Antalya’da pazar yerlerinde tartı denetimi nasıl yapılıyor?

Antalya’da semt pazarlarında sebze, meyve ve diğer ürünlerin doğru ağırlıkta satılması için tartı ve ölçü aletlerinin belirli kurallara uygun olması gerekiyor. Pazar yerlerinde kullanılan terazilerin muayenesi, ölçüm doğruluğunun kontrol edilmesi ve eksik tartım şikâyetlerinin değerlendirilmesi farklı kamu kurumlarının sorumluluk alanına giriyor. Antalya pazar yerleri tartı denetimi kapsamında belediyelerin zabıta birimleri, ölçüler ve ayar teşkilatı ile ilgili kamu kurumları mevzuatın kendilerine verdiği yetkiler doğrultusunda görev yapıyor.

ANTALYA'DA PAZAR YERLERİNDE TARTI DENETİMİNİ KİM YAPIYOR?

Antalya'da Muratpaşa, Kepez, Konyaaltı, Alanya, Manavgat ve diğer ilçelerde kurulan semt pazarlarının denetiminden, kendi yetki alanları kapsamında ilgili belediyeler sorumlu bulunuyor.

5957 sayılı Kanun ve Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik kapsamında belediyeler, pazar yerlerinde satış faaliyetlerinin belirlenen kurallara uygun yürütülmesini denetliyor.

Belediyelerin zabıta birimleri pazar yerlerinde satış koşullarını, fiyat etiketlerini ve ilgili mevzuata uygunluğu kontrol edebiliyor. Tartı aletlerinin teknik muayeneleri ise cihazın türüne göre belediyelerin ölçüler ve ayar memurlukları veya Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından yetkilendirilen muayene servisleri tarafından gerçekleştiriliyor.

Bu nedenle pazar yerlerindeki genel denetimler ile terazilerin teknik muayeneleri birbirinden farklı işlemler olarak değerlendiriliyor.

PAZAR YERLERİNDE TERAZİLER NASIL KONTROL EDİLİYOR?

Pazar tezgâhlarında kullanılan terazilerin doğru ölçüm yapması, tüketicilerin satın aldığı ürünün ağırlığına uygun bedel ödemesi açısından önem taşıyor.

3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu kapsamında ticari işlemlerde kullanılan ölçü ve tartı aletleri, özelliklerine göre periyodik muayeneye tabi tutuluyor.

Teknik muayenelerde terazinin ölçüm doğruluğu, ilgili tolerans sınırları, teknik uygunluğu ve gerekli damga veya işaretleri kontrol ediliyor. Muayene sırasında uygun standartlardaki ağırlıklar kullanılarak terazinin gösterdiği değerlerin doğruluğu değerlendirilebiliyor.

Mevzuata uygun olmadığı belirlenen tartı aletleri hakkında gerekli işlemler gerçekleştirilebiliyor. Ölçüm doğruluğunu etkileyen müdahaleler veya geçerli muayenesi bulunmayan cihazların kullanılması da yasal yaptırımlara konu olabiliyor.

PAZAR TERAZİLERİNİN MUAYENESİ ZORUNLU MU?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ölçü ve ölçü aletlerine ilişkin düzenlemelerine göre pazarlarda kullanılan tartı aletlerinin ilgili türleri için periyodik muayene zorunluluğu bulunuyor.

Pazar yerlerinde kullanılan bazı mekanik teraziler ile belirli özelliklere sahip elektronik tartı aletlerinin muayeneleri, iki yıllık periyotlar halinde gerçekleştiriliyor.

Ancak bütün elektronik teraziler aynı muayene kuruluşunun sorumluluğunda bulunmuyor. Tartı aletinin sınıfı, kapasitesi ve teknik özellikleri, hangi kuruma başvurulacağını belirliyor.

Pazarcıların kullandıkları cihazın özelliklerine uygun muayene yükümlülüklerini yerine getirmesi gerekiyor. Muayene süresi dolan veya mevzuata aykırı şekilde kullanılan tartı aletleri hakkında 3516 sayılı Kanun kapsamında idari yaptırım uygulanabiliyor.

ANTALYA'DA PAZARLARDA EKSİK TARTIM NASIL TESPİT EDİLİYOR?

Pazar yerlerinde eksik tartım şüphesi, tüketicinin satın aldığı ürünün ağırlığını yeniden kontrol ettirmesi veya yetkili birimlerin inceleme yapması sonucunda ortaya çıkabiliyor.

Ticaret Bakanlığının pazar yerlerine ilişkin açıklamalarına göre pazar alanlarında elektronik tartıların bulunması zorunlu hizmet unsurları arasında yer alıyor.

Bu tartılar, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin ağırlığını kontrol etmesine yardımcı oluyor. Bununla birlikte kontrol terazisinin varlığı, satış tezgâhındaki cihazın teknik olarak uygun olduğunu tek başına göstermiyor.

Eksik tartım şüphesinin değerlendirilmesinde kullanılan terazinin doğruluğu, ürünün ölçülen ağırlığı ve olayın koşulları önem taşıyor.

PAZARDA ALINAN ÜRÜN EKSİK TARTILIRSA NE YAPILMALI?

Antalya'da semt pazarından alışveriş yapan yurttaşlar, satın aldıkları sebze, meyve veya diğer ürünlerin eksik tartıldığından şüphelenmeleri halinde öncelikle ürünün ağırlığını kontrol ettirebiliyor.

Kontrol tartısında satış sırasında belirtilenden farklı bir ağırlık görülmesi durumunda ilgili pazar yerindeki zabıta görevlilerine başvurulabiliyor.

Şikâyetin değerlendirilmesini kolaylaştırmak için alışveriş yapılan tezgâhın yeri, ürünün türü, ödenen bedel ve tartım sırasında karşılaşılan farklılık gibi bilgilerin kayıt altına alınması önem taşıyor.

Tartı aletinin teknik doğruluğuna ilişkin şüphelerde ise yetkili ölçüler ve ayar birimlerine veya Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğüne bildirim yapılabiliyor.

PAZAR YERLERİNDE KONTROL TERAZİSİ BULUNMASI ZORUNLU MU?

Pazar Yerleri Hakkında Yönetmelik kapsamında pazar alanlarında bulunması gereken hizmet unsurları belirleniyor.

Ticaret Bakanlığının açıklamalarına göre pazar yerlerinde zabıta bürosu, elektronik tartılar, çöp toplama alanı, aydınlatma sistemi, güvenlik kamerası ve tuvalet gibi hizmet tesislerinin bulunması gerekiyor.

Elektronik tartılar, tüketicilerin satın aldıkları ürünleri yeniden tartabilmesine olanak sağlıyor. Ancak bu cihazların erişilebilir olması ve doğru ölçüm yapması, uygulamanın amacına ulaşması açısından önem taşıyor.

Pazar alanında kontrol terazisinin bulunmaması veya kullanılamaması durumunda ilgili belediyeye bildirim yapılabiliyor.

TARTI DENETİMLERİNDE HANGİ CEZALAR UYGULANABİLİYOR?

Pazar yerlerinde mevzuata aykırı tartı aleti kullanılması, geçerli muayene yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi veya ölçüm doğruluğuna müdahale edilmesi halinde idari yaptırımlar gündeme gelebiliyor.

3516 sayılı Ölçüler ve Ayar Kanunu, ölçü ve tartı aletlerinin uygunluğu ile muayene yükümlülüklerine ilişkin hükümler içeriyor.

Bunun yanında 5957 sayılı Kanun kapsamında pazar yerlerindeki satış düzenine aykırı davranışlar hakkında da işlem yapılabiliyor.

Uygulanacak yaptırımın türü ve tutarı, tespit edilen ihlale ve ilgili yıl için geçerli mevzuat hükümlerine göre belirleniyor. Bu nedenle her tartı uyuşmazlığında aynı cezanın uygulanması söz konusu olmuyor.

ANTALYA'DA PAZAR YERLERİYLE İLGİLİ ŞİKÂYET NEREYE YAPILIR?

Antalya'da pazar yerlerinde eksik tartım, kontrol terazisi eksikliği veya satış düzenine ilişkin sorunlarla karşılaşan tüketiciler, pazarın kurulduğu ilçenin belediyesine başvurabiliyor.

Belediyelerin zabıta müdürlükleri, pazar yerlerinde kendi yetki alanlarına giren konulardaki şikâyetleri değerlendiriyor.

Ölçü ve tartı aletlerinin teknik uygunluğuna ilişkin başvurularda ise Antalya Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlüğü ile yetkili ölçüler ve ayar birimleri görev alanları kapsamında işlem yapabiliyor.

Tüketiciler ayrıca Alo 175 Tüketici Danışma Hattı üzerinden hakları ve başvuru yolları hakkında bilgi alabiliyor.

PAZAR ALIŞVERİŞİNDE DOĞRU TARTIM NEDEN ÖNEMLİ?

Antalya'da semt pazarları, yurttaşların sebze, meyve ve temel gıda ürünlerine erişiminde önemli satış alanları arasında bulunuyor. Bu alanlarda doğru tartım yapılması, tüketicilerin ödedikleri bedelin karşılığını alması ve pazarcılar arasında adil ticaret koşullarının korunması açısından önem taşıyor.

Terazilerin düzenli muayeneden geçirilmesi, kontrol tartılarının kullanılabilir durumda bulunması ve şikâyetlerin etkin biçimde değerlendirilmesi, pazar yerlerindeki alışveriş güvenliğinin temel unsurlarını oluşturuyor.