İzinsiz uçan İHA için kurulacak takip sistemi, kayıt, izin, denetim ve yaptırım süreci bu haberde yer alıyor.
İzinsiz uçan İHA’lara karşı yeni takip sistemi gündeme geldi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nın hazırladığı düzenleme kapsamında, insansız hava araçlarının anlık izlenmesini sağlayacak İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi kurulacak.
İzinsiz uçan İHA için yeni sistem
Yeni düzenleme taslağıyla birlikte İHA trafiğinin merkezi olarak izlenmesi ve yönetilmesi hedefleniyor. Sistemle kayıtlı İHA’ların anlık konumları, uçuş durumları ve uçuş emniyetine ilişkin verileri takip edilebilecek.
İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi, uçuş izin başvurularının alınması, onaylanması, iptal edilmesi ve kayıt altına alınması süreçlerini dijital ortamda yürütecek.
İHA Takip ve Trafik Yönetim Sistemi ne yapacak?
Kurulması planlanan sistem, İHA uçuşlarını tek merkezden izleme ve yönetme amacı taşıyor. Aynı hava sahasını aynı anda kullanmak isteyen İHA’lar arasında olası çakışmalar sistem tarafından tespit edilebilecek.
Bu durumda işleticilere uyarı gönderilmesi ve uçuş emniyetine ilişkin risklerin azaltılması hedefleniyor. Böylece özellikle yoğun bölgelerde, kalabalık etkinliklerde ve hassas alanlarda izinsiz ya da riskli uçuşların önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Kayıt ve izin süreci öne çıkıyor
Mevcut uygulamada 500 gram ve üzeri İHA’lar için kayıt zorunluluğu bulunuyor. Serbest bölge olarak tanımlanan yeşil alanların dışında kalan bölgelerde İHA uçurmak için uçuş izni alınması gerekiyor.
Yeni sistemle birlikte izin süreçlerinin daha izlenebilir, kayıtlı ve merkezi hale getirilmesi planlanıyor. Pilotlar ve işletici firmalar, uçuş izin süreçlerini dijital ortam üzerinden takip edebilecek.
İHA operasyonları üç kategoriye ayrılacak
Düzenleme taslağında İHA operasyonlarının risk durumuna göre açık, özel ve sertifikalı olmak üzere üç kategoriye ayrılması öngörülüyor.
Sertifikalı kategorideki İHA’lar için daha ileri düzeyde denetim ve yetkilendirme yapılacak. Kalabalık insan grupları üzerinde uçuş, insan taşıma ya da tehlikeli madde taşıma gibi yüksek riskli faaliyetlerin bu kapsamda değerlendirilmesi bekleniyor.
Yabancı tescilli İHA’lar için izin şartı
Düzenleme kapsamında yabancı tescilli İHA’ların Türkiye hava sahasında yapacağı uçuşlar için de özel izin süreci öne çıkıyor. Bu tür operasyonlar için önceden başvuru yapılması ve gerekli belgelerin sunulması gerekecek.
Acil durum, kamu güvenliği, afet müdahalesi ve basın-yayın faaliyetleri gibi durumlarda başvuru sürecinde farklı uygulamalar gündeme gelebilecek.
Talimata aykırı uçuşlara yaptırım uygulanacak
İzinsiz uçan İHA’lar için idari yaptırım süreci de düzenlemenin önemli başlıkları arasında yer alıyor. Belirlenen kurallara aykırı hareket eden kişiler ve işletmeler hakkında idari para cezası uygulanabilecek.
Yetkisiz uçuş yapan, belirlenen alan dışına çıkan ya da talimatlara uymayan işleticilerin operasyonel yetkilendirmeleri sınırlandırılabilecek, askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecek. Suç teşkil eden durumlarda ise adli süreç başlatılabilecek.
Mahremiyet ve güvenlik hassasiyeti
İHA uçuşlarında mahremiyet, kamu güvenliği ve hassas bölgelerin korunması da düzenlemenin temel başlıkları arasında bulunuyor. İHA pilotları ve işleticiler, aracın yasa dışı kullanımına karşı gerekli tedbirleri almakla yükümlü olacak.
Kamera, mikrofon ya da kişisel veri kaydı yapabilen cihazlarla gerçekleştirilen uçuşlarda mahremiyet ihlali riski ayrıca değerlendirilecek. Bu nedenle İHA kullanıcılarının uçuş alanı, izin durumu ve kayıt süreçlerine dikkat etmesi gerekiyor.
Tarımsal İHA kullanımı için ayrı başlık
Tarımsal üretimde kullanılan İHA sistemleri de düzenleme kapsamında ele alınıyor. Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından ruhsatlandırılmış İHA sistemleriyle yapılan bazı tarımsal faaliyetlerde bildirim esaslı uygulama gündeme gelebilecek.
Bitki koruma ürünlerinin uygulanması gibi tarımsal amaçlı kullanımların, belirli şartlar altında tehlikeli madde taşımacılığı kapsamında değerlendirilmeyeceği belirtiliyor. Bu başlık, tarımda İHA kullanımının artması nedeniyle ayrıca önem taşıyor.
İHA kullanıcıları neye dikkat etmeli?
İHA kullanan kişi ve işletmelerin öncelikle cihaz kayıtlarını tamamlaması, uçuş yapılacak alanın serbest bölge olup olmadığını kontrol etmesi ve gerekli izinleri alması gerekiyor.
İzinsiz uçan İHA’lara karşı kurulacak yeni takip sistemiyle birlikte uçuşların daha sıkı biçimde izlenmesi bekleniyor. Bu nedenle hobi amaçlı kullanıcılar, ticari işletmeler ve profesyonel pilotlar için kayıt, izin ve uçuş güvenliği kuralları daha önemli hale gelecek.
Yeni dönem denetimli uçuşa işaret ediyor
İHA sayısının artması, hava sahasında güvenlik, mahremiyet ve uçuş emniyeti başlıklarını daha görünür hale getirdi. Hazırlanan düzenleme, insansız hava araçlarının kayıtlı, izlenebilir ve denetlenebilir şekilde kullanılmasını hedefliyor.
İzinsiz uçan İHA’lara karşı kurulacak takip sistemi, hem bireysel kullanıcılar hem de ticari işletmeler için yeni bir denetim dönemine işaret ediyor.
