancak mangaldan çıkan duman, koku ve kurum diğer dairelerin kullanımını olağan sınırların üzerinde etkiliyorsa durum değişiyor.
Türk Medeni Kanunu’nun 737’nci maddesi, taşınmaz kullanılırken komşular açısından hoş görülebilecek düzeyi aşan duman, buğu, kurum, toz, koku, gürültü ve sarsıntıyla rahatsızlık verilmesini yasaklıyor.
Bu nedenle asıl soru “mangal yakıldı mı?” değil, “mangalın etkisi komşuluk hukukundaki olağan hoşgörü sınırını aştı mı?” oluyor.
Mangal dumanı doğrudan komşunun evine giriyorsa ne olur?
Duman sürekli olarak üst veya yan dairenin penceresinden içeri giriyorsa, balkon kullanımını engelliyorsa ya da yoğun kurum ve koku oluşturuyorsa komşuluk hukuku açısından sorun ortaya çıkabilir.
Örneğin alt kattaki balkonda sık sık kömürlü mangal yakılması ve çıkan duman nedeniyle üst kattaki kişinin pencerelerini kapatmak zorunda kalması, yalnız mangalı kullanan kişinin kendi bağımsız bölümündeki faaliyeti olarak değerlendirilemez.
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18’inci maddesi de apartmanda yaşayanların birbirini rahatsız etmemesini ve birbirlerinin haklarını çiğnememesini öngörüyor.
Dolayısıyla balkon özel kullanım alanı olsa bile kullanımın etkisi diğer bağımsız bölümlere taşıyorsa komşuların hakları devreye giriyor.
“Kendi balkonum, istediğimi yaparım” denebilir mi?
Kat mülkiyetinde bağımsız bölüm sahibi olmak sınırsız kullanım yetkisi anlamına gelmiyor.
Bir kişi kendi balkonunu kullanabilir ancak bu kullanım diğer apartman sakinlerinin konutlarından yararlanmasını olağan sınırların üzerinde engelleyemez.
Türk Medeni Kanunu özellikle duman ve kokuyu komşuluk ilişkisinde sınırlandırılabilecek etkiler arasında açıkça sayıyor.
Aynı şekilde Kat Mülkiyeti Kanunu da bağımsız bölümlerin kullanımında komşuların rahatsız edilmemesi gerektiğini belirtiyor.
Bu nedenle mülkiyet hakkı, yoğun dumanı komşunun balkonuna veya evine gönderebilme hakkı vermiyor.
Apartman bahçesinde mangal yapılabilir mi?
Burada bahçenin hukuki statüsü önemli.
Apartmanın ortak bahçesi bütün kat maliklerinin ortak kullanımındaysa tek bir kişinin alanı sürekli olarak mangal yeri gibi kullanması yönetim planı ve ortak alan kullanım kuralları açısından sorun oluşturabilir.
Site veya apartman yönetimi ortak bahçenin hangi amaçlarla ve hangi saatlerde kullanılabileceğine ilişkin kurallar belirlemiş olabilir.
Örneğin yönetim planında açık ateş, mangal veya ortak alanda yemek pişirme yasaklanmışsa malik ve kiracıların bu kurala uyması gerekir. Kat Mülkiyeti Kanunu yönetim planına uyma yükümlülüğünü açıkça düzenliyor.
Bu nedenle site sakinlerinin öncelikle yönetim planına ve kat malikleri kurulunun daha önce aldığı kararlara bakması gerekiyor.
Site yönetimi mangalı tamamen yasaklayabilir mi?
Ortak alanların kullanım biçimi apartman veya site yönetim planıyla düzenlenebiliyor.
Yangın riski, yoğun duman, çocuk oyun alanlarının yakınlığı veya komşuların ortak kullanım hakkının etkilenmesi gibi nedenlerle ortak alanlarda mangal kullanımına ilişkin kurallar konulabilir.
Bununla birlikte bir yöneticinin kişisel kararıyla her bağımsız bölümün özel kullanımındaki faaliyetlere sınırsız müdahale edebileceği anlamına gelmez.
Yönetim planı, kat malikleri kurulu kararları ve somut rahatsızlığın niteliği birlikte değerlendirilmeli.
Antalya Büyükşehir Belediyesi duman konusunda ne diyor?
Antalya Büyükşehir Belediyesinin güncel internet sitesinde yönlendirme yapılan Belediye Zabıtası Emir ve Yasakları Tembihnamesinde “etrafı rahatsız edecek şekilde koku ve duman yaymak” yasaklanan davranışlar arasında yer alıyor. Aynı düzenlemede özel piknik alanları ayrılmamış plajlarda mangal ve ateş yakılmasının da yasak olduğu belirtiliyor.
