Antalya kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk şartı, tahliye ve kira tespit davaları ile başvuru sürecine ilişkin bilgiler bu haberde yer alıyor.
Antalya’da kiracı ile ev sahibi arasında kira bedeli, tahliye, kira alacağı veya sözleşmeden kaynaklanan başka bir uyuşmazlık yaşandığında doğrudan dava açılması çoğu durumda mümkün değil. 1 Eylül 2023’ten itibaren kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların önemli bölümü için dava açılmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı haline getirildi.
Düzenleme yalnızca konut kiralarını değil, kira ilişkisinden kaynaklanan ve tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebildiği diğer özel hukuk uyuşmazlıklarını da kapsıyor. Ancak kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu kapsamında ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler için kanunda istisna bulunuyor.
Antalya’da kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk zorunlu mu?
Evet. Kira ilişkisinden kaynaklanan birçok uyuşmazlıkta mahkemede dava açmadan önce arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu kapsamında getirilen düzenleme 1 Eylül 2023 tarihinde yürürlüğe girdi. Buna göre kanunda belirtilen istisna dışında kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda arabulucuya başvuru dava şartı olarak uygulanıyor.
Bu nedenle kiracı veya ev sahibinin doğrudan Sulh Hukuk Mahkemesine dava açmadan önce uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuk kapsamında bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerekiyor.
Kira tespit davasından önce arabuluculuk zorunlu mu?
Kira bedelinin yeniden belirlenmesine ilişkin kira tespit uyuşmazlıklarında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekiyor. 2026 yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinde de kira tespiti uyuşmazlıkları ayrıca düzenlenmiş durumda.
Kiracı ile kiraya veren arabuluculuk görüşmelerinde yeni kira bedeli konusunda anlaşabilirse uyuşmazlık mahkemeye taşınmadan sonuçlandırılabiliyor.
Anlaşma sağlanamazsa arabulucu tarafından son tutanak hazırlanıyor ve taraflardan biri daha sonra kira tespit davası açabiliyor.
Tahliye davasından önce arabulucuya gidilmesi gerekiyor mu?
Kira ilişkisinden kaynaklanan tahliye uyuşmazlıklarının önemli bölümünde dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulması gerekiyor. Adalet Bakanlığının 2026 Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesinde de tahliye talepli uyuşmazlıklar ayrıca düzenleniyor.
Örneğin doğrudan mahkemede tahliye davası açılmasını gerektiren ve kira ilişkisinden kaynaklanan bir uyuşmazlıkta öncelikle dava şartı arabuluculuk sürecinin tamamlanması gerekiyor.
Ancak tahliyelerde dikkat edilmesi gereken önemli bir istisna bulunuyor.
İlamsız icra yoluyla tahliyede arabuluculuk zorunlu mu?
Kanunda kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre ilamsız icra yoluyla tahliyesi, kira uyuşmazlıkları için getirilen dava şartı arabuluculuk düzenlemesinin dışında tutuluyor.
Bu nedenle her tahliye işlemi için aynı başvuru yolu geçerli değil. Mahkemede tahliye davası açılması ile İcra ve İflas Kanunu kapsamında ilamsız icra yoluyla tahliye sürecinin başlatılması hukuken farklı işlemler oluşturuyor.
Tahliye talebinin hangi hukuki yolla yürütüleceğine göre arabuluculuk zorunluluğu da değişebildiği için somut uyuşmazlığın niteliğinin belirlenmesi gerekiyor.
Kira alacağı için arabuluculuk zorunlu mu?
Ev sahibinin ödenmeyen kira bedellerini dava yoluyla talep etmek istemesi halinde, uyuşmazlık kira ilişkisinden kaynaklandığı için dava şartı arabuluculuk hükümleri gündeme geliyor. Kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkların 1 Eylül 2023’ten itibaren zorunlu arabuluculuk kapsamına alınması bu tür alacak uyuşmazlıklarını da kapsıyor.
Ancak alacağın icra takibi yoluyla talep edilmesi ile doğrudan alacak davası açılması farklı usullere tabi olabildiğinden izlenecek yol uyuşmazlığın niteliğine göre değişebiliyor.
