ÖTV’de çekiş sistemi düzenlemesi: 4×4 ve 4×2 araçların vergisi değişecek mi?

Çekiş sistemine göre ÖTV düzenlemesi, 4×4 ve 4×2 araçlara etkisi ile yürürlük süreci bu haberde yer alıyor.

Otomobillerde Özel Tüketim Vergisi oranlarının belirlenmesinde aracın çekiş sisteminin de kullanılabilmesine yönelik düzenleme TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edildi. Ancak teklif henüz yasalaşmadı ve 4×4, 4×2 veya diğer çekiş sistemlerine uygulanacak yeni vergi oranları açıklanmadı.

Çekiş sistemine göre ÖTV düzenlemesi, sıfır otomobil almayı planlayanların gündemine girdi. Komisyonda kabul edilen önergeyle ÖTV Kanunu’nda Cumhurbaşkanına tanınan oran farklılaştırma yetkisine “çekiş sistemi” ölçütünün eklenmesi öngörüldü. Düzenleme, doğrudan yeni bir vergi oranı belirlemek yerine ilerleyen dönemde farklı çekiş sistemlerine farklı ÖTV uygulanabilmesinin yasal altyapısını oluşturuyor.

ÖTV hesaplama sisteminde ne değişiyor?

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda kabul edilen önergeyle 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 12’nci maddesinin ikinci fıkrasının “c” bendine, “motor silindir hacmi” ifadesinin ardından “çekiş sistemi” ibaresinin eklenmesi öngörüldü.

Komisyonda kabul edilen metin şöyle:

“6/6/2002 tarihli ve 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nun 12’nci maddesinin (2) numaralı fıkrasının (c) bendine ‘motor silindir hacmi,’ ibaresinden sonra gelmek üzere ‘çekiş sistemi,’ ibaresi eklenmiştir.”

Önergenin gerekçesinde ise ÖTV oranlarını farklılaştırma yetkisine taşıtların çekiş sisteminin de eklenmesinin amaçlandığı belirtildi.

Çekiş sistemine göre ÖTV ne anlama geliyor?

Düzenleme yasalaşırsa Cumhurbaşkanı, otomobillerin ÖTV oranlarını veya bu oranlara esas matrahları belirlerken aracın çekiş sistemini de dikkate alabilecek.

Böylece motor hacmi, motor gücü, aracın vergisiz fiyatı ve diğer teknik özellikleri benzer olan iki otomobile yalnızca çekiş sistemleri farklı olduğu için farklı ÖTV oranları uygulanmasının önü açılabilecek.

Komisyon görüşmesinde düzenlemenin 4×4 ve 4×2 araçların farklı biçimde vergilendirilebilmesine imkân sağladığı ifade edildi. Ancak yetkinin mutlaka kullanılacağına ilişkin bir karar alınmadığı da özellikle belirtildi.

Düzenleme yürürlüğe girdi mi?

Çekiş sistemine göre ÖTV düzenlemesi henüz yürürlüğe girmedi.

Düzenlemeyi içeren 2/3764 esas numaralı kanun teklifi, 14 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda görüşüldü. TBMM’nin güncel teklif takip ekranında teklifin son durumu “Komisyonda” olarak gösteriliyor.

Düzenlemenin yürürlüğe girebilmesi için şu sürecin tamamlanması gerekiyor:

Kanun teklifinin komisyon raporunun hazırlanması

Teklifin TBMM Genel Kurulunda görüşülmesi

Maddelerin ve teklifin tamamının kabul edilmesi

Kanunun Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanması

Resmî Gazete’de yürürlüğe girmesi

Bu aşamalar tamamlanmadan mevcut ÖTV tarifelerinde çekiş sistemine bağlı bir değişiklik uygulanmayacak.

ÖTV oranları hemen değişecek mi?

Düzenlemenin yasalaşması tek başına otomobillerin ÖTV oranlarını hemen değiştirmeyecek.

