Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Nisan 2026 Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’ni (Tarım-GFE) değerlendirdi.

“EN YÜKSEK İKİNCİ NİSAN AYI”

Çandır, Tarım-GFE’nin nisan ayında aylık yüzde 5,61 arttığını belirtti. Çandır, bu rakamın endeksin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından itibaren nisan ayları ortalamasının (yüzde 2,19) yüzde 156 üzerinde olduğunu, yüzde 5,61’lik bu yükselişin son on yılın en yüksek ikinci nisan yükselişi olduğunu söyledi.

Çandır, Tarım-GFE’nin nisan ayında yıllık yüzde 38,97 arttığını, bu yıllık rakamın son on yılın nisan ayları ortalamasının (yüzde 32,88) yüzde 19 üzerine çıktığını, yüzde 38,97’lik bu yükselişin son on yılın en yüksek ikinci yükselişi olduğunu ifade etti.

Çandır, nisan ayı tarımsal girdi fiyatları enflasyonunun bir önceki aya göre aylıkta ve yıllıkta yükseliş gösterdiğini, 10 yıllık nisan ayı ortalamalarına göre aylıkta ve yıllıkta ortalama üstü artış olduğunu belirtti.

YÜZDE DİLİMLERİNİ AÇIKLADI

Çandır, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylıkta yüzde 6,19, yıllıkta yüzde 41,21 artış olduğunu, tohumda aylık yüzde 1,71, enerjide yüzde 12,54, gübrede yüzde 11,51, ilaçta yüzde 2,14, veteriner hizmetlerinde yüzde 1,08, yemde yüzde 4,52 ve diğer kalemlerde yüzde 1,62 artış olduğunu kaydetti. Nisan ayında yıllık tohumda yüzde 35,85, enerjide yüzde 48,44, gübrede yüzde 62,77, ilaçta yüzde 21,64, veteriner hizmetlerinde yüzde 36,09, yemde yüzde 37,07 ve diğer kalemlerde yüzde 35,23 artış olduğunu belirtti. Çandır, tarımsal yatırıma katkı sağlayan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 1,95, yıllık yüzde 25,80 artış olduğunu söyledi.

“ORTALAMA ÜSTÜ BİR ARTIŞ”

Çandır, TÜİK tarafından nisan ayı tarımsal üretici fiyat endeksi Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde 4,26 açıklandığını, geçmiş 15 yıllık nisan ayları ortalaması olan yüzde 1,88 ile karşılaştırıldığında ortalama üstü bir artış olduğunu ancak tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 2,19’luk ortalama artışla karşılaştırıldığında üretici kesimin uzun yıllar ortalaması itibarıyla aylık göstergelerde zararda olduğunu belirtti.

Çandır, Tarım- Üretici Fiyat Endeksi’nin yıllık yüzde 42,53 açıklandığını, geçmiş 15 yıllık nisan ayları ortalaması olan yüzde 25,38 ile karşılaştırıldığında ortalama üstü bir artış olduğunu ancak tarımsal girdi maliyetlerinin aynı dönemdeki yüzde 32,88’lik ortalama artışıyla karşılaştırıldığında tarımsal faaliyetlerde bulunanların yıllık kayıplarının açıkça ortaya çıktığını ifade etti.

İMALAT SANAYİİNDEKİ ENFLASYON TARIMDAN DAHA DÜŞÜK SEYREDİYOR

Çandır, yurtdışı üretici enflasyonu YD-ÜFE’nin nisan ayında aylık yüzde 4,16, yıllık yüzde 35,07 arttığını, yurtiçi üretici enflasyonu Yİ-ÜFE’nin aylık yüzde 3,17, yıllık yüzde 28,59 ilan edildiğini belirtti. Üretici düzeyindeki gıda kaleminin aylık yüzde 2,29, yıllık yüzde 33,17 arttığını, bu durumun nisan ayında tarıma dayalı imalat sanayiindeki enflasyonun tarımdan daha düşük seyrettiğini gösterdiğini söyledi.

Çandır, nisan ayında tüketici enflasyonu Tüketici Fiyat Endeksi’nin (TÜFE) aylık yüzde 4,18, yıllık yüzde 32,37 arttığını, bu rakamların dört yılın en yüksek rakamları olduğunu, ortalama aylık yüzde 1,68 ve yıllık yüzde 18,61 olan TÜFE’den yüksek seyrettiğini belirtti.

“ENERJİ VE GÜBRE KALEMLERİNDE ARTIŞ RİSKLİ SEVİYEDE”

Çandır, tüketici taraftaki gıda enflasyonunun nisan ayında aylık yüzde 3,70, yıllık yüzde 34,55 arttığını, işlenmemiş gıda enflasyonunun nisan ayında aylık yüzde 4,22, yıllık yüzde 36,21 olduğunu, yaş meyve sebze enflasyonunun aylık yüzde 5,93, yıllık yüzde 47,17 arttığına dikkat çekti. Çandır, mart ayından bu yana yaşanan küresel olaylar dikkate alındığında, özellikle enerji ve gübre kalemlerinde artış riski olduğunu, burada önemli olanın küresel ortalama düzeyin neresinde kalınabileceği olduğunu söyledi.