Antalya Büyükşehir Belediyesinin güncel Sıkça Sorulan Sorular sayfası da Büyükşehir sınırlarında bu zabıta emir ve yasakları düzenlemesinin bulunduğunu ve aykırı davranışlarda Kabahatler Kanunu kapsamında işlem uygulanabildiğini belirtiyor.
Bu nedenle yoğun mangal dumanı yalnız apartman yönetimi açısından değil, çevreyi rahatsız eden duman ve koku açısından belediye zabıtasının değerlendirmesine de konu olabilir.
Antalya’da mangal dumanı nereye şikâyet edilir?
Sorun yalnız aynı apartmandaki iki komşu arasındaysa ilk aşamada apartman veya site yönetimine yazılı bildirim yapılması en pratik yol.
Duman veya koku çevrede ciddi rahatsızlık oluşturuyor ve belediye emir ve yasaklarıyla bağlantılı bir durum bulunuyorsa Antalya Büyükşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğüne veya ilgili ilçe belediyesinin zabıta birimine başvurulabilir.
Antalya Büyükşehir Belediyesi Zabıta Müdürlüğünün güncel başvuru kanalları arasında:
ALO 153
ve
0 (242) 249 50 84
numaralı zabıta şikâyet hattı bulunuyor. Başvurunun ilçe belediyesinin görev alanında kalması halinde şikâyetin ilgili belediyeye yönlendirildiği belirtiliyor.
Önce komşuyla konuşmak gerekir mi?
Hukuken her durumda zorunlu bir aşama değil ancak basit komşuluk sorunlarında çoğu zaman en hızlı çözüm olabilir.
Komşu, dumanın başka bir daireye bu kadar yoğun ulaştığını fark etmiyor olabilir.
Mangalın:
başka bir konuma taşınması,
daha seyrek kullanılması,
ortak bahçedeki uygun bir noktaya alınması,
kömürlü mangal yerine daha az duman oluşturan bir yöntemin tercih edilmesi
gibi çözümler uyuşmazlığın büyümesini önleyebilir.
Sorun tekrar ediyorsa sözlü tartışmayı sürdürmek yerine apartman yönetimine yazılı bildirim yapılması daha sağlıklı.
Yönetici şikâyeti nasıl ele almalı?
Apartman yönetimi öncelikle yönetim planında mangal, balkon kullanımı, ortak bahçe veya rahatsızlık veren faaliyetler konusunda özel hüküm bulunup bulunmadığını kontrol edebilir.
Şikâyetin:
hangi daireden kaynaklandığı,
hangi gün ve saatlerde yaşandığı,
dumanın hangi daireleri etkilediği,
ortak alanın kullanılıp kullanılmadığı
kayıt altına alınabilir.
Yönetim daha sonra ilgili malik veya kiracıya durumun düzeltilmesi gerektiğini yazılı olarak bildirebilir.
Tekrarlayan durumlarda konu kat malikleri kurulunun gündemine alınabilir.
Kiracı mangal yapıyorsa ev sahibinin sorumluluğu var mı?
Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 18’inci maddesindeki komşuları rahatsız etmeme ve yönetim planına uyma yükümlülüğü yalnız ev sahipleri için geçerli değil.
Kanun, bu yükümlülükleri kiracılara ve bağımsız bölümü sürekli kullanan diğer kişilere de uyguluyor. Yükümlülüklerin ihlali halinde kat malikinin de sorumluluğu gündeme gelebiliyor.
Bu nedenle sorun kiracıdan kaynaklanıyorsa apartman yönetiminin hem kiracıyla hem de gerektiğinde daire sahibiyle iletişim kurması mümkün.
Bir kez mangal yapmakla sürekli mangal yapmak aynı mı?
Komşuluk hukukunda olayın sıklığı ve etkisi önemli.
Yılda birkaç kez, kısa süreli ve çevreyi belirgin biçimde etkilemeden yapılan mangalla her hafta saatler boyunca yoğun duman çıkaran bir kullanım aynı şekilde değerlendirilmeyebilir.
Türk Medeni Kanunu’nun 737’nci maddesinde de ölçüt, komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşmak olarak belirlenmiş durumda.
Dolayısıyla:
dumanın yoğunluğu,
ne kadar sürdüğü,
ne sıklıkla tekrarlandığı,
yakındaki dairelere etkisi,
kullanılan alanın niteliği
birlikte önem taşıyor.
Mangal kokusu tek başına şikâyet nedeni olabilir mi?