Kanun değişikliği, çekiş sisteminin vergi oranları belirlenirken kullanılabilecek ölçütler arasına eklenmesini sağlayacak. Hangi çekiş sistemine hangi oranın uygulanacağı ise ayrıca alınacak bir Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenebilecek.

Bu nedenle şu anda:

4×4 araçlara uygulanacak yeni bir oran bulunmuyor.

4×2 araçlar için yeni bir vergi oranı açıklanmadı.

Önden çekişli araçlar için indirim kararı alınmadı.

Arkadan itişli araçlar için ek vergi kararı bulunmuyor.

Elektrikli dört çeker araçlara özel bir oran açıklanmadı.

Mevcut otomobil fiyatlarında yalnızca komisyon kararı nedeniyle otomatik bir değişiklik yapılması söz konusu değil.

4×4 araçlara zam gelecek mi?

4×4 araçların ÖTV oranlarının artırılacağına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmuyor.

Komisyon görüşmelerinde 4×4 ve 4×2 araçların farklı oranlarla vergilendirilebilmesine örnek verildi. Ancak hangi çekiş sistemine daha yüksek veya daha düşük vergi uygulanacağı açıklanmadı. Komisyon Başkanı Mehmet Muş da düzenlemenin farklılaştırma imkânı sunduğunu, bu yetkinin mutlaka kullanılacağı anlamına gelmediğini belirtti.

Dolayısıyla “Bütün 4×4 araçlara zam gelecek” şeklindeki değerlendirmeler mevcut aşamada kesinleşmiş bilgiye dayanmıyor.

Olası bir fiyat değişikliği ancak:

Teklifin yasalaşması,

Resmî Gazete’de yayımlanması,

Çekiş sistemlerine ilişkin yeni oranların belirlenmesi,

İlgili kararın yürürlüğe girmesi

sonrasında netleşebilecek.

4×2 araçların ÖTV’si düşecek mi?

4×2 araçlara daha düşük ÖTV uygulanacağı yönünde açıklanmış bir oran veya karar bulunmuyor.

Düzenleme, Cumhurbaşkanına çekiş sistemine göre oranları farklılaştırma yetkisi vermeyi amaçlıyor. Bu yetki kullanılırken 4×2 araçların daha düşük, 4×4 araçların daha yüksek oranlara tabi tutulması mümkün olabileceği gibi farklı bir sınıflandırma da yapılabilir.

Yeni oranlar açıklanmadan 4×2 araçların kesin olarak ucuzlayacağını söylemek mümkün değil.

Çekiş sistemi nedir?

Çekiş sistemi, motorun veya elektrik motorunun ürettiği gücün aracın hangi tekerleklerine aktarıldığını ifade ediyor.

Başlıca çekiş sistemleri şöyle:

Önden çekiş: Motor gücü ön tekerleklere aktarılır.

Arkadan itiş: Motor gücü arka tekerleklere aktarılır.

Dört tekerlekten çekiş: Güç dört tekerleğe birden aktarılabilir.

4×2: Dört tekerlekten ikisinin motor tarafından hareket ettirilmesini ifade eder.

4×4: Dört tekerleğin de motordan güç alabildiği sistemi ifade eder.

AWD ve 4WD sistemleri çalışma biçimleri bakımından farklı özelliklere sahip olabilse de iki sistem de gücün dört tekerleğe aktarılabilmesini sağlıyor.

Kanun teklifinde yalnızca “çekiş sistemi” ifadesi bulunuyor. Vergi uygulamasında hangi teknik sınıflandırmaların kullanılacağı henüz belirlenmedi.

Mevcut ÖTV sisteminde hangi ölçütler kullanılıyor?

Otomobillerde ÖTV oranları yalnızca aracın satış fiyatına göre belirlenmiyor.

