Antalya’nın Konyaaltı ilçesi Çakırlar Mahallesi’nde yapılması planlanan TOKİ projesine ilişkin iki Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) dosyası karşılaştırıldı. İncelemede, projenin temel fiziksel kurgusunun değişmediği, ancak yatırım bedelinin 12 milyar 434 milyon TL’den 15 milyar 279 milyon TL’ye yükseldiği görüldü.
Yasin Çoban
Antalya’nın Konyaaltı ilçesi Çakırlar Mahallesi’nde planlanan 4 bin 574 konutluk TOKİ projesine ilişkin Aralık 2025 tarihli “Nihai Proje Tanıtım Dosyası” ile Haziran 2026 tarihli “Proje Tanıtım Dosyası” arasında karşılaştırma yapıldı.
Karşılaştırmada, iki dosya arasında bazı farklar bulunduğu ancak bu farkların projenin kapasitesinden çok maliyet, zamanlama, hidrojeolojik vurgu ve belge setindeki güncellemelerden kaynaklandığı belirtildi.
PROJENİN FİZİKSEL KURGUSU DEĞİŞMEDİ
İncelemede, projenin temel kapasitesinin iki dosyada da aynı kaldığı görüldü. Buna göre proje altı etap, 206 blok, 4 bin 574 konut, 34 kapıcı dairesi, 61 dükkân, iki okul ve bir camiden oluşuyor.
Proje alanı da iki dosyada aynı şekilde yer aldı. ÇED alanının 562 bin 959 metrekare, yani yaklaşık 56,30 hektar olduğu belirtildi.
Bu nedenle yeni dosyanın farklı bir proje sunmadığı, aynı projenin güncellenmiş bir sürümü niteliği taşıdığı değerlendirildi.
YATIRIM BEDELİ 15 MİLYAR TL’Yİ AŞTI
İki dosya arasındaki en dikkat çekici fark yatırım bedelinde ortaya çıktı. Aralık 2025 tarihli dosyada toplam proje bedeli 12 milyar 434 milyon 451 bin 605 TL olarak yer alırken, Haziran 2026 tarihli dosyada bu tutar 15 milyar 279 milyon 119 bin 53 TL’ye yükseldi.
Böylece proje bedelinde yaklaşık yüzde 22,9 oranında artış yaşandı. Artışın, proje kapasitesindeki bir değişiklikten değil, 2025 yılı yapı yaklaşık birim maliyetleri yerine 2026 yılı yapı yaklaşık birim maliyetlerinin esas alınmasından kaynaklandığı belirtildi.
ÇEVRESEL HESAPLAR BÜYÜK ÖLÇÜDE AYNI KALDI
Karşılaştırmada, çevresel etki hesaplarında önemli bir değişiklik olmadığı görüldü. İnşaat aşamasında su ihtiyacı iki dosyada da günlük 346,22 metreküp olarak yer aldı.
Hava kalitesi modellemesinde PM10 günlük maksimum katkı değeri 17,03 mikrogram/metreküp, yıllık PM10 değeri 6,3 mikrogram/metreküp olarak hesaplandı. Gürültü hesabında ise 123 metre mesafede 60,7 dBA değeri iki dosyada da aynı kaldı.
Bu veriler, Haziran 2026 tarihli dosyada çevresel sonuçları değiştiren yeni bir saha verisi sunulmadığını, mevcut çevresel çerçevenin büyük ölçüde korunduğunu gösterdi.
SU VE TAŞKIN RİSKİ KRİTİK BAŞLIK OLMAYI SÜRDÜRÜYOR
İki dosyada da en kritik çevresel başlığın yeraltı suyu ve taşkın riski olduğu belirtildi. Dosyalarda, 1’inci etabın bir kısmının Çandır Çayı taşkın riski etki alanında kaldığı ifade edildi.
Ayrıca proje sahasının içme suyu kuyuları ve koruma alanları bakımından hassas bölgede yer aldığı, bu nedenle yeni kuyular devreye alınmadan ve dere ıslahı tamamlanmadan bazı inşai adımlara başlanmaması gerektiği kaydedildi.
Haziran 2026 tarihli dosyada hidrojeoloji başlığının daha görünür hale getirildiği ancak bu durumun riskin yeni ortaya çıktığı anlamına gelmediği, aynı risklerin Aralık 2025 tarihli dosyada da bulunduğu değerlendirildi.
ZEMİN ETÜDÜ EKSİKLİĞİ SÜRÜYOR
Karşılaştırmada, iki dosyada da zemin etüt raporunun henüz yer almadığı belirtildi. Zemin etüt raporunun ihale sonrasında yüklenici tarafından hazırlanacağının ifade edildiği aktarıldı.
Bu durumun, jeoteknik uygunluk, kazı tasarımı, temel sistemi ve yeraltı suyu etkileşimi bakımından dosyadaki önemli eksikliklerden biri olduğu değerlendirildi.
ALTERNATİF ANALİZİ ZAYIF KALDI
İncelemede, iki dosyada da alternatif analizinin sınırlı olduğu belirtildi. Projenin gerekçesinin ağırlıklı olarak TOKİ’nin sosyal konut üretimi, kentleşme baskısı ve planlı arsa üretimi üzerinden kurulduğu ifade edildi.
Buna karşın alternatif yer seçeneklerinin karşılaştırıldığı bir matris, “projenin yapılmaması” seçeneği ya da çevresel açıdan daha düşük riskli alanların neden elendiğine ilişkin ayrıntılı bir değerlendirme bulunmadığı belirtildi.
HALK KATILIMI GÖRÜNÜR DEĞİL
İki dosyada da halk katılımı ve kamuoyu görüşlerine ilişkin bağımsız ve ayrıntılı bir bölüm bulunmuyor
Yerel halktan gelen itirazlar, destekler, toplantı özeti, katılımcı listesi veya görüşlere verilen yanıtları içeren bir bölümün dosyalarda görünmüyor
BELGE SETİ GENİŞLETİLDİ
Haziran 2026 tarihli dosyada belge setinin genişletildiği görüldü. Aralık 2025 tarihli dosyada Ek-1 ile Ek-9 arasında belgeler yer alırken, Haziran 2026 tarihli dosyada Ek-10 ve Ek-11’in de eklendiği belirtildi.
Ek-10’da onaylı imar planları açıklama raporları, plan notları ve plan askı yazısı; Ek-11’de ise yeterlik belgesi tebliği kapsamında çalıştırılması taahhüt edilen personel tablosu yer aldı.
“FARKLI PROJE DEĞİL, GÜNCELLENMİŞ DOSYA”
Karşılaştırmanın sonuç bölümünde, Haziran 2026 tarihli dosyanın Aralık 2025 tarihli dosyaya göre farklı bir proje sunmadığı, aynı projenin daha güncel, daha yüksek maliyetli ve belge seti genişletilmiş sürümü olduğu değerlendirmesi yapıldı.
Buna karşın yeraltı suyu ve taşkın riskleri, zemin etüdü eksikliği, sınırlı alternatif analizi ve halk katılımının görünür olmaması, iki dosyada da çözülmemiş başlıklar olarak öne çıktı.
Anahtar kelimeler: Çakırlar TOKİ projesi, Konyaaltı TOKİ, ÇED raporu, Çandır Çayı, Antalya TOKİ