Koku da komşuluk hukukunun dikkate aldığı etkiler arasında.
Türk Medeni Kanunu 737’nci maddede dumanla birlikte kokuyu da açıkça sayıyor.
Ancak her yemek kokusunun hukuka aykırı olduğu anlamına gelmiyor.
Apartman yaşamında belirli ölçüde yemek kokusu, günlük yaşam sesi ve benzeri etkilerin ortaya çıkması olağan.
Hukuki sınır, kokunun niteliği ve sürekliliği nedeniyle komşular arasında hoş görülebilecek düzeyin aşılmasıyla gündeme geliyor.
Mangal sırasında yüksek ses de varsa ne olur?
Mangal toplantısına yüksek sesli müzik, bağırma veya gece saatlerinde uzun süreli gürültü eşlik ediyorsa ayrıca gürültü hükümleri gündeme gelebilir.
Kabahatler Kanunu’nun 36’ncı maddesi başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak şekilde gürültüye neden olmayı kabahat olarak düzenliyor. Bu konuda idari yaptırım kararı verme yetkisi kolluk ve belediye zabıta görevlilerinde.
Antalya Büyükşehir Belediyesi de güncel Sıkça Sorulan Sorular sayfasında başkalarının huzur ve sükûnunu bozacak gürültüde zabıtanın Kabahatler Kanunu kapsamında işlem uygulayabildiğini belirtiyor.
Evdeki komşu gürültüsü için çevresel gürültü ölçümü yapılır mı?
Her zaman değil.
Çevresel Gürültü Kontrol Yönetmeliği; işyeri, inşaat, müzik yayını, ulaşım ve endüstriyel faaliyetlerden kaynaklanan çevresel gürültüyü kapsıyor.
Ancak evsel faaliyetlerden ve komşulardan kaynaklanan gürültüler yönetmeliğin kapsamı dışında bırakılmış durumda.
Bu nedenle apartman bahçesinde veya balkonda yapılan bireysel mangal toplantısındaki komşu gürültüsünü doğrudan işletmelere uygulanan çevresel gürültü ölçüm sistemiyle değerlendirmek doğru olmayabilir.
Böyle durumlarda Kat Mülkiyeti Kanunu, Kabahatler Kanunu ve apartman yönetim planı daha doğrudan önem taşıyor.
Mangal ateşi açısından yangın riski var mı?
Evet.
Kömürlü mangal açık alev, sıcak kömür ve kül içerdiği için yangın güvenliği açısından ayrıca değerlendirilmesi gerekiyor.
İtfaiye güvenlik tavsiyelerinde mangalın düz bir zeminde, yanıcı malzemelerden ve bitkilerden uzakta tutulması, başıboş bırakılmaması ve acil durum için su veya uygun söndürme malzemesinin yakınlarda bulundurulması öneriliyor. Sıcak külün doğrudan çöp kutusuna atılmaması gerektiği de özellikle belirtiliyor.
Bu önlemler özellikle balkonlarda daha kritik.
Perde, tente, plastik eşya, ahşap mobilya, kuru bitki veya bina cephesindeki yanıcı malzemeler ateşe çok yakınsa risk artabilir.
Balkonda kömürlü mangal neden daha riskli olabilir?
Balkonlar genellikle bahçelere göre daha küçük ve kapalı alanlar.
Üst balkona, tente sistemine veya cephe malzemelerine mesafe sınırlı olabilir.
Rüzgârla taşınan kıvılcım başka bir balkona veya kuru bitkilere ulaşabilir.
Ayrıca yoğun duman balkonun üstündeki dairelere doğrudan taşınabilir.
Bu nedenle balkonun geniş olması tek başına mangalın güvenli olduğu anlamına gelmez.
Açık alev kullanılan bütün faaliyetlerde yapıdaki yanıcı malzemeler ve hava koşulları birlikte değerlendirilmeli.
Gazlı barbekü duman şikâyetini tamamen çözer mi?
Her zaman değil.
Gazlı barbekü kömürlü mangala göre farklı yanma özelliklerine sahip olsa da pişirilen yiyecekten yine koku ve duman çıkabilir.
Dolayısıyla komşuluk hukukundaki temel ölçüt kullanılan yakıt değil, diğer kişilere verilen rahatsızlığın düzeyi.
Ayrıca tüplü sistemlerin de yangın ve gaz güvenliği açısından doğru bağlantı, sızıntı kontrolü ve uygun havalandırma gerektirdiği unutulmamalı. İtfaiye güvenlik rehberlerinde gazlı barbekülerde tüp ve bağlantıların düzenli kontrol edilmesi özellikle öneriliyor.