Mevcut mevzuatta Cumhurbaşkanına oran ve matrahları farklılaştırma yetkisi verilen başlıca ölçütler arasında şunlar bulunuyor:

ÖTV matrahı

Motor gücü

Motor silindir hacmi

Aracın menzili

Batarya kapasitesi

Aracın cinsi ve sınıfı

Üst yapı ve gövde tanımı

Emisyon türü ve değeri

Yolcu ve yük taşıma kapasitesi

Kabul edilen yeni önergeyle bu ölçütlere “çekiş sistemi” de eklenecek.

Vergisiz araç fiyatı ÖTV’yi etkilemeye devam edecek mi?

Aracın vergisiz satış fiyatı, yani ÖTV matrahı, vergilendirmede kullanılmaya devam edecek.

Çekiş sistemi mevcut ölçütlerin yerine geçmeyecek. Yeni düzenleme, kullanılan ölçütler arasına ilave bir teknik özellik ekleyecek.

Bu nedenle ilerleyen dönemde bir otomobilin ÖTV oranı belirlenirken şu özelliklerin birlikte değerlendirilmesi mümkün olacak:

Vergisiz satış fiyatı

Motor hacmi

Motor gücü

Yakıt ve motor teknolojisi

Batarya ve menzil özellikleri

Çekiş sistemi

Hangi ölçütlerin hangi araç gruplarında birlikte kullanılacağı, yayımlanacak yeni kararlarla netleşecek.

Elektrikli araçlar düzenlemeden etkilenecek mi?

Düzenleme metninde elektrikli araçlar için ayrı bir çekiş sistemi oranı açıklanmadı.

Bununla birlikte elektrikli otomobiller de önden çekişli, arkadan itişli veya dört tekerlekten çekişli olarak üretilebiliyor. Kanundaki genel yetkinin kapsamı dikkate alındığında, ileride çıkarılacak kararda elektrikli araçların da çekiş sistemlerine göre sınıflandırılması mümkün olabilir.

Ancak şu aşamada elektrikli 4×4, AWD veya çift motorlu otomobillere uygulanacak yeni bir ÖTV oranı bulunmuyor. Bu araçların etkilenip etkilenmeyeceği, düzenlemenin yasalaşmasının ardından yayımlanabilecek Cumhurbaşkanı kararına bağlı olacak.

Hibrit otomobiller etkilenecek mi?

Hibrit ve şarj edilebilir hibrit otomobiller için de açıklanmış yeni bir çekiş sistemi tarifesi bulunmuyor.

Hibrit modellerde içten yanmalı motor ile elektrik motorunun birlikte kullanılması, bazı modellerde dört tekerlekten çekiş sağlayabiliyor. Yeni yetkinin nasıl kullanılacağına bağlı olarak hibrit araçlar için de çekiş sistemi temelli bir sınıflandırma yapılması mümkün.

Ancak düzenleme yalnızca yetki alanını genişletiyor. Hibrit araçların oranlarında şu anda doğrudan bir değişiklik yapılmıyor.

Çift motorlu elektrikli araçların vergisi artacak mı?

Çift motorlu elektrikli araçların ÖTV oranlarının artacağı kesinleşmedi.

Çift motorlu modellerin önemli bir bölümünde motorlardan biri ön, diğeri arka aksı hareket ettirerek dört tekerlekten çekiş sağlıyor. Bu nedenle gelecekte çekiş sistemi temelinde hazırlanacak bir vergi tarifesi bu araçları kapsayabilir.

Ancak:

Çift motorlu araçlara uygulanacak oran açıklanmadı.

Dört çeker elektrikli araçlar için ek vergi kararı alınmadı.

Tek motorlu ve çift motorlu araçlar arasında vergi farkı belirlenmedi.

Batarya kapasitesi veya menzil ölçütlerinin çekiş sistemiyle nasıl birlikte kullanılacağı netleşmedi.

Yeni karar yayımlanmadan çift motorlu elektrikli araçlarda kesin bir fiyat artışı hesaplanamaz.

Önden çekişli ve arkadan itişli araçlar farklı vergilendirilecek mi?