Depozito uyuşmazlığında arabuluculuk gerekir mi?
Kiracının ödediği güvence bedelinin, yaygın adıyla depozitonun iadesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar da kira ilişkisi kapsamında değerlendirilebiliyor.
Kanundaki düzenleme belirli birkaç dava adını tek tek saymak yerine, ilamsız icra yoluyla tahliye istisnası dışında “kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıkları” kapsıyor. Bu nedenle kira sözleşmesinden kaynaklanan depozito ve benzeri taleplerde dava açılmadan önce uyuşmazlığın dava şartı arabuluculuk kapsamında olup olmadığının değerlendirilmesi gerekiyor.
Arabulucu kirayı veya tahliyeyi kendisi belirleyebilir mi?
Hayır. Arabulucu hakim gibi karar veren bir kişi değil.
Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığına göre arabulucunun görevi tarafların iletişim kurmasına ve uyuşmazlık için birlikte çözüm üretmesine yardımcı olmak. Uyuşmazlığın nasıl sonuçlanacağına kiracı ile kiraya veren karar veriyor.
Örneğin kira tespit uyuşmazlığında arabulucu taraflar adına yeni kira bedeli belirlemiyor. Kiracı ve ev sahibi belirli bir rakam üzerinde anlaşırsa bu sonuç tutanağa geçirilebiliyor.
Aynı şekilde tahliye uyuşmazlığında da arabulucu tek taraflı olarak kiracının tahliyesine karar veremiyor.
Antalya’da kira arabuluculuk başvurusu nereye yapılır?
Dava şartı arabuluculuk başvuruları adliyelerde bulunan arabuluculuk bürolarına yapılıyor. Arabuluculuk bürosu bulunmayan yerlerde ise bu işlemleri arabuluculuk bürosu sıfatıyla görevlendirilen Sulh Hukuk Mahkemesi Yazı İşleri Müdürlüğü gerçekleştiriyor.
Antalya merkezde başvuru yapılabilecek resmi birim Antalya Arabuluculuk Bürosu.
Antalya Arabuluculuk Bürosu
Adres: Meltem Mahallesi Dumlupınar Bulvarı No:173, zemin kat, Muratpaşa/Antalya
Telefon: 0 (242) 245 38 13
Telefon: 0 (242) 245 38 17
Adalet Bakanlığı Arabuluculuk Daire Başkanlığının güncel büro listesinde Antalya merkezdeki birim bu adres ve telefon bilgileriyle yer alıyor. Manavgat’ta da ayrı bir Arabuluculuk Bürosu bulunuyor.
Arabuluculuk başvurusu nasıl yapılır?
Başvurucu, uyuşmazlığın konusuna göre yetkili yerdeki Arabuluculuk Bürosuna müracaat ediyor. Başvuruda kendisine ve elinde bulunması halinde karşı tarafa ait iletişim bilgilerinin verilmesi gerekiyor.
Başvuru sonrasında sistemde kayıtlı arabulucular arasından görevlendirme yapılıyor. Tarafların sicilde bulunan belirli bir arabulucu üzerinde anlaşması halinde bu kişinin görevlendirilmesi de mümkün.
Arabulucu daha sonra taraflarla iletişim kurarak toplantı için davette bulunuyor.
Arabuluculuk başvurusu ücretli mi?
Arabuluculuk Bürosuna dava şartı arabuluculuk başvurusu yapılırken başvuru ücreti alınmıyor. Adalet Bakanlığına göre görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanması halinde arabuluculuk ücreti, aksi kararlaştırılmadığı sürece taraflarca eşit şekilde karşılanıyor.
2026 yılı Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesine göre tarafların anlaşması halinde tahliye talepli uyuşmazlıklarda ücret hesabında bir yıllık kira bedelinin yarısı; kira tespit uyuşmazlıklarında ise belirlenen kira bedeli farkının bir yıllık tutarı esas alınıyor. Anlaşma sağlanan dosyalarda arabuluculuk ücretinin 9 bin TL’den az olamayacağı da tarifede düzenleniyor.
Bu rakam, doğrudan her kiracı veya ev sahibinin 9 bin TL ödeyeceği anlamına gelmiyor. Ücretin nasıl paylaşılacağı ve nihai tutar, görüşmenin sonucuna ve yürürlükteki tarifeye göre belirleniyor.
Arabuluculuk ne kadar sürüyor?
Dava şartı arabuluculuk sistemindeki genel düzenlemeye göre arabulucunun başvuruyu görevlendirildiği tarihten itibaren üç hafta içinde sonuçlandırması, zorunlu hallerde ise bu sürenin en fazla bir hafta uzatılması öngörülüyor.
Adalet Bakanlığı da kira uyuşmazlıklarında sistemin uygulanmaya başladığı dönemde sürecin üç hafta ve gerektiğinde bir haftalık ek süre içinde tamamlanacağını açıklamıştı.
Tarafların anlaşması veya anlaşamaması, taraflara ulaşılamaması ya da görüşmenin gerçekleştirilememesi halinde süreç son tutanak düzenlenerek tamamlanıyor.
Arabuluculukta anlaşma olmazsa dava açılabilir mi?
Evet. Arabulucuya başvurmak tarafların dava hakkını ortadan kaldırmıyor.
Görüşmeler sonucunda anlaşma sağlanamazsa arabulucu tarafından anlaşamama son tutanağı hazırlanıyor. Dava şartı kapsamındaki uyuşmazlıklarda daha sonra dava açılırken arabuluculuk sürecinin tamamlandığını gösteren son tutanağın mahkemeye sunulması gerekiyor.
Kira ilişkisinden kaynaklanan davaların büyük bölümü Sulh Hukuk Mahkemelerinde görülüyor. Hukuk Muhakemeleri Kanunu, İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyeye ilişkin hükümler dışında kira ilişkisinden doğan alacak davaları dahil uyuşmazlıkları Sulh Hukuk Mahkemelerinin görev alanında düzenliyor.
Arabulucuya gitmeden kira davası açılırsa ne olur?
Uyuşmazlık dava şartı arabuluculuk kapsamında olduğu halde arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açılırsa dava şartı eksikliği ortaya çıkıyor.
Dava şartı arabuluculuk düzenlemesine göre arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde mahkeme davayı dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddediyor.
Bu nedenle kira tespiti, tahliye veya kira sözleşmesinden kaynaklanan diğer taleplerde başvuru öncesinde uyuşmazlığın zorunlu arabuluculuk kapsamında olup olmadığının belirlenmesi önem taşıyor.
Kiracı mı ev sahibi mi arabulucuya başvurabilir?
Arabuluculuk başvurusu yalnızca ev sahibine tanınmış bir hak değil. Uyuşmazlığın tarafı olan kiracı da kiraya veren de dava açmadan önce gerekli arabuluculuk başvurusunu yapabiliyor.
Arabuluculuk sürecinde tarafların eşit şekilde sürece katılması esas ve çözüm tarafların ortak iradesiyle ortaya çıkıyor. Arabulucu taraflardan birinin temsilcisi veya karar mercii olarak görev yapmıyor.
Kısaca hangi kira uyuşmazlıklarında önce arabulucuya gidiliyor?
1 Eylül 2023’ten itibaren yürürlükte olan sistem kapsamında kira ilişkisinden kaynaklanan ve dava konusu yapılacak uyuşmazlıkların büyük bölümünde önce arabuluculuk gerekiyor. Kira bedelinin tespiti, mahkeme yoluyla tahliye talepleri, kira sözleşmesinden kaynaklanan alacaklar ve diğer kira uyuşmazlıkları bu kapsamda değerlendiriliyor.
Temel istisnayı ise kiralanan taşınmazların İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler oluşturuyor.
Bu nedenle Antalya’da kira uyuşmazlığı yaşayan kiracı veya ev sahiplerinin doğrudan dava açmadan önce hangi hukuki yolu kullanacaklarını belirlemesi ve uyuşmazlık dava şartı kapsamındaysa Antalya Arabuluculuk Bürosuna başvurması gerekiyor.