Elektrikli mangal serbest mi?
Elektrikli cihaz açık kömür ateşi oluşturmadığı için yangın ve duman açısından farklı bir risk profiline sahip.
Ancak yiyeceklerden çıkan yoğun koku ve duman yine komşuları etkileyebilir.
Dolayısıyla “elektrikli olduğu için apartman kuralları geçerli değildir” şeklinde bir sonuç çıkarmak doğru değil.
Yönetim planında balkonlarda yemek pişirmeye ilişkin özel hüküm varsa cihaz türünden bağımsız olarak bu kuralın ayrıca değerlendirilmesi gerekebilir.
Ortak bahçede mangal için özel alan oluşturulabilir mi?
Büyük sitelerde bu yöntem komşuluk sorunlarını azaltabilir.
Mangalın bina cephelerinden ve çocuk oyun alanlarından uzak, yangın güvenliği açısından daha uygun tek bir bölgede yapılması dumanın dairelere ulaşmasını azaltabilir.
Site yönetimi ayrıca:
kullanım saatleri,
ateş söndürme yöntemi,
külün nasıl bertaraf edileceği,
temizlik,
yangın söndürme ekipmanı
gibi kurallar belirleyebilir.
Ancak ortak alanın kullanımında kat malikleri kurulunun kararları ve yönetim planı dikkate alınmalı.
Mangal külü çöpe hemen atılır mı?
Sıcak kömür ve külün doğrudan çöp konteynerine atılması yangın tehlikesi oluşturabilir.
İtfaiye mangal güvenliği tavsiyelerinde sıcak külün doğrudan çöp kutusuna dökülmemesi gerektiği, mangalın hareket ettirilmeden ve atıkların uzaklaştırılmadan önce tamamen soğumasının sağlanması gerektiği belirtiliyor.
Apartmanlarda plastik çöp konteynerleri, çöp şutları ve kapalı çöp alanlarının bulunması bu riski daha önemli hale getiriyor.
Mangal nedeniyle yangın çıkarsa ne yapılmalı?
Gerçek bir yangın veya hızla büyüyebilecek açık alev oluşmuşsa artık komşuluk şikâyeti değil acil durum söz konusu.
Bu durumda 112 Acil Çağrı Merkezi üzerinden itfaiyeye haber verilmesi gerekiyor.
Yangın tehlikesi varken yalnız apartman yöneticisini veya zabıtayı arayıp beklemek doğru değil.
Kişiler kendilerini tehlikeye atmadan çevredekileri uyarmalı ve güvenli alana geçmeli.
Antalya’da yazın mangal konusunda neden daha fazla dikkat gerekiyor?
Antalya’da yaz aylarında yüksek sıcaklık, kuruyan bitki örtüsü ve zaman zaman kuvvetli rüzgâr yangın riskini büyütebiliyor.
Apartman veya site bahçesinde bulunan kuru otlar, çalılar, ahşap peyzaj elemanları veya ağaçların altında açık ateş kullanılması bu nedenle riskli olabilir.
İtfaiye güvenlik tavsiyelerinde de mangalın ağaç ve çalılıklardan uzak tutulması ve rüzgârlı havalarda açık ateş konusunda özellikle dikkatli olunması gerektiği belirtiliyor.
Antalya gibi sıcak ve kurak yaz koşullarının görüldüğü bir kentte komşuluk rahatsızlığının yanında yangın güvenliğinin de değerlendirilmesi gerekiyor.
Duman nedeniyle sağlık sorunu yaşayan komşu varsa ne olur?
Astım, kronik solunum hastalığı veya başka hassasiyetleri bulunan kişiler yoğun duman ve parçacıklardan daha fazla etkilenebilir.
Ancak bir komşunun belirli bir sağlık durumunun bulunması dahi “apartmanda bütün mangallar otomatik olarak yasaktır” sonucu yaratmaz.
Bununla birlikte sürekli ve yoğun dumanın belirli bir daireye yönelmesi halinde rahatsızlığın ağırlığı değerlendirilirken fiili etkiler önem kazanabilir.
Komşuluk hukukundaki temel amaç, kişinin kendi taşınmazını kullanırken başkasının yaşam alanını olağan sınırın üzerinde etkilememesi.
Duman şikâyeti fotoğraf veya videoyla belgelenmeli mi?
Tekrarlayan bir sorun varsa tarih ve saat bilgilerinin kaydedilmesi yararlı olabilir.
Örneğin:
hangi gün mangal yapıldığı,
dumanın ne kadar sürdüğü,
hangi bölümü etkilediği,
apartman yönetimine ne zaman bildirim yapıldığı
not edilebilir.
Ancak belge toplarken başka kişilerin özel yaşam alanlarını gizlice görüntülemek veya kayıtları sosyal medyada yayımlamak ayrı hukuki sorunlara yol açabilir.
Amaç komşuyu teşhir etmek değil, tekrar eden rahatsızlığı yetkili yönetime veya kuruma anlatabilmek olmalı.
Komşu uyarıya rağmen mangala devam ederse ne yapılabilir?
Aşamalı hareket etmek daha sağlıklı.
İlk olarak apartman yönetimine yazılı başvuru yapılabilir.
Yönetim planının ilgili maddeleri uygulanabilir ve ilgili daireye yazılı uyarı gönderilebilir.
Duman ve koku çevreyi belediye emir ve yasaklarına aykırı biçimde rahatsız ediyorsa ALO 153 veya ilgili ilçe zabıtasına başvurulabilir. Antalya Büyükşehir Belediyesi zabıta hizmetleri, başvurunun ilçe yetkisinde kalması halinde talebin ilgili belediyeye yönlendirildiğini belirtiyor.
Sorun sürekli hale geliyor ve komşuluk haklarının ihlal edildiği düşünülüyorsa hukuki yollara başvurulması da gündeme gelebilir.
Mahkemeye başvurmak mümkün mü?
Kat Mülkiyeti Kanunu apartman yaşamındaki yükümlülük ihlallerinde hâkimin müdahalesini isteme imkânı tanıyor.
Sürekli ve ciddi rahatsızlığın apartman yönetimi ve diğer yollarla giderilememesi halinde somut olayın koşullarına göre sulh hukuk mahkemesinde komşuluk ve kat mülkiyeti hükümlerine dayalı başvuru gündeme gelebilir.
Böyle bir aşamada olayın niteliğine göre hukuki destek alınması yararlı olabilir.
Antalya’da mangal şikâyetinde hangi yol izlenmeli?
Sorunun niteliğine göre şu sıra uygulanabilir:
Öncelikle mangal yapan komşuya dumanın diğer daireleri etkilediği bildirilebilir.
Sorun tekrar ediyorsa apartman veya site yönetimine yazılı başvuru yapılabilir.
Yönetim planında mangal ve ortak alan kullanımına ilişkin hükümler kontrol edilebilir.
Çevreyi rahatsız eden yoğun duman veya koku söz konusuysa ilgili ilçe belediyesi zabıtasına ya da Antalya Büyükşehir Belediyesi ALO 153 hattına başvurulabilir.
Yüksek ses ve huzur bozucu gürültü de bulunuyorsa zabıta veya kolluk Kabahatler Kanunu kapsamında durumu değerlendirebilir.
Yangın tehlikesi veya gerçek yangın varsa doğrudan 112 aranmalı.
Sorun kalıcı biçimde devam ediyorsa Kat Mülkiyeti Kanunu ve Türk Medeni Kanunu kapsamında hukuki başvuru değerlendirilebilir.
Antalya’da apartmanlarda mangal ve duman şikâyeti nasıl ele alınmalı?
Temel yaklaşım mangalın kendisini değil, mangalın diğer insanların yaşam alanına etkisini değerlendirmek.
Balkonda veya bahçede bir defalık ve çevreyi belirgin biçimde etkilemeyen mangalla, haftada birkaç kez saatler boyunca komşuların evlerini duman altında bırakan kullanım aynı değil.
Türk Medeni Kanunu, hoşgörü sınırını aşan duman ve kokuyla komşuların rahatsız edilmesini açıkça yasaklıyor. Kat Mülkiyeti Kanunu da malik ve kiracıların birbirini rahatsız etmemesini ve yönetim planına uymasını istiyor.
Antalya açısından ayrıca belediye düzenlemesi önem taşıyor. Büyükşehir Belediyesinin yayımladığı zabıta emir ve yasakları metninde çevreyi rahatsız edecek şekilde koku ve duman yayılması yasaklanan davranışlar arasında bulunuyor.
Bu nedenle apartmanlarda mangal sorununun çözümü için ilk aşamada komşuluk iletişimi ve apartman yönetimi; devam eden yoğun duman ve belediye düzenine aykırılık halinde zabıta; yangın riski halinde ise acil müdahale mekanizması devreye girmeli.
Özellikle ortak bahçeli sitelerde en kalıcı çözüm, mangalı tamamen bireysel tartışmaya bırakmak yerine kullanım yeri, saatleri, yangın güvenliği ve temizlik koşullarının yönetim planı veya kat malikleri kararıyla açık biçimde belirlenmesi olabilir.