Kanun teklifindeki “çekiş sistemi” ifadesi, teknik olarak önden çekişli ve arkadan itişli araçların da ayrı biçimde değerlendirilebilmesine imkân sağlayabilir.

Ancak komisyon görüşmesinde verilen temel örnek 4×4 ve 4×2 araçlar oldu. Önden çekişli ve arkadan itişli 4×2 otomobiller arasında ayrıca vergi farkı oluşturulup oluşturulmayacağı açıklanmadı.

Uygulamanın kapsamı yayımlanacak kararın sınıflandırmasına göre belirlenecek.

Araçların satış fiyatı nasıl etkilenebilir?

Bir aracın ÖTV oranının değişmesi, KDV hesaplaması nedeniyle nihai satış fiyatını doğrudan etkileyebilir.

Sıfır otomobilin satış fiyatı genel olarak şu aşamalarla oluşuyor:

Aracın vergisiz satış bedeli belirleniyor.

Bu tutar üzerinden ÖTV hesaplanıyor.

Vergisiz bedel ile ÖTV’nin toplamı üzerinden KDV uygulanıyor.

Diğer masraf ve hizmet bedelleri ekleniyor.

Bu nedenle ÖTV oranındaki artış yalnızca ÖTV tutarını değil, ÖTV dahil bedel üzerinden hesaplanan KDV tutarını da yükseltebilir. Oranın düşürülmesi ise vergi dahil satış fiyatının azalmasını sağlayabilir.

Ancak çekiş sistemlerine ilişkin oranlar açıklanmadığı için mevcut aşamada model bazında fiyat hesaplaması yapılamıyor.

Düzenleme ikinci el araçları etkiler mi?

ÖTV, kayıt ve tescile tabi araçların ilk iktisabında bir defaya mahsus olarak uygulanıyor. Bu nedenle çekiş sistemi ölçütüyle belirlenecek yeni oranların doğrudan sıfır araçların ilk satışında etkili olması bekleniyor.

Normal koşullarda daha önce ÖTV’si ödenmiş ikinci el bir aracın her satışında yeniden ÖTV alınmıyor.

Bununla birlikte sıfır araç fiyatlarının değişmesi, ikinci el piyasasındaki fiyatları dolaylı olarak etkileyebilir. Sıfır 4×4 araçların fiyatı yükselirse benzer ikinci el araçlara talep artabilir; oranların düşmesi halinde ise ikinci el fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşabilir. Bu etki piyasa koşullarına bağlı olacak.

Mevcut araç sahipleri ek ÖTV ödeyecek mi?

Daha önce satın alınarak tescil edilmiş bir otomobil için yalnızca bu düzenleme nedeniyle yeniden ÖTV hesaplanması beklenmiyor.

ÖTV, genel olarak aracın ilk iktisabında uygulanıyor. Düzenlemenin olası etkisi, yeni oranların yürürlüğe girmesinden sonra ilk kez satın alınacak veya tescil edilecek araçlarda görülebilecek.

Motorlu Taşıtlar Vergisi ise ÖTV’den farklı bir vergi. Çekiş sistemi düzenlemesi MTV tarifesini doğrudan değiştirmiyor.

ÖTV ile MTV aynı vergi mi?

ÖTV ve MTV birbirinden farklı vergiler.

ÖTV, sıfır aracın ilk iktisabı sırasında bir defaya mahsus uygulanıyor.

MTV ise kayıtlı motorlu taşıtlar için her yıl ödeniyor. MTV hesaplamasında aracın türü, yaşı, motor silindir hacmi, motor gücü ve taşıt değeri gibi ölçütler kullanılıyor.

Komisyonda kabul edilen çekiş sistemi düzenlemesi Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda yapılıyor. Bu nedenle “4×4 araçların yıllık MTV’si değişti” şeklindeki ifadeler doğru değil.

Düzenleme yalnızca ithal araçları mı kapsıyor?

Komisyon görüşmesinde düzenlemenin Çin’den ithal edilen araçlarla ilgili olup olmadığı soruldu. Verilen yanıtta ÖTV Kanunu’nun genel olduğu ve düzenlemenin yalnızca belirli bir ülkeden ithal edilen araçlara yönelik olmadığı belirtildi.

Dolayısıyla düzenleme yasalaşır ve çekiş sistemine göre yeni oranlar belirlenirse uygulama yalnızca Çin’den veya başka bir ülkeden gelen araçlarla sınırlı olmayacak. Belirlenecek teknik sınıflandırmaya giren yerli ve ithal araçlar açısından uygulanabilecek.

Yeni ÖTV oranları ne zaman açıklanacak?

Çekiş sistemlerine uygulanacak oranların açıklanacağı kesin bir tarih bulunmuyor.

Öncelikle kanun teklifinin TBMM Genel Kurulunda kabul edilmesi ve Resmî Gazete’de yayımlanması gerekiyor. Daha sonra Cumhurbaşkanının çekiş sistemine göre oran farklılaştırma yetkisini kullanması halinde yeni bir karar yayımlanabilecek.

Komisyonda kabul edilen yürürlük düzenlemesine göre, sonradan eklenen bu hükmün teklif aynı şekilde yasalaşırsa kanunun yayımlandığı tarihte yürürlüğe girmesi öngörülüyor. Ancak hükmün yürürlüğe girmesi, farklı oranların aynı gün otomatik olarak uygulanacağı anlamına gelmiyor.

Araç almayı planlayanlar neyi takip etmeli?

Sıfır otomobil almayı planlayanların söylenti veya tahminlere göre karar vermek yerine resmî düzenlemeleri takip etmesi gerekiyor.

Takip edilmesi gereken aşamalar şöyle:

Kanun teklifinin TBMM Genel Kurulu gündemine alınması

Genel Kuruldaki görüşmeler ve olası değişiklikler

Kanunun Resmî Gazete’de yayımlanması

Çekiş sistemlerini sınıflandıran Cumhurbaşkanı kararı

Yeni ÖTV oranlarının yürürlük tarihi

Araç markalarının güncellenen fiyat listeleri

Bayilerin stok ve fatura tarihine ilişkin uygulamaları

Vergi oranı, aracın sipariş edildiği tarihten ziyade vergiyi doğuran işlem ve fatura sürecindeki yürürlükte bulunan mevzuata göre etkili olabileceği için teslim tarihi ileri olan siparişlerde bayi koşulları dikkatle incelenmeli.

Çekiş sistemine göre ÖTV düzenlemesi kısa bilgiler

Düzenlemenin bulunduğu teklif: 2/3764 esas numaralı kanun teklifi

Komisyonda görüşülme tarihi: 14 Temmuz 2026

Komisyon: TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu

Değiştirilecek kanun: 4760 sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu

Değiştirilecek hüküm: 12’nci maddenin ikinci fıkrasının “c” bendi

Eklenecek ölçüt: Çekiş sistemi

Komisyonda verilen örnekler: 4×4 ve 4×2 araçlar

Düzenlemenin durumu: Komisyonda kabul edildi, henüz yasalaşmadı

Açıklanan yeni ÖTV oranı: Bulunmuyor

Doğrudan fiyat değişikliği: Henüz yok

Mevcut araç sahiplerine ek ÖTV: Öngörülmüyor

Doğrudan etkilenecek piyasa: Yeni ve ilk kez tescil edilecek araçlar

Uygulamanın ayrıntıları: Yeni Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenebilecek

Çekiş sistemine göre ÖTV düzenlemesi, farklı aktarma sistemlerine sahip otomobillerin ilerleyen dönemde farklı vergi oranlarına tabi tutulabilmesine imkân sağlayacak. Ancak teklif henüz yasalaşmadı; 4×4, 4×2, önden çekişli, arkadan itişli veya elektrikli araçlar için yeni oran açıklanmadı. Araç fiyatlarına olası etkiler, teklifin yasalaşmasının ve uygulama kararının yayımlanmasının ardından netleşecek.