Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda kabul edilen torba kanunla, Basın İlan Kurumu’nun (BİK) resmi ilan ve reklam kesme yaptırımı yeniden düzenlendi ve internet haber sitelerini de kapsayacak şekilde genişletildi.
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşülen Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi yasalaştı. Yasalaşan kanun ile birlikte Basın İlan Kurumu’nun (BİK) resmi ilan ve reklam verilen ya da bekleme süresinde bulunan gazete, dergi ve internet haber siteleri üzerindeki yetkileri yeniden düzenlendi.
Bianet’in haberine göre, resmi ilan ve reklam alabilecek internet haber sitelerinin taşıması gereken vasıfların haber sayısı, içerik, kadro, okur sayısı ve yayın hayatı süresi gibi başlıklarda BİK Genel Kurulu tarafından belirlenecek, gazeteler için öngörülen ödevlere ilişkin hükümler de internet haber siteleri için uygulanacak.
REKLAM KESME CEZASI UYGULANACAK
Kanunla, BİK Yönetim Kurulu’na, öngörülen vasıfları taşımayan veya ödevlerini yerine getirmeyen gazete, dergi ve internet haber siteleri hakkında bir günden 10 güne kadar resmi ilan ve/veya reklam kesme yaptırımı uygulama yetkisi verildi. Aynı nitelikteki ihlalin bir yıl içinde tekrarlanması halinde yaptırım süresinin artırılacağı, ilk tekrarda beş ila 15 gün, ikinci tekrarda 10 ila 20 gün, üçüncü ve sonraki tekrarlarda 15 ila 25 gün ilan ve reklam kesme cezası uygulanabilecek.
İhlalin bir ayı aşması halinde yaptırım gün sayısının bir kat artırılacağı, birden fazla ihlal varsa her biri için belirlenen sürelerin toplanacağı ancak bir defada uygulanabilecek toplam yaptırımın 60 günü aşamayacağı, müeyyide kararlarına karşı idari yargı yoluna başvurulabileceği ifade edildi.
ANAYASA MAHKEMESİ DAHA ÖNCE AYNI YETKİYİ İPTAL ETMİŞTİ
Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) daha önce 2022’de verdiği pilot kararda, BİK’in çeşitli gazetelere verdiği resmi ilan ve reklam kesme cezalarının ifade ve basın özgürlüklerine müdahale oluşturduğunu, 195 sayılı Kanun’un 49. maddesinde hangi fiillerin nasıl cezalandırılacağının belirsiz bırakıldığını değerlendirdiği değerlendirilmişti. AYM’nin 2025’te de BİK’in ilan ve reklam kesme cezası vermesine ilişkin hükmü, yaptırım gerektiren fiillerin ve ceza miktarlarının yeterli açıklıkta düzenlenmediği gerekçesiyle iptal etmişti.
ELEŞTİRİLER DİLE GETİRİLMİŞTİ
Yeni kanunla bu yetki, yalnızca gazete ve dergiler için değil, internet haber sitelerini de kapsayacak biçimde yeniden düzenlendi. Muhalefet ise teklifin görüşmeleri sırasında düzenlemenin, AYM’nin iptal kararına rağmen BİK’e yeniden yaptırım yetkisi tanıdığı eleştirisini dile getirmişti.
BİK’İN YETKİSİ ARTTI
Kanuna göre, internet haber sitelerinin resmi ilan ve reklam almasına ilişkin şartlar BİK Genel Kurulu’nun hazırlayacağı yönetmelikle belirlenecek. İçerik üretim kapasitesi, okur sayısı, kadro yapısı ve yayın süresi gibi ölçütlerin esas alınacağı sistemle birlikte, BİK’in resmi ilan ve reklam dağıtımına ilişkin denetim ve yaptırım yetkisi internet haber sitelerini de kapsayan daha geniş bir alana yayılmış oldu.
