Antalya’nın Gazipaşa ilçesi Koru Mahallesi’nde, hazineye ait fidanlık arazisinde yapılması planlanan turizm konaklama tesisi için verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) gerekli değildir kararına karşı Mimarlar Odası Antalya Şubesi ve bölgedeki yurttaşlar tarafından açılan davada, Antalya 1. İdare Mahkemesi işlemin iptaline oybirliğiyle karar verdi.
Antalya Gazipaşa ilçesi Koru Mahallesi’nde, hazineye ait fidanlık arazisinde yapılması planlanan turizm konaklama tesisi için Antalya Valiliği tarafından ÇED gerekli değildir kararı verilmişti.
Karara karşı Mimarlar Odası Antalya Şubesi ve bölgedeki yurttaşlar tarafından dava açmıştı. Dava Antalya 1. İdare Mahkemesi’nde görüldü ve ÇED gerekli değildir kararı iptal edildi.
Alınan karara yönelik Mimarlar Odası Antalya Şubesi yazılı bir açıklama yayımladı.
MAHKEME KARARINDAKİ BİLİMSEL GEREKÇELER
Açıklamada, mahkeme kararında, dava konusu “ÇED Gerekli Değildir” kararının bilimsel esaslara, kamu yararına ve hukuka aykırı olduğunun ortaya konulduğu kaydedildi.
Açıklamada, kararda şu hususların değerlendirildiği aktarıldı:
Bölgenin Doğal Sit Alanı niteliği gereği düşük yoğunluklu kullanım esasına tabi olduğu,
Sahil bandında artacak çok katlı yapılaşmaların antropojenik baskıyı artıracağı,
Bu durumun bölgede varlığı bilinen ve korunması gereken ekosistem ile hassas canlı türleri üzerinde geri dönüşü olmayan etkiler yaratabileceği,
Projelerin yalnızca tekil değil, kümülatif etkileri ile değerlendirilmesi gerektiği,
Artacak yapılaşmanın çevredeki tarım alanları üzerinde ciddi baskı oluşturacağı.
“BAŞVURU YAPILIRKEN YALNIZCA TESİSİN YATAK KAPASİTESİNE BAKILMIŞTIR”
Açıklamada, söz konusu alanın, uluslararası sözleşmeler kapsamında korunması gereken Caretta Caretta türü deniz kaplumbağalarının Akdeniz’de yumurtlama yaptığı sayılı alanlardan biri olduğu, aynı zamanda nesli tükenmekte olan Akdeniz foklarının yaşam alanı olduğu belirtildi. Sahilde yer alan ve dünyaca tanınan doğal havuzların, benzersiz jeolojik ve jeomorfolojik oluşumlar olarak korunması gereken doğal miras niteliğinde olduğu ifade edildi.
Açıklamada, ÇED sürecinde yalnızca tesisin yatak kapasitesine bakılarak değerlendirme yapılmasının, alanın ekolojik, jeolojik ve biyolojik değerlerinin göz ardı edilmesi olduğu vurgulandı. Kıyı alanlarının turizm tesisleri ile yoğun şekilde yapılaşmaya açılmasının, Anayasa’nın 43. maddesi ile Kıyı Kanunu’nun 5. ve 6. maddelerinde güvence altına alınan “kıyıların herkesin eşit ve serbest kullanımına açık olması” ilkesine aykırı olduğu kaydedildi.
YAPILAŞMA BASKISININ TARIM ALANLARINA ETKİSİ
Açıklamada, turizm yapılaşmasının başlamasıyla birlikte bölgedeki nüfus artışına bağlı olarak ikinci konut, ticari alan ve hizmet yapıları gibi baskı unsurlarının artacağı, bu durumun Gazipaşa’nın tarım alanlarının zamanla yok olmasına neden olacağı belirtildi. Benzer süreçlerin Antalya’nın diğer turizm bölgelerinde yaşandığı ve tarım alanlarının geri dönüşümsüz şekilde kaybedildiği ifade edildi.
“KARAR, EMSAL NİTELİĞİNDEDİR”
Mahkeme kararının, kıyı alanlarının korunması, doğal sit statüsünün gerekliliklerinin yerine getirilmesi ve planlama süreçlerinde bilimsel esasların dikkate alınması açısından önemli ve emsal niteliğinde bir karar olduğu vurgulandı. Açıklamada, bu kararın çevresel etkiler göz ardı edilerek verilen “ÇED Gerekli Değildir” kararlarının yargı denetiminden geçerek kamu yararı doğrultusunda yeniden değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyduğu ifade edildi.
Açıklamada, Mimarlar Odası Antalya Şubesi’nin, kentin doğal, kültürel ve tarımsal değerlerinin korunması, kıyı alanlarının rant baskısından uzak tutulması ve planlama süreçlerinde kamu yararı ilkesinin esas alınması için yürütülen mücadelenin kararlılıkla sürdürüleceği, bilimin, şehircilik ilkelerinin ve hukukun rehberliğinde doğayı, kıyıları ve yaşam alanlarını korumaya yönelik tüm süreçlerin takipçisi olunacağı belirtildi.
