TİP Antalya’nın COP31 söyleşisinde iklim politikalarına eleştiri

Yasin Çoban- Alp Hasdemir

Türkiye İşçi Partisi (TİP) Antalya İl Örgütü tarafından COP31 öncesinde düzenlenen “COP31 Antalya’ya Gelirken İklim Nereye Gidiyor?” başlıklı söyleşi, bugün (8 Kasım) saat 15.00’te Antalya Kültür Merkezi (AKM) Perge Salonu’nda gerçekleştirildi.

Söyleşiye TİP Genel Başkanı Erkan Baş, TİP Merkez Yürütme Kurulu (MYK) Üyesi Yunus Başaran, TİP Parti Meclisi (PM) ve Ekoloji Bürosu Üyesi Deniz Öztürk, eski Tunceli Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu, akademisyen Işık Tuncel ve gazeteci Yusuf Yavuz konuşmacı olarak katıldı.

Etkinliğin açılışında, AKP iktidarının ekoloji ve iklim politikalarının eleştirildiği bir video gösterildi. Videoda, Antalya'da yaşanan ekolojik yıkıma ve çevre sorunlarına ilişkin bilgilere yer verildi.

Söyleşinin açılış konuşmasını TİP Antalya İl Başkanı Enes Keskin yaptı. Konuşmasına Antalya'da ekoloji mücadelesi yürüten yurttaşlara teşekkür ederek başlayan Keskin, TİP Antalya İl Örgütü'nün COP31 sürecine ilişkin değerlendirmelerini paylaştı.

COP31 için ayrılan bütçeyi eleştiren Keskin, önceki iklim konferanslarında verilen sözlerin yerine getirilmediğini hatırlattı. Keskin, 11 gün sürecek zirvenin Antalya'da günlük yaşam üzerinde oluşturacağı kısıtlamalara da dikkat çekti.

İKTİDAR SORUMLULUĞU BİREYE İNDİRGİYOR

TİP Ekoloji Bürosu Üyesi Deniz Öztürk, iklim krizinin iktidarın söylemleri üzerinden değil, yerelin kendi deneyimleri ve sorunları üzerinden tartışılması gerektiğini belirtti. Öztürk, iklim krizinin kimler tarafından yaratıldığı ve hangi ekonomik sistemin bu krize yol açtığı sorularının sorulması gerektiğini ifade etti.

İktidarın da benzer soruları gündeme getirdiğini ancak bu sorulara iktidarın politikaları çerçevesinde yanıt aranmasının anlamlı olmadığını savunan Öztürk, yaşanan sorunların iklim değişikliği gerekçesiyle açıklandığını söyledi.

Küresel ısınmanın temel nedenlerinden birinin mevcut üretim ilişkileri olduğunu belirten Öztürk, iktidarın iklim krizindeki sorumluluğu bireylere yüklediğini ifade etti.

Öztürk ayrıca yeni yasama döneminde işçilerin aşırı sıcak ve soğuk hava koşullarında çalışmama hakkını güvence altına alacak bir yasal düzenleme hazırlanması gerektiğini savundu.

Akademisyen Işık Tuncel ise Türkiye'nin yenilenebilir enerji politikaları ve hedefleri üzerine değerlendirmelerde bulundu. Türkiye'nin elektrik üretimine ilişkin verileri paylaşan Tuncel, 2040 yılına yönelik enerji hedeflerini ele aldı.

COP TOPLANTILARINDA HALKIN TEMSİLİ YOK

Gazeteci Yusuf Yavuz, Antalya'da ve Türkiye'nin farklı bölgelerinde sürdürülen ekoloji mücadelelerinden güç aldığını belirterek konuşmasına başladı. COP31'de halkın yeterince temsil edilmediğini savunan Yavuz, karar alma süreçlerinde yurttaşlar yerine şirketlerin öne çıktığını ifade etti. İklim finansmanıyla ilgili kuruluşların konferansın Mavi Bölge olarak adlandırılan alanında yer aldığını belirtti.

COP31 sürecini bir gösteri olarak nitelendiren Yavuz, Yeşil ve Mavi Bölgelerde gerçekleştirilen programları eleştirdi. Bu alanlarda yüzeysel verilerle çeşitli projelerin tanıtıldığını savunan Yavuz, kamuoyuna sunulan bilgilerin gerçek sorunları yansıtmadığını ileri sürdü.

Bakanlıkların ve yerel yönetimlerin kamuoyuna yanıltıcı bilgiler verdiğini savunan Yavuz, hidroelektrik santrallerinin (HES) özelleştirilmesi ve yap-işlet-devret modellerine değindi. Santrallerin 49 yıl sonra devlete devredileceği yönündeki açıklamaları eleştiren Yavuz, HES'lerin ekonomik ömürlerinin yaklaşık 40-50 yıl olduğunu ifade etti.

Antalya'nın enerji kaynaklarının nasıl kullanıldığının COP31'de yeterince gündeme getirilmediğini belirten Yavuz, Anadolu'nun enerji ve doğal varlıklarının madencilik faaliyetleriyle ekonomik kazanca dönüştürüldüğünü savundu.

YENİ DİRENİŞ ALANLARI YARATILMALI

Eski Tunceli Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu, COP31'in iklim krizine neden olan aktörlerin bir araya geldiği bir zirve olduğunu savundu. Maçoğlu, Halkların İklim Zirvesi kapsamında yürütülen çalışmaların ise toplumun geniş kesimlerinin yaşam koşullarını iyileştirmeyi amaçladığını ifade etti.

Yaşam alanlarının korunması için ortak mücadelenin örgütlenmesi gerektiğini belirten Maçoğlu, kooperatiflerin de yeni dayanışma ve direniş alanları olarak değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

TİP MYK Üyesi Yunus Başaran ise küresel ısınma ve iklim krizinin temel nedenlerinden birinin büyük sermayenin faaliyetleri olduğunu savundu. Antalya'nın dağlarının, derelerinin ve ormanlarının yok olmaya devam etmesi durumunda kentin doğal varlıklarını kaybedeceğini belirten Başaran, Antalya'nın verimli tarım alanlarının da tahrip edildiğini ifade etti.

Ekoloji, emek ve yaşam alanlarının korunmasına yönelik mücadelelerin ortaklaştırılması gerektiğini vurgulayan Başaran, bu sorunların temelinde kapitalist üretim ilişkilerinin bulunduğunu savundu.

TİP Genel Başkanı Erkan Baş ise COP31'in daha önce düzenlenen iklim konferanslarından farklı bir sonuç ortaya koymayacağını ve iklim krizine çözüm sunamayacağını savundu.

Doğanın dilinin ortak olduğunu belirten Baş, kapitalist sistemin doğal yaşamı yok etmeye yönelik faaliyetlerinin sürdüğünü ifade etti. Ekoloji mücadelelerinin ortak bir zeminde buluşması gerektiğini vurgulayan Baş, dünyanın karşı devrimci bir süreçten geçtiğini söyledi.

Etkinliğin ardından Eski Tunceli Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu ve Gazeteci Yusuf Yavuz Antalya Kent Haber’in sorularını yanıtladı. 

“BİR YEREL ÜRÜNLER FUARI YA DA TURİZM TANITIM ORGANİZASYONU GİBİ ALGILANIYOR”

Gazeteci Yusuf Yavuz, COP31 hazırlıklarına ilişkin Antalya Kent Haber’e yaptığı özel açıklamada, organizasyonun iklim krizinden çok turizm ve kent tanıtımı üzerinden ele alındığını belirtti. Yavuz, COP31'in iklim krizinin yarattığı ekolojik sorunlardan çok turizm gelirleri, yerel ürünler ve tanıtım faaliyetleri üzerinden gündeme getirildiğini belirtti.

Yerel yönetimlerin hazırlıklarına bakıldığında COP31'in bir iklim konferansından çok tanıtım organizasyonu olarak değerlendirildiğini savunan Yavuz, “Yerel idarenin ve yerel yönetimlerin ülke ölçeğinden yerel ölçeğe kadar nasıl hazırlandığına baktığımızda bunu çok net bir şekilde görebiliyoruz” ifadelerini kullandı.

COP31 kapsamında özellikle Yeşil Bölge'de planlanan etkinlikleri değerlendiren Yavuz, Antalya'nın yerel ürünlerinin tanıtılmasına karşılık kentin karşı karşıya olduğu ekolojik sorunların aynı ölçüde gündeme taşınmadığını söyledi.

Korkuteli'nin yanık dondurması, Manavgat'ın tahini ve susamı ile Antalya'nın yöresel yemeklerinin tanıtım programlarında yer aldığını hatırlatan Yavuz, şöyle konuştu:

“Örneğin bir yerel ürünler fuarı ya da bir turizm tanıtım organizasyonu gibi algılanıyor. Konya Büyükşehir Belediyesi veya Antalya Büyükşehir Belediyesi ya da valiliğin katılımına, özellikle Yeşil Bölge'deki organizasyonlara baktığımızda Korkuteli'ndeki yanık dondurmayı, Manavgat'ın tahinini, susamını görüyoruz. Kabak tatlısını, köfteyi, piyazı görüyoruz ama Antalya'nın dağlarındaki, coğrafyasındaki, denizindeki yıkımların, yağmanın izini görmüyoruz.”

Bu yaklaşımın iklim konferansının amacıyla çeliştiğini belirten Yavuz, tanıtım faaliyetlerinde Antalya'nın doğal alanlarında yaşanan ekolojik tahribatın görünür kılınmamasını eleştirdi.

“ELEŞTİREL BİR AKIL OLMADAN YÜRÜTÜLEN BİR KİTLE İLETİŞİMİ VAR”

COP31 hazırlıkları sırasında kamu kurumlarının basınla kurduğu iletişim biçimine de değinen Yavuz, kamuoyuna aktarılan bilgilerin büyük ölçüde kurumların hazırladığı basın bültenleri üzerinden yayıldığını söyledi.

Yavuz, “Bunun bir başka yönü de aslında tek merkezden bir bültencilik. Özellikle basınla iletişim kurulmasına baktığımızda valilik toplantı yapıyor ya da bakanlık bir bülten yayımlıyor. Tek taraflı, eleştirel bir akıl olmadan, eleştiri süzgecinden geçmeden yürütülen bir kitle iletişimi olduğunu görüyoruz” dedi.

COP31'in ekonomik getirilerine ilişkin açıklamaların öne çıkarıldığını belirten Yavuz, organizasyonun Antalya'nın ekolojik sorunlarına nasıl bir katkı sağlayacağının yeterince tartışılmadığını savundu.

“ANTALYA’NIN DAHA FAZLA TURİSTE DEĞİL, DOĞASINI KORUMAYA İHTİYACI VAR”

COP31'in Antalya'ya sağlayacağı turizm gelirlerine ilişkin beklentileri de değerlendiren Yavuz, kentin mevcut turizm kapasitesine dikkat çekti.

Yavuz, konferansın ekonomik etkileri üzerinden yapılan açıklamalara ilişkin şu ifadeleri kullandı:

“İnsanlar orada şunu görüyor: İşte üç milyar dolar turizm geliri bekliyoruz, şu kadar kişi gelecek, konaklayacak, Antalya bundan şu kadar kazanacak deniliyor. Ama aslında organizasyon bittiğinde bunun ne anlama geldiğini daha net göreceğiz. Çünkü Antalya zaten haftada o kadar ziyaretçiyi ağırlayan bir kent.”

Antalya'nın temel ihtiyacının turizm gelirlerini artırmaktan önce doğal varlıklarını korumak olduğunu vurgulayan Yavuz, şunları söyledi:

“Antalya'nın daha fazla turiste, daha çok turizm gelirinden ziyade bu turizmin de bizzat gerekçesi olan, kaynak değeri olan coğrafyasını, dağlarını, denizini ve özellikle kıyılarını korumaya ihtiyacı var.”

“İKİ YIL SONRA BU KIYILARDA DENİZE GİRİLEMEZ HALE GELİNDİĞİNDE ANLAYACAĞIZ”

Antalya'nın kıyılarında ve denizinde yaşanan çevresel sorunların uzun vadede turizm faaliyetlerini de etkileyebileceğine dikkat çeken Yavuz, doğal alanların korunmamasının ekonomik ve ekolojik sonuçlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.

Kıyı kirliliğinin devam etmesi durumunda Antalya'nın turizm açısından da ciddi sorunlarla karşılaşabileceği uyarısında bulunan Yavuz, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

“İki yıl sonra bu kıyılarda artık denize girilemez hale gelindiğinde ya da büyük organizasyon iptallerini, konaklama organizasyonlarının, rezervasyonların iptalini görmeye başladığımızda o zaman bunu daha iyi anlamış olacağız.”

“İKLİM KRİZİNİ YARATANLAR, İKLİMİ DÜZELTMEK İÇİN ÇALIŞMA YAPMAZ”

Eski Tunceli Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu, Antalya'da düzenlenen COP31 öncesinde Antalya Kent Haber'e yaptığı özel açıklamada, uluslararası iklim zirvelerini ve çevre politikalarını eleştirdi.

Uluslararası iklim zirvelerinin yapısını, doğal alanların sermaye faaliyetlerine açılmasını ve yerel yönetimlerin sorumluluklarını değerlendiren Maçoğlu, iklim krizinin mevcut ekonomik sistemden bağımsız ele alınamayacağını savundu.

Birleşmiş Milletler çatısı altında gerçekleştirilen uluslararası toplantıların büyük şirketlerin ve sermaye çevrelerinin çıkarlarına hizmet ettiğini savunan Maçoğlu, iklim krizine neden olan politikaların aynı zamanda çözüm olarak sunulmasını eleştirdi.

Maçoğlu, “Aslında bu tür toplantılar, Birleşmiş Milletler ya da NATO destekli toplantılar, belki de isimlerine 'millet' sözcüğü konularak daha masum hale getiriliyor. Büyük tekellere, büyük tekelcilere ve büyük burjuvaziye hizmet amacıyla yapılıyor” ifadelerini kullandı.

Dünyanın farklı bölgelerinde doğal alanların imara ve enerji yatırımlarına açılmasına dikkat çeken Maçoğlu, şöyle konuştu:

“Mesela dünyada yüzlerce ülke bu gidişattan rahatsızsa neden bu kadar kriz yaratan yasalar çıkarılıyor? Bitki çeşitliliğinin güçlü olduğu vadilerde neden barajlar yapılıyor? Florası çok güçlü olan ormanlık bölgeler neden imara açılıyor? İklim krizini yaratanlar, iklimi düzeltmek için bir çalışma yapmaz.”

Mevcut politikaların doğayı korumaktan çok henüz müdahale edilmemiş alanların ekonomik faaliyetlere açılmasına odaklandığını savunan Maçoğlu, dokunulmamış vadilerin, derelerin ve ormanların da bu süreçte tehdit altında olduğunu belirtti.

“YEREL YÖNETİCİLER BU MESELENİN PARÇASI OLMALI”

COP31 kapsamında Antalya'da uygulanan ulaşım ve erişim kısıtlamalarını da eleştiren Maçoğlu, uluslararası bir iklim konferansının kentte yaşayanların günlük yaşamını olumsuz etkilememesi gerektiğini söyledi.

Maçoğlu, “Dünyada iklim krizine dair bir çalışma yapıyorsunuz, bir kente geliyorsunuz ve insanların evlerine gitmesini, belirli yerleri ziyaret etmesini, kent içerisindeki dolaşımını engelliyorsunuz. Böyle bir durum gerçekten kabul edilebilir değil” dedi.

Yerel yönetimlerin iklim politikalarında doğrudan sorumluluk üstlenmesi gerektiğini vurgulayan Maçoğlu, özellikle imar politikalarının Antalya'nın doğal alanları üzerindeki etkilerine dikkat çekti.

Maçoğlu, kentlerin taşıma kapasitesinin dikkate alınması gerektiğini belirterek doğal alanlar üzerindeki yapılaşma ve nüfus baskısının ekolojik sorunları derinleştirdiğini ifade etti.

“İSTANBUL'A YÜK BİNDİRDİLER, YAŞANMAZ HALE GETİRDİLER”

Kentleşme politikalarını İstanbul üzerinden değerlendiren Maçoğlu, plansız büyümenin doğal ve kültürel alanlar üzerindeki sonuçlarına değindi.

Maçoğlu, “Ne kadar çok insanı belirli alanlarda toplarsanız buradaki doğayı o kadar bozarsınız. Yaşamı da o kadar olumsuz etkilersiniz. Bugün İstanbul bunun bir örneği oldu. Dünyanın en güzel kentlerinden biri, iki denizi birleştiren Boğaz'ın bulunduğu, iki yakasıyla çok özel bir kent. Ancak o kadar büyük bir yük bindirdiler ki yaşanmaz hale getirdiler” ifadelerini kullandı.

Antalya'nın da benzer bir süreçle karşı karşıya kalabileceğine dikkat çeken Maçoğlu, kentin kıyılarının, ormanlarının ve yaşam alanlarının korunması gerektiğini vurguladı.

“BİR TON ALTIN İÇİN DAĞLAR YIKILIYOR”

Madencilik faaliyetlerinin doğal alanlar üzerindeki etkilerine de değinen Maçoğlu, geçmişte toplumların kutsal kabul ettiği dağların bugün ekonomik kazanç amacıyla tahrip edildiğini söyledi.

Kendi kültüründen bir örnek paylaşan Maçoğlu, Zazacada dağların ulaşılması güç zirvelerini anlatan bir ifadeye değinerek geçmişte bu alanlara kutsallık atfedildiğini belirtti.

Maçoğlu, “Bizim dedelerimiz dağın zirvesini, ulaşılması zor olan yerleri kutsal kabul ederdi. O toplumlar için en yüksek zirveler kutsallık taşıyordu. Bugün ise dağlar yıkılıyor, madenlerle aşağı doğru indiriliyor. Bütün bunlar bir ton altın için yapılıyor” dedi.

Altın madenciliğinin doğa üzerindeki etkilerini eleştiren Maçoğlu, çıkarılan altının önemli bir bölümünün takı ve yatırım amacıyla kullanıldığını belirterek bu faaliyetlerin ekolojik maliyetinin sorgulanması gerektiğini ifade etti.

“DÜNYAYI MAHVEDENLER NİYE DÜNYAYI KURTARMA ÇABASINA GİRSİN?”

COP31 gibi uluslararası organizasyonların iklim krizine çözüm üretme iddiasını değerlendiren Maçoğlu, konferansları düzenleyen ve destekleyen ekonomik aktörlerin çevresel sorunlardaki sorumluluklarının da tartışılması gerektiğini savundu.

Maçoğlu, “Biz bu zirveyle ilgili bir toplantı yapıyoruz. Bu toplantılarla dünyayı kurtarmak istiyoruz diyorlar. İyi de dünyayı mahveden sizsiniz. Dünyayı mahvedenler niye dünyayı yeniden kurtarma gibi bir çabanın içerisine girsin ki? Ben buna çok inanmadım” ifadelerini kullandı.

Kapitalist politikaların doğanın korunmasını ikinci plana ittiğini savunan Maçoğlu, iklim krizine karşı toplumsal mücadelelerin önemine dikkat çekti.

“BİZ BU DÜNYAYI SEVİYORUZ, KAYGILARIMIZ VAR”

COP31'e karşı alternatif bir buluşma olarak düzenlenen Halkların İklim Zirvesi'ne de değinen Maçoğlu, farklı ülkelerden gelen ekoloji savunucularının ortak mücadelesini değerlendirdi.

Maçoğlu, “Aslında insanlar sessiz değil. Bugün burada Halkların İklim Zirvesi var. Dünyanın onlarca ülkesinden gelen, doğasını seven, bu ülkeyi seven insanlar var. Biz bu ülkeyi seviyoruz, biz bu dünyayı seviyoruz. Kaygılarımız var” dedi.

Ekolojik sorunların yalnızca çevre örgütlerinin değil, toplumun bütün kesimlerinin ortak meselesi olduğunu belirten Maçoğlu, yerel yönetimlerin ve kamu kurumlarının sorumluluklarından kaçınmaması gerektiğini vurguladı.

Maçoğlu, “Yerel yöneticilerin mutlaka bu meseleye müdahale etmesi lazım. Çünkü siz boşluk bıraktığınızda başkası yönetiyor. Bu yalnızca yerel yöneticileri ilgilendiren bir mesele değil. Köylüsünden kamu çalışanına, ülkeyi yönetenlere kadar herkesi ilgilendiriyor” ifadelerini kullandı.

Türkiye'de yaşayan herkesin eşit haklara ve insanca yaşam koşullarına sahip olması gerektiğini belirten Maçoğlu, açıklamasında doğal varlıkların korunması, toplumsal refahın artırılması ve eşit yurttaşlık taleplerinin birbirinden ayrı düşünülemeyeceğine dikkat çekti.