Telefonlarda değiştirilebilir batarya dönemi geri dönüyor: AB’de yeni kurallar 2027’de başlıyor

AB’nin yeni batarya kuralları 18 Şubat 2027’de uygulanacak. Elektronik cihazlarda batarya değişimi daha erişilebilir hale gelecek.

Akıllı telefonlarda yıllardır kullanılan gövdeye yapıştırılmış ve servis müdahalesi gerektiren bataryalar için Avrupa Birliği yeni bir döneme hazırlanıyor. AB’nin Bataryalar ve Atık Bataryalar Tüzüğü kapsamındaki çıkarılabilirlik ve değiştirilebilirlik hükümleri 18 Şubat 2027 tarihinde uygulanmaya başlayacak. Temel kural, taşınabilir batarya içeren ürünlerde bataryanın ürünün kullanım ömrü boyunca çıkarılabilir ve değiştirilebilir olması.

Ancak düzenleme, 2000’li yıllardaki telefonlarda olduğu gibi her akıllı telefonda arka kapağın elle açılacağı anlamına gelmiyor. Avrupa Komisyonunun Temmuz 2026’da güncellediği rehber, tüketicinin veya ilgili ürün grubunda yeterli bilgiye sahip kişinin bataryayı cihaza zarar vermeden değiştirebilmesine odaklanıyor. Akıllı telefonlarda ayrıca 20 Haziran 2025’ten beri yürürlükte olan özel eko-tasarım kuralları bulunuyor.

YENİ BATARYA KURALLARI NE ZAMAN BAŞLAYACAK?

AB’nin 2023/1542 sayılı Bataryalar ve Atık Bataryalar Tüzüğü’nün bataryaların çıkarılabilirliği ve değiştirilebilirliğini düzenleyen 11’inci maddesi 18 Şubat 2027’den itibaren uygulanacak.

Düzenlemenin genel kuralına göre AB pazarına taşınabilir batarya içeren bir ürün sunan üretici veya ekonomik işletmeci, bataryanın ürünün kullanım ömrü boyunca son kullanıcı tarafından kolayca çıkarılabilmesini ve değiştirilebilmesini sağlamak zorunda olacak.

Akıllı telefonlar açısından ise önemli bir ayrıntı bulunuyor. Telefon ve tabletler için hazırlanan daha özel AB eko-tasarım düzenlemesi 20 Haziran 2025’te yürürlüğe girdi. Avrupa Komisyonunun 2026 rehberine göre akıllı telefonlarda batarya değişimine ilişkin bu özel hükümler, genel Bataryalar Tüzüğü hükümlerine göre öncelikli uygulanıyor.

TELEFONLARIN ARKA KAPAĞI YİNE ELLE Mİ AÇILACAK?

Zorunlu olarak hayır.

Yeni kurallar “çıkarılabilir batarya” kavramını eski telefonlardaki gibi arka kapağın elle çıkarılmasıyla sınırlamıyor.

Genel AB batarya düzenlemesine göre bataryanın:

Ticari olarak bulunabilen araçlarla çıkarılabilmesi,

Özel üretici araçlarına bağımlı olmaması,

Cihazı sökmek için ısı kullanılmasını gerektirmemesi,

Çözücü kimyasallara ihtiyaç duymaması

gerekiyor. Özel bir alet zorunluysa bunun ürünle ücretsiz verilmesi gerekiyor.

Dolayısıyla yeni nesil telefonlarda vida kullanılması veya belirli parçaların sökülmesi mümkün olmaya devam edebilir. Asıl hedef, batarya değişimini yalnızca üreticinin yetkili servisi tarafından yapılabilecek kadar kapalı bir işlem olmaktan çıkarmak.

“BASİT ARAÇLARLA BATARYA DEĞİŞİMİ” NE ANLAMA GELİYOR?

Avrupa Komisyonu 14 Temmuz 2026 tarihli güncel rehberinde kullanılabilecek araçları daha ayrıntılı tanımladı.

Komisyona göre genel batarya kuralında “ticari olarak bulunabilen araçlar” kavramı hem temel el aletlerini hem de genel tüketicinin piyasadan satın alabileceği araçları kapsıyor. Buna karşılık halka açık biçimde satılmayan üreticiye özel araçların batarya çıkarılması için zorunlu tutulmaması gerekiyor.

Batarya çıkarılırken:

Bataryanın zarar görmemesi,

Telefonun zarar görmemesi,

Yeni batarya takıldıktan sonra cihazın çalışmaya devam etmesi,

Performans ve güvenliğin bozulmaması

esas kabul ediliyor.

HERKES TELEFON BATARYASINI KENDİSİ DEĞİŞTİREBİLECEK Mİ?

Akıllı telefonlarda durum genel batarya düzenlemesinden biraz daha ayrıntılı.

Avrupa Komisyonunun 2026 rehberine göre telefonlara özel 2023/1670 sayılı eko-tasarım düzenlemesi, bataryanın ya herhangi bir özel tamir deneyimi bulunmayan kullanıcı tarafından ya da temel tamir bilgisine sahip bir kişi tarafından değiştirilebilir olmasını öngörüyor. İkinci seçeneğin kullanıldığı tasarımlarda cihazın ve bataryanın daha sıkı dayanıklılık koşullarını karşılaması gerekiyor.

Bu nedenle 2027 sonrasında piyasaya çıkacak bütün telefonlarda bataryanın birkaç saniye içinde elle çıkarılacağı sonucu çıkarılmamalı.

Değişecek temel yaklaşım, bataryanın cihazın ömrünü sona erdiren erişilemez bir parça olmaktan çıkarılması.

TELEFON BATARYALARI İÇİN 800 ŞARJ DÖNGÜSÜ ŞARTI DA VAR

AB’de telefonlara yönelik batarya düzenlemesi yalnızca değiştirilebilirlikle sınırlı değil.

20 Haziran 2025’ten beri AB pazarındaki yeni akıllı telefon ve belirli tabletlerde bataryanın en az 800 tam şarj-deşarj döngüsünün ardından başlangıç kapasitesinin en az yüzde 80’ini koruması gerekiyor.

Bu düzenlemeyle bataryanın hem daha uzun ömürlü olması hem de kullanım ömrünün sonunda değiştirilebilmesi hedefleniyor.

AB ayrıca akıllı telefonların enerji etiketinde:

Batarya kullanım süresi,

Batarya döngü ömrü,

Tamir edilebilirlik sınıfı,

Su ve toza dayanıklılık,

Düşmeye karşı dayanıklılık

bilgilerinin tüketiciye gösterilmesini zorunlu hale getirdi.

YEDEK BATARYA BULMAK KOLAYLAŞACAK MI?

Yeni düzenlemelerin önemli başlıklarından biri de yedek parça erişimi.

Genel Bataryalar Tüzüğü’nde taşınabilir bataryaların, ilgili ürün modelinin son birimi piyasaya sürüldükten sonra en az 5 yıl boyunca makul ve ayrımcı olmayan fiyatlarla yedek parça olarak bulunabilmesi öngörülüyor.

Akıllı telefonlara özel eko-tasarım düzenlemesi ise kritik yedek parçaların modelin AB’deki satışının sona ermesinden sonra 7 yıl boyunca tamircilere sağlanmasını öngörüyor. Üreticilerin gerekli parçaları genel olarak siparişten sonraki 5 ila 10 iş günü içerisinde sağlayabilmesi gerekiyor.

Bu düzenlemeler, birkaç yıllık telefonlarda “orijinal veya uyumlu batarya bulunamıyor” sorununu azaltmayı hedefliyor.

YAZILIMLA BATARYA DEĞİŞİMİ ENGELLENEBİLECEK Mİ?

AB Bataryalar Tüzüğü bu konuda da açık bir hüküm içeriyor.

Düzenlemeye göre yazılım, taşınabilir bir bataryanın başka bir uyumlu bataryayla değiştirilmesini engellemek için kullanılamayacak.

Telefonlara ilişkin eko-tasarım düzenlemesi de profesyonel tamircilerin parça değişimi için ihtiyaç duyduğu yazılım veya firmware araçlarına ayrımcı olmayan şekilde erişebilmesini öngörüyor.

Bu hükümler, donanım fiziksel olarak değiştirilebilir olsa bile yazılım nedeniyle üçüncü taraf bataryaların veya tamir işlemlerinin çalışmaması riskini azaltmayı amaçlıyor.

SU GEÇİRMEZ TELEFONLAR ORTADAN KALKACAK MI?

Hayır.

Batarya değiştirilebilirliği ile suya dayanıklılık birbirini tamamen dışlayan özellikler olarak değerlendirilmiyor.

AB’nin telefonlara yönelik eko-tasarım düzenlemeleri bir yandan tamir ve batarya değişimi şartları getirirken diğer yandan cihazların düşme, çizilme, toz ve suya karşı dayanıklılığını artırmayı da hedefliyor.

Dolayısıyla üreticilerin hem belirli dayanıklılık seviyelerini hem de tamir edilebilirlik koşullarını karşılayan yeni gövde tasarımları geliştirmesi bekleniyor.

HER BATARYALI CİHAZ AYNI KURALA TABİ DEĞİL

AB Bataryalar Tüzüğü bazı istisnalar da içeriyor.

Örneğin güvenlik gerekçesiyle sürekli olarak suya veya su akışına maruz kalan ve yıkanmak üzere tasarlanmış belirli cihazlarda bataryanın son kullanıcı yerine bağımsız profesyonel tarafından değiştirilebilir olması yeterli olabiliyor. Profesyonel tıbbi görüntüleme ve radyoterapi cihazları için de benzer istisnalar bulunuyor.

Avrupa Komisyonu ayrıca 14 Temmuz 2026’da akıllı saatler, fitness takip cihazları ve bazı elektrikli oyuncakların da içinde bulunduğu altı yeni ürün kategorisine yönelik ilave istisnalar öngören bir düzenleme kabul etti. Komisyonun duyurusunda bu düzenlemenin Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyinin denetim sürecinden geçeceği belirtildi.

Akıllı telefonlar ise bu yeni istisna duyurusunda sayılan ürün grupları arasında yer almıyor.

TÜRKİYE’DE SATILAN TELEFONLARI DA ETKİLEYECEK Mİ?

Düzenlemeler doğrudan Avrupa Birliği pazarına sunulan ürünler için geçerli. AB mevzuatının 18 Şubat 2027 tarihinde yürürlüğe girmesi, Türkiye’de satılan bütün telefonların aynı tarihte hukuken aynı tasarım zorunluluğuna tabi olacağı anlamına gelmiyor.

Bununla birlikte akıllı telefon üreticilerinin Avrupa gibi büyük bir pazar için cihaz tasarımını değiştirmesi, aynı modellerin başka ülkelerdeki sürümlerini de etkileyebilir. Bu ise mevzuatın doğrudan Türkiye’de uygulanmasından değil, üreticilerin küresel ürün stratejisinden kaynaklanabilecek bir sonuç.

Türkiye’deki tüketiciler açısından hangi modellerin aynı batarya ve kasa tasarımıyla satışa çıkacağı, üreticilerin 2027 ve sonrasındaki ürün kararlarıyla netleşecek.

TELEFON FİYATLARI ARTACAK MI?

AB düzenlemeleri telefonların perakende fiyatının ne kadar değişeceğini belirlemiyor.

Üreticilerin:

Kasa tasarımını değiştirmesi,

Yeni bağlantı sistemleri geliştirmesi,

Suya dayanıklılığı koruması,

Yedek parça tedarik sistemini genişletmesi

ek üretim maliyetleri yaratabilir.

Buna karşılık düzenlemenin temel amacı, bataryası eskidiği için bütün cihazın değiştirilmesi yerine telefonun daha uzun süre kullanılabilmesini sağlamak. Avrupa Komisyonu telefon ve tabletlerdeki eko-tasarım kurallarının ortalama ürün ömrünü uzatmasını ve tüketici harcamalarını azaltmasını bekliyor.

Dolayısıyla yalnızca telefonun satın alma fiyatı değil, toplam kullanım ömrü ve tamir maliyeti de değerlendirmeye dahil ediliyor.

ESKİ TELEFONLAR DA DEĞİŞTİRİLEBİLİR BATARYALI HALE Mİ GELECEK?

Hayır.

Yeni düzenlemeler geçmişte üretilmiş telefonların fiziksel tasarımını değiştirmiyor.

AB Bataryalar Tüzüğü’nün 2027’de uygulanacak hükümleri, ilgili tarihten itibaren düzenlemenin kapsamına girerek piyasaya sunulan ürünler açısından yükümlülük getiriyor.

Mevcut kapalı kasalı telefonun bataryasının 2027 geldiğinde kullanıcı tarafından sökülebilir hale gelmesi söz konusu değil.

Asıl değişiklik yeni ürünlerin tasarımında görülecek.

2027’DE TELEFONLARDA NE DEĞİŞECEK?

Tüketici açısından yeni dönemin öne çıkan sonuçları şöyle olacak:

Batarya değişimi için tasarımlar daha erişilebilir hale gelecek.

Üreticiye özel araçlara bağımlılık sınırlandırılacak.

Genel batarya kuralında ısı veya çözücüyle cihaz sökme yöntemi kabul edilmeyecek.

Batarya değişim talimatlarının erişilebilir olması gerekecek.

Uyumlu batarya değişiminin yazılımla engellenmesine izin verilmeyecek.

Yedek batarya ve kritik parçaların daha uzun süre bulunması hedeflenecek.

Akıllı telefonlarda batarya dayanıklılığı ve tamir edilebilirlik bilgileri tüketiciye daha açık sunulacak.

DEĞİŞTİRİLEBİLİR BATARYA DÖNEMİ GERİ Mİ DÖNÜYOR?

Bir anlamda evet, ancak eski telefonlardaki sistemin birebir geri dönmesi beklenmemeli.

Yeni AB düzenlemelerinin amacı, telefonun arka kapağını tek hareketle çıkarıp bataryayı saniyeler içinde değiştirmekten ziyade bataryanın cihazın ömrü boyunca erişilebilir, değiştirilebilir ve tamire engel olmayacak şekilde tasarlanması.

Avrupa Komisyonu da 2027’den itibaren taşınabilir bataryaların tüketiciler tarafından çıkarılıp değiştirilebilmesinin ürün ömrünü uzatacağını, yeniden kullanımı teşvik edeceğini ve elektronik atıkları azaltacağını belirtiyor.

Telefonlarda ise bu dönüşüm aslında başlamış durumda. AB’de 20 Haziran 2025’ten itibaren yürürlükte olan eko-tasarım kuralları batarya dayanıklılığı, tamir edilebilirlik, yedek parça ve yazılım desteği şartlarını çoktan getirdi. 18 Şubat 2027’de genel Bataryalar Tüzüğü’nün çıkarılabilirlik hükümlerinin de uygulanmaya başlamasıyla elektronik cihazlarda değiştirilebilir batarya yaklaşımı daha geniş bir ürün grubuna yayılacak.