Araştırma: 2025’te doğanlar büyüklerinden iki kat fazla yangın havası yaşayacak

Bu yaz İspanya, Sırbistan ve Bosna Hersek'te orman yangınları yaşandı. Avrupa’da Ağustos ayı başlamadan İstanbul’un yüzölçümünün yaklaşık yarısı büyüklüğünde bir alan yangınlarda kül oldu ve yüzbinlerce kişi tahliye edildi. Yaşananlar gelecek nesillerin ne tür bir riskle karşılayacağı sorusunu gündeme getirirken bu soruya cevap niteliğinde Environmental Research Letters dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma yayımlandı.

Bu yaz Avrupa genelinde yaşanan orman yangınlarının devamı niteliğinde İspanya, Sırbistan ve Bosna Hersek'te orman yangınları yaşandı. Avrupa’da Ağustos ayı başlamadan İstanbul’un yüzölçümünün yaklaşık yarısı büyüklüğünde bir alan yangınlarda kül oldu ve yüzbinlerce kişi tahliye edildi.

Yaşananlar, gelecek nesillerin ne tür bir riskle karşılayacağı sorusunu gündeme getirirken bu soruya cevap niteliğinde  Environmental Research Letters dergisinde yeni bir araştırma yayımlandı.Araştırma, bugün doğan bebeklerin, büyükanne ve büyükbabalarına kıyasla, ömürleri boyunca iki kat daha fazla ‘‘yangın havası’’na maruz kalacağını açıklıyor.

“BUGÜN DOĞAN BEBEK, ÖNCEKİ NESİLLERE GÖRE FAZLADAN ÜÇ YIL BOYUNCA YANGIN HAVASINA MARUZ KALACAK”

Araştırma, mevcut iklim politikalarının sürdüğü ve küresel ısınmanın yüzyıl sonuna kadar 2,6 dereceyi aştığı bir senaryoyu temel alıyor. Bu duruma göre bugün doğan bir bebek, önceki nesillere göre fazladan üç yıl boyunca yangın havası koşullarına maruz kalacak. Türkiye'nin de içinde bulunduğu Akdeniz Havzası'nda bu süre beş yıla kadar uzayabilecek. 

‘‘Yangın havası’’ kavramı, sıcak, kuru ve rüzgârlı hava koşullarını ifade ediyor. Bu koşullar yangın çıkma olasılığını artırıyor, yangınların daha hızlı yayılmasına yol açıyor ve söndürme çalışmalarını zorlaştırıyor. İklim krizi bu koşulların sıklığını ve şiddetini artırdığı için, yangın riski artık daha önce nadiren görüldüğü bölgelerde ve mevsimlerde de kendini gösteriyor.

PARİS ANLAŞMASININ ÖNGÖRDÜĞÜ DERECE HEDEFİYLE RİSKİ AZALTMAK MÜMKÜN

Bu riski azaltmak hala mümkün. Araştırma, emisyonların Paris Anlaşması'nın öngördüğü 1,5 dereceyi hedefine uygun şekilde azaltılması hâlinde, Avrupa genelinde maruziyetin 1,3 yıl, Güney Avrupa'da ise iki yıldan fazla azaltılabileceğini ortaya koyuyor.

Uzmanlar, fosil yakıt emisyonlarının azaltılmasının yanı sıra yangın önleme, hazırlıklı olma ve daha dayanıklı arazi yönetimine yapılacak yatırımların, genç nesilleri giderek daha yıkıcı hâle gelen yangın sezonlarından korumak açısından kritik önemde olduğunu vurguluyor.

YÜK ÖZELLİKLE AKDENİZ BÖLGESİNDE AĞIR OLACAK

Araştırmanın baş yazarı ve Belçika’daki Vrije Universiteit Brussel’da (VUB) doktora araştırmacısı Rosa Pietroiusti, şu anda Avrupa’da doğan bir çocuğun ömründen daha fazla senenin, aşırı yangın havası koşulları altında geçeceğini açıkladı. Bu yükün özellikle Akdeniz Bölgesi’nde ağır olacağı, iklim krizinin üzerindeki sorumluluğu en az olan gençlerin, iklim krizinin sonuçlarıyla en fazla yaşayacak kesim olduğunu ifade etti.

Pietroiusti, gençlerin öncülük ettiği iklim adaleti hareketleri ve hukuki girişimlerin tam bu nedenle, iklimle ilgili tehlikelerin en büyüklerinden sakınabilmek için, hükümetlerden ve şirketlerden daha iddialı adımlar talep ettiklerini belirtti.

Çalışmanın yazarı ve VUB’de profesör olan Wim Thiery, bulguların umut verici yanının, bu geleceğin henüz kesinleşmemiş olması olduğunu vurguladı.

Thiery, şu anda sera gazı emisyonlarında iddiaları azaltımlar yapmanın orman yangınları riskini önemli ölçüde azaltabileceğini ve çocukları en kötü senaryolarından koruyabileceğini belirterek açıklamada bulundu:

“Güneş ve rüzgâr enerjisinin maliyetlerinin düşmesiyle birlikte, fosil yakıt kullanımında hızlı kesintiler yapmak kesinlikle mümkün. Önlediğimiz her bir derecelik ısınma, bir çocuğun yaşamı boyunca maruz kalacağı yangın riskinin azalmasını sağlar; onlara dolu dolu ve daha sağlıklı bir yaşam ve eğitim fırsatı verir.

Paris Anlaşması’na uygun olarak fosil yakıt emisyonlarını azaltmak, yangın önleme, hazırlıklılık ve daha dayanıklı peyzajlara yapılan yatırımlarla birlikte genç Avrupalıları amansız ve ölümcül olabilecek yangın sezonlarından koruyabilmek için hayati önemde.’’

İKLİM MASASI HAKKINDA:

İklim Masası, iklim değişikliğiyle ilgili güvenilir bilgileri kamuoyunda yaygınlaştırmayı hedefleyen ücretsiz bir haber servisidir. Yazarları, haberleştirdikleri konularda uzmanlığı bulunan bilim insanlarıdır.
İklim Masası’nın paylaştığı haberler, haberi yazan bilim insanını referans göstermek kaydıyla, kısmen veya tamamen paylaşılabilir veya alıntılanabilir. Kısmen paylaşıldığı durumlarda, bütünün anlamından koparılarak veya çarpıtılarak gerçek dışı bilimsel veya siyasi bir anlam çıkarılamaz